Europees anti-fraudebureau doet onderzoek naar EU-instelling Frontex

Pushbacks Het onderzoek zou volgens website Politico gericht zijn op vermeend wangedrag van medewerkers en het tegen de regels in verjagen van migranten aan de buitengrens van de EU.

Een rubberboot met migranten komt aan op het Griekse eiland Lesbos, met op de achtergrond een vaartuig van Frontex.
Een rubberboot met migranten komt aan op het Griekse eiland Lesbos, met op de achtergrond een vaartuig van Frontex. Michael Varaklas / AP

Het Europees bureau voor fraudebestrijding, OLAF, is een onderzoek begonnen naar het Europees grenswachtagentschap Frontex. Het onderzoek lekte uit op de dag waarop Frontex nieuwe uniformen presenteerde voor Europese grenswachten, de eerste geüniformeerde dienst in de geschiedenis van de Europese Unie.

Een woordvoerder van OLAF bevestigde het onderzoek maar wilde geen details geven. Frontex zegt desgevraagd volledig mee te werken aan het onderzoek en onderstreept dat een bezoek van OLAF-medewerkers aan een EU-instelling niet „noodzakelijkerwijs betekent dat er sprake is van wanpraktijken”.

Frontex kwam eind vorig jaar onder vuur te liggen toen journalisten en ngo’s de dienst ervan beschuldigden meegewerkt te hebben aan zogeheten pushbacks, het verjagen van migranten aan de EU-buitengrenzen zonder de vluchteling een kans te geven zijn verhaal te doen. Dat soort Pushbacks zijn in strijd met internationaal recht.

Duitse media hadden onder andere aangetoond dat Frontex-medewerkers in de buurt waren toen Griekse grenswachten boten met vluchtelingen terugduwden naar Turkse wateren, maar niet ingrepen.

De directeur van Frontex, Fabrice Leggeri, moest voor het Europees Parlement verschijnen. Tijdens de hoorzitting bestreed hij de beschuldigingen, maar wist met name linkse parlementariërs niet te overtuigen. Eén fractie eiste zijn vertrek, andere fracties eisten een formeel onderzoek naar het optreden van Frontex, en naar de rol van een aantal lidstaten en de Commissie. Leggeri zei dat intern onderzoek geen wangedrag aan het licht had gebracht.

Wangedrag en intimidatie

Website Politico meldt dat het OLAF-onderzoek zich richt op pushbacks en op vermeend wangedrag en intimidatie door senior-medewerkers van de dienst. Volgens Politico zou OLAF de kantoren van Leggeri en naaste medewerkers doorzocht hebben.

Pushbacks zijn een groeiend probleem aan de Europese buitengrens. Uit overzichten van ngo’s en het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten blijkt dat de methode gangbaar is in een aantal landen. Het Europese Hof van Justitie veroordeelde Hongarije midden december nog voor overtreding van Europese asielwetgeving, onder andere door pushbacks van vluchtelingen naar Servië. Volgens het Hongaarse Helsinki Comité trekt Boedapest zich niets van dat oordeel aan en zijn er sindsdien 2.500 mensen de grens overgezet.

Lees ook: Hoe een Noor van boven de poolcirkel migranten op Lesbos helpt

Frontex is bezig met de opbouw van een operationele EU-grenswacht die over een paar jaar uit 10.000 medewerkers moet bestaan. Dit jaar moeten alvast 700 van hen actief worden.

Maandag verspreidde Frontex op Twitter een sneak preview van het uniform van het European Border and Coast Guard standing corps. Het donkere uniform is ton sur ton en oogt eerder als sportieve politiekleding dan als een militaire outfit.

Het aantal mensen dat opgepakt werd bij een poging illegaal de EU binnen te komen was afgelopen jaar met 124.000 zo'n 13 procent lager dan het jaar daarvoor en het laagste sinds 2013. Volgens Frontex komt dat door de pandemie. De meeste mensen kwamen uit Syrië.