‘Wie bij de publieke omroep zit moet zich aan de feiten houden’

Publieke omroep NPO-bestuursvoorzitter Shula Rijxman zei in haar nieuwjaarstoespraak dat nieuwe omroepen de journalistieke codes moeten onderschrijven. Een schot voor de boeg van Ongehoord Nederland?

Bestuursvoorzitter Shula Rijxman tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Foto ANP
Bestuursvoorzitter Shula Rijxman tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Foto ANP

Ook de nieuwe omroepen Zwart en Ongehoord Nederland (ON) moeten zich aan de journalistieke ethiek van de publieke omroep houden, zo benadrukt NPO-bestuursvoorzitter Shula Rijxman maandag in haar nieuwjaarstoespraak, die wegens corona alleen online was te zien. „Het is belangrijk dat eventuele nieuwe omroepen de journalistieke codes ondubbelzinnig onderschrijven.”

Rijxmans betoog ging over de journalistiek die in het nauw zit, doordat veel mensen geen vertrouwen meer hebben in de gevestigde nieuwsmedia, doordat journalisten worden bedreigd en geïntimideerd. „Dit zijn ontwikkelingen die je in een dictatuur zou verwachten, níet in een moderne democratie. Journalisten horen hun werk in alle vrijheid te kunnen doen.”

Rijxman is zich „kapot geschrokken” van de bestorming van het Capitool in de VS, zegt ze in een toelichting. „En ik ben me kapot geschrokken van wat er met de AD-journalist in Duindorp gebeurde.” Verslaggever Jorina Haspels werd daar tijdens oud en nieuw bedreigd en geïntimideerd. Rijxman noemt ook het weghalen van de NOS-stickers van de zendwagens, om aanvallen van NOS-haters te voorkomen.

Nu wil het toeval dat een bekende NOS-hater, Arnold Karskens, met zijn omroep ON juist op het punt staat het bestel binnen te komen. Onderzoekssite Pointer haalde ooit 28 onwaarheden over corona uit een video van 37 minuten. Zaterdag suggereerde Kamerlid Thierry Baudet (FvD) bij ON onweersproken dat bij de bestorming van het Capitool provocateurs van Black Lives Matter en Antifa aan het werk waren.

Omroep Zwart wordt geleid door rapper Akwasi, die volgens de EO onlangs een interviewer intimideerde, diens laptop gijzelde, en eiste dat de EO-interviewer de gespreksopname zou weggooien, omdat de vragen hem niet bevielen.

Zijn dit de redenen dat u bezorgd bent over hun journalistieke ethiek van de nieuwe omroepen?

„Nee, ik ben niet bezorgd. Ik kan niets zeggen over Ongehoord of Zwart want ik ken hun plannen verder niet. Wat Karksens verder online doet, moet hij zelf weten. Maar als hij bij de publieke omroep zit, moet hij zich houden aan de feiten en mag hij geen desinformatie verspreiden.”

En het gedrag van Akwasi?

„We zijn direct als één man achter de EO gaan staan. Ik vind dat ze het goed hebben opgelost door hiermee naar buiten te komen en het interview toch uit te zenden. Maar Akwasi is één man, hij is niet de hele omroep. We zullen wel zien wat straks zijn rol zal zijn. Ik neem aan dat de gemoederen dan wel tot bedaren zijn gekomen.”

Akwasi tegen de EO, Karskens tegen de NOS; ben u bezorgd dat de nieuwe omroepen botsen met de oude?

„Och nee. Toen PowNed erbij kwam, was ook iedereen over zijn toeren. En dat is ook goed gekomen.”

Rijxman zei in haar toespraak ook bevreesd dat te zijn dat Hilversum „onbestuurbaar” zou worden als er steeds nieuwe omroepen bijkwamen. Wat haar betreft gaat hierna „de achterdeur” dicht, en houden we het voorlopig bij de bestaande omroepen. Dat laatste is opmerkelijk: de toeloop aan nieuwe omroepen kwam juist voort uit onvrede, dat de huidige omroepen niet goed alle Nederlanders representeren - van jongeren, moslims, provincialen, tot mensen van kleur.

Volgens Rijxman kan de NPO die groepen zelf ook wel bereiken, als ze meer op hen gerichte programma’s rechtstreeks bij vrije producenten zou bestellen, en meer amusement zou mogen uitzenden.