Opinie

Geef Trump gewoon zijn Twitter terug

Menno Tamminga

Van de ene Jack hoor je al maanden niks meer, van de andere Jack hoor je juist wat te veel. Jack Ma, de spraakzame oprichter van internetwinkel Alibaba, zwijgt al meer dan twee maanden. Is de miljardair in het Chinese staatskapitalisme door kritische opmerkingen in ongenade gevallen? Wachten hem de beklaagdenbank en mogelijk jarenlange gevangenisstraf?

Lees meer over de Trump-blokkade van techbedrijven: Big Tech twijfelt niet meer

De andere Jack is Jack Dorsey, oprichter en grootaandeelhouder van Twitter. Een miljardair in het Big Tech-kapitalisme in Californië. Hij deed afgelopen week president Donald Trump levenslang in de ban.

Wat is nu nog het verschil tussen China en de VS, vroeg een (rechtse) Amerikaanse commentator zich afgelopen weekeinde af. Zijn conclusie: in China maken de state-run media in het debat de dienst uit, in de VS is dat de media-run state. Vrij vertaald: in China beslist de partij wat je in de media mag horen en zien, in de VS beslissen commerciële mediabedrijven welke politieke mening je mag lezen.

In China regeren de state-run media het debat, in de VS is dat de media-run state

Wie dacht dat levenslang een straf was die alleen een rechter kan uitspreken, kwam er afgelopen week achter dat Twitter dat ook kan. Dat roept een scala aan vragen op. Juist omdat ook andere techbedrijven Trump tijdelijk in de ban hebben gedaan (Facebook) of maatregelen hebben genomen (Amazon, Apple) tegen Parler, het socialemediakanaal dat zich opwerpt als het vrijgevochten medium waar Trumps opvattingen wél welkom zijn. Parler ging daardoor maandagochtend noodgedwongen uit de lucht.

Big Tech zet met zijn eigenrichting de schijnwerper op zijn machtspositie; met zijn monopoloïde infrastructuur kan het de marktplaats van het publieke debat reguleren. Dat geeft frictie. Regulering is voorbehouden aan partijen in het publieke domein. Dat zijn de gekozen volksvertegenwoordigers die wetten maken, de controleurs op de naleving daarvan en onafhankelijke rechters bij een dispuut.

Nu neemt Big Tech die publieke rol deels op zich, maar zonder waarborgen voor de gedupeerde, zoals een (hoor)zitting of hoger beroep. Wie, zoals Twitter en consorten, zo publiekelijk zijn macht laat gelden, vraagt om tegenmacht. Om ingrijpen van de overheid dus.

Daar hebben ondernemers een hekel aan, toch? Of hoopt Big Tech dat het dankzij de gulle gaven aan (Democratische) politici en organisaties wel zal meevallen nu de Democraten de dominante partij in het Congres zijn?

Andere vraag: is het commercieel slim om Trump af te sluiten en politieke troonpretendenten te waarschuwen? De waarde van marktplaatsen als Twitter en Facebook zit ’m in hun onmisbaarheid. Iederéén is daar. Massa is kassa. Twitter zonder Trump (88,7 miljoen volgers) is minder waard dan Twitter mét @realDonaldTrump. Commercieel slim is: geef hem zijn Twitter terug.

Maar hé, dit is Big Tech. Twee ‘wetten’ van het Amerikaanse kapitalisme gelden niet. Beleggers die klagen over de waarde van hun marktplaats, zijn monddood. De oprichters, zoals Dorsey, Zuckerberg (Facebook) en Bezos (Amazon), bezitten zelf grote aandelenpakketten. Hún wil is wet. Soms is ook de invloed van andere beleggers gekortwiekt.

De tweede ‘wet’ die niet opgaat, is die van werknemers in een ondergeschikte positie. Voor veel van de hoogopgeleide, royaal beloonde ‘hoofdarbeiders’ bij Big Tech is Trump dé boeman. Topmanagers in Silicon Valley zijn doodsbang dat hun werknemers mét hun kennis weglopen. Dat geeft de arbeiders macht. Ze vormen niet het arbeiderszelfbestuur dat Marx en Lenin voor ogen stond, maar hebben genoeg invloed om Trump met stomheid te slaan.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.