Opinie

Heroïek

Ellen Deckwitz

Gistermiddag zaten mijn neef (14) en ik bij oudoom Karel (105 ofzo) op de bank en zagen we hoe hij een flinke scheut rum bij zijn earl grey deed. Geïrriteerd schoof hij zijn kaketoe Chenoa weg bij het kopje. „Niet voor vogeltjes”, zei hij tegen het huisdier, dat over zijn hand terug probeerde te klauteren naar de thee-tic. „Willen jullie ook wat?”

„Ik dacht dat jij aan Dry January ging doen”, zei ik.

„Heb ik verplaatst naar maart. Onder de huidige omstandigheden is er geen enkele reden om de winter nuchter uit te zitten. Zeker aangezien de lockdown wordt verlengd.”

„Joepie”, zei de neef bedrukt, „nog langer thuisonderwijs.”

„Kom”, zei Karel, „waar is je gevoel voor heroïek gebleven? Het ligt er maar net aan hoe je het aankleedt. In talloze mythen en sprookjes zat de held of heldin een tijdje opgesloten, en het kwam altijd weer goed!”

„Zoals?” vroeg de neef, zoals altijd wat chagrijnig wanneer Karel hem betuttelt.

„Zoals Belle en het Beest! Ze werd zelfs verliefd op hem. Misschien was het een beetje een Stockholmsyndroom, maar het gaat om het resultaat. En ook in zoveel Griekse mythen.”

„Met Sisyphus liep het anders niet goed af toen die in de onderwereld werd vastgezet”, zei de neef, die sinds hij Grieks heeft nogal bijdehand is.

„Sisyphus was geen held”, zei Karel geïrriteerd. „Neem de kikkerkoning, een prins die gevangen zat in een amfibie. Hij werd bevrijd en kreeg ook nog eens de prinses! Hans van Grietje, Raponsje, die ontsnapten allemaal. En denk aan Roodkapje, die een tijdlang vast zat in die wolf maar toen door de jager werd verlost!”

„Eruit gesneden”, zei ik.

„Wolf dood”, zei de neef.

‘Het. Punt. Is”, zei Karel geagiteerd, „dat je opsluiting niet moet zien als een nederlaag, maar als iets heldhaftigs. Dan wordt het veel draaglijker.”

Toen Karel ons een uurtje later uitzwaaide (we zagen op de achtergrond Chenoa zijn theekopje uitlebberen) duurde het zeker twee huizenblokken voor de neef iets zei.

„Er is niets heroïsch aan hen die thuiszitten”, mompelde hij tenslotte. „Heroïek is er alleen als je iets overwint.”

„Tja, op ons best zijn we tragische helden, die iets opofferen”, zei ik. „Kansen, uren, ervaringen. Misschien moeten we het zien als een loutering, net zoals in sprookjes. Sneeuwwitje, Assepoester en Elsa gingen ook door de shit voordat het leven leuk werd.”

„Ik weet niet of het leven nog echt leuk is na de pandemie”, zei de neef, „maar ik zie er in ieder geval naar uit om over de lockdown straks net zo te kunnen vertellen als over een sprookje. Dat het begint met: ‘Er was eens.’ En dat het daarbij blijft.”

Ellen Deckwitz schrijft op deze plek een wisselcolumn met Marcel van Roosmalen.