Er zijn lichtpuntjes. Maar het gaat heel langzaam

Weekcijfers Het aantal besmette personen daalt, net als het aantal ziekenhuisopnames. Maar de daling gaat veel trager dan tijdens de eerste lockdown.

De testlocatie op Rotterdam The Hague Airport.
De testlocatie op Rotterdam The Hague Airport. Foto ANP/Robin Utrecht

Het gaat héél langzaam en héél voorzichtig, maar er lijkt een daling van de coronacijfers te zijn ingezet. De lichtpuntjes zijn welkom na een reeks tegenvallers: de trage start van de vaccinatiecampagne, de vrees voor besmettelijkere varianten van het virus en de lockdown waarvan het kabinet dinsdagavond zal aankondigen dat die verlengd zal worden maar waarvan eigenlijk al wekenlang onduidelijk is of die voldoende werkt.

Afgelopen week kreeg het RIVM 49.398 meldingen binnen van positief getesten. Dat is een daling van 12 procent. Maar ook het aantal afgenomen tests daalde – hetzij wat minder hard. Het percentage tests dat positief is, blijft schommelen rond de 13; deze week daalt het van 13,7 naar 12,8 procent. De testbereidheid blijft wel een onzekere factor: het aantal tests daalt al weken, onduidelijk is wat de oorzaak daarvan precies is.

Iets eenduidiger is de daling in het aantal ziekenhuisopnames – hoewel ook daar niet veel vaart achter zit. Vorige week nog lag het gemiddeld aantal opnames op de verpleegafdeling op zo’n 260, afgelopen week ging het dagelijks om gemiddeld ongeveer 200 opnames. Het aantal IC-opnames daalde van gemiddeld rond de 50 naar zo’n 40 per dag.

Voorzichtige stapjes

Er zijn dus lichtpuntjes, maar het gaat met voorzichtige stapjes. Ter vergelijking: afgelopen voorjaar gaf premier Mark Rutte op 16 maart een toespraak vanuit het Torentje. Na twee weken lag het aantal IC-opnames op het hoogtepunt op 129 op één dag. Binnen tien dagen was dat aantal meer dan gehalveerd.

Ook na de speech van Rutte in december duurde het ongeveer twee weken voor het hoogtepunt van het aantal IC-opnames werd bereikt: 65, op 28 december. Maar we zijn inmiddels twee weken verder, en gehalveerd is het aantal nog steeds niet. Het niveau is bovendien veel te hoog om te kunnen versoepelen.

Het kabinet wil eigenlijk terug naar drie IC-opnames per dag voor er maatregelen teruggedraaid kunnen worden, maar wil kijken naar de eerste versoepelingen als er zo’n tien IC-opnames per dag zijn. Daar lijkt dus nog een lange weg te gaan, aangezien het aantal opnames op dit moment vier keer zo hoog ligt.

Gevreesde piek uitgebleven

Hoe dan ook, volgens het RIVM is de daling een eerste gevolg van de lockdown. Maar hoe groot de invloed van de strenge maatregelen is, blijft moeilijk te bepalen.

Enerzijds is de gevreesde piek vanwege de feestdagen vooralsnog uitgebleven en begint het aantal ziekenhuisopnames te dalen, anderzijds gaat dat nog niet erg hard. Het reproductiegetal, het getal dat laat zien hoeveel mensen een besmet persoon gemiddeld aansteekt, lag op Eerste Kerstdag – de laatste dag waarover het RIVM betrouwbare gegevens heeft – maar nét onder de 1, op 0,95. In de dagen ervoor was dat maar ietsje lager, rond 0,9.

Lees ook: Virus-nood breekt mogelijk vaccin-wet

Andere aanwijzingen dat de lockdown zou kunnen werken – zoals het feit dat uit bron- en contactonderzoek blijkt dat minder mensen op hun werk besmet raken – zijn ook onzeker: dat zou net zo goed veroorzaakt kunnen worden door de vakantieperiode.

De komende weken worden daarom essentieel: gaan de cijfers juist harder dalen, omdat de feestdagen achter de rug zijn en mensen elkaar minder opzoeken? Of blijven de cijfers stabiel, en gaan ze misschien zelfs weer iets omhoog omdat de vakantieperiode voorbij is – en besmettelijkere varianten de overhand krijgen?