Big Tech twijfelt niet meer: Trump wordt geblokkeerd

Censuur Maandagochtend sloot Amazon de toegang af tot Parler, het sociale medium voor extremistische Trump-aanhangers. Protesterende Amazon-werknemers krijgen hun zin.

Nadat Apple en Google het sociale medium Parler al uit hun app-winkels haalden, sloot Amazon maandag de servers af.
Nadat Apple en Google het sociale medium Parler al uit hun app-winkels haalden, sloot Amazon maandag de servers af. Foto EPA

Om vijf minuten over negen maandagochtend (Nederlandse tijd) werd het stil. Amazon zette Parler op zwart, het sociale medium waar extreem-rechtse Trump-aanhangers de laatste maanden hun toevlucht zochten nadat zij werden geweerd van Twitter, Reddit en Facebook.

Daarmee koos Amazon, dat de servers voor Parler (10 miljoen actieve gebruikers) beheert via zijn clouddienst Amazon Web Services (AWS), positie in een discussie die momenteel politici, wetenschappers en opiniemakers splijt. Is het een goede zaak dat grote techbedrijven als Google, Amazon, Facebook en Twitter zelfstandig beslissen wie wel en niet waarover mag spreken op de platformen die ze aanbieden?

Bij Big Tech is er na de aanval op het Capitool geen enkele twijfel meer: waar tot geweld wordt opgeroepen, moet worden ingegrepen. Trump is online geïsoleerd geraakt: zijn accounts van Snapchat, Pinterest, Twitter, Facebook en TikTok zijn afgesloten. Alleen Trumps YouTube-pagina staat nog live – al is daar drie dagen geen nieuwe video meer op verschenen. Een woordvoerder van Google laat weten dat een YouTube-kanaal „na drie overtredingen” van de gedragsregels verdwijnt. Hoeveel overtredingen Trump volgens YouTube heeft begaan, is onduidelijk.

Lees meer over dit onderwerp: ‘De bestorming van het Capitool werd aangewakkerd op sociale media’

Ook betaaldiensten PayPal en Stripe en webwinkel Shopify – verantwoordelijk voor het faciliteren van campagnedonaties en het verkopen van Trumps merchandise – hebben hun samenwerking met de president opgezegd. De afgelopen maand haalde Trump met behulp van Stripe nog miljoenen dollars op om dure rechtszaken te bekostigen die de verkiezingsuitslag moesten terugdraaien.

Opvallende draai

Het is een opvallende draai van techbedrijven, die tot voor kort collectief het idee aanhielden dat platformen niet verantwoordelijk zijn voor wat er binnen hun muren gebeurt. Gebruiksvoorwaarden van sociale media laten veel ruimte voor interpretatie en richten zich vooral op het weren van gebruikers die platformen gebruiken voor illegale activiteit: het verkopen van wapens, drugs of het verspreiden van (kinder)porno. Als de wet niet wordt overtreden, kan er veel op het internet. Althans: dat kon tot voor kort.

Nadat Facebook, Google en Twitter na de Black Lives Matter-protesten nieuwe plannen tegen haatzaaien en racisme op hun platforms invoerden, verplaatsten rechts-extremistische groepen zich naar Parler. Deze in 2018 door de Amerikaanse John Matze opgerichte discussie-app onderscheidt zich door in principe alles toe te laten. Trollen die door andere sociale media zijn verbannen, zoals de rechtse provocateurs en complotdenkers Milo Yiannopoulos en Alex Jones, vonden op Parler een nieuw publiek. Ook Trump en enkele Republikeinse Congresleden maakten een account aan.

De groep geweldplegers die het Capitool binnendrong, gebruikte Parler onder meer om gesprekken te voeren over hoe wegopbrekingen van politie te vermijden en welk gereedschap mee te nemen om deuren open te breken. Ook riepen Parler-gebruikers op om Black Lives Matter-activisten, journalisten en vicepresident Mike Pence te vermoorden.

Kritiek uit eigen kring

Volgens Amazon was er de laatste dagen een toename in het aantal oproepen tot geweld te zien bij Parler, blijkt uit uitgelekte communicatie tussen Amazon en Parler van afgelopen weekend. Daarin stelde Amazon dat Parler onvoldoende deed om oproepen tot geweld in te dammen en uitte het zijn teleurstelling over een voorstel van Parler om ‘vrijwilligers’ aan te stellen om de discussies in goede banen te leiden. „We kunnen geen dienst leveren aan een bedrijf dat niet in staat is berichten die geweld aanwakkeren te identificeren en verwijderen”, aldus Amazon in een e-mail aan Parler-directeur Amy Peikoff.

De afgelopen maanden is daarnaast de druk op de Big Tech-topmannen vanuit de werkvloer om meer te ondernemen tegen haatberichten en extremisme sterk toegenomen. Of het doorslaggevend is geweest is onduidelijk, maar feit is dat sinds de Black Lives Matter-protesten steeds meer werknemers van techbedrijven via petities, vakbonden en werkonderbrekingen eisen dat het management van hun bedrijven ingrijpt.

Bij Twitter ondertekenden driehonderd werknemers vorige week een petitie om topman Dorsey onder druk te zetten Trump te blokkeren. Ook de beslissing van Amazon om Parler offline te halen, ging gepaard met protesten van werknemers, verenigd in de groep Amazon Employees for Climate Justice (AECJ). Deze actiegroep, eerder succesvol met acties voor betere arbeidsomstandigheden voor magazijnmedewerkers en meer actie tegen klimaatverandering, riep vrijdag via Twitter het management op per direct het contract met Parler op te zeggen.

„Werknemers spraken en Amazon luisterde”, zegt een woordvoerder van AECJ in een reactie. „Net als onze collega’s bij Twitter, Google en Facebook eisten we dat Amazon rechts-extremistische groepen hun platform zou ontnemen. Technologiebedrijven hebben de verspreiding van fascisme veel te lang mogelijk gemaakt.”

Onderweg naar Gab

De beslissing van Amazon werd de genadeklap voor Parler, dat eerder al werd geconfronteerd met een boycot van de app-winkels van Google en Apple. Tot woede van topman Matze die eind vorige week in een interview met New York Times-journalist Kara Swisher zei „geen verantwoordelijkheid” te voelen voor wat er in Washington gebeurde. Maandagavond werd bekend dat Parler probeert via een rechtszaak de beslissing van Amazon terug te draaien.

Afgelopen weekend deed Matze op Parler verslag van zijn vergeefse zoektocht naar een bedrijf dat servercapaciteit voor zijn app beschikbaar wilde stellen. „We zijn langer offline dan verwacht, omdat de meeste partijen met servers hun deuren hebben gesloten voor ons”, zei Matze. „We laten het weten als we weer online zijn. Tot snel.”

Maar zijn gebruikers zijn ondertussen alweer onderweg naar die andere veilige haven voor rechts-extremistisch gedachtengoed. Bij sociaal medium Gab, dat naar eigen zeggen draait op eigen servers en niet afhankelijk is van een externe partij als Amazon, meldden zich volgens het bedrijf nu dagelijks 600.000 nieuwe gebruikers.

En nieuwe werknemers. „We krijgen cv’s toegestuurd van senior werknemers van grote techbedrijven”, meldde Gab zondag op Twitter. „Paniek in Silicon Valley. Het kaartenhuis valt. De exodus is begonnen.”