Snel een huis vinden na een scheiding is vaak lastig. Wat zijn de mogelijkheden?

Huisvesting Woonruimte vinden is een grote zorg bij een echtscheiding. Zo overbrug je die eerste periode.

Ben je gescheiden en ga je antikraak wonen of tijdelijk huren, dan mogen de kinderen er niet logeren.
Ben je gescheiden en ga je antikraak wonen of tijdelijk huren, dan mogen de kinderen er niet logeren. Foto ANP

Cornelis Geuchies (29) woonde tot de zomer van vorig jaar met zijn partner in een twee-onder-een-kapwoning in Hoevelaken. Tijdens de lockdown ging het mis, ze zaten te veel op elkaars lip. Ze besloten uit elkaar te gaan, maar geen van beiden kon zich de kale huur van 1.400 euro per maand veroorloven.

Zij is tijdelijk bij haar ouders gaan wonen. Hij wil een huis kopen, maar is nog te kort zelfstandig ondernemer om een hypotheek te kunnen krijgen. Een betaalbare huurwoning is niet te vinden, en voor sociale huur is zijn inkomen te hoog. Eind augustus nam hij zijn intrek in een antikraakwoning op het terrein van een voormalige jeugdzorginstelling in Hoenderloo, op de Veluwe. Hij heeft een kamer en deelt keuken en badkamer met drie andere werkende bewoners. Maandelijkse kosten: 317 euro inclusief gas, water en elektriciteit. „Zo kan ik alvast sparen voor de kosten koper.”

Snel een huis vinden na een scheiding is vaak lastig. Vooral vrouwen maken zich daar zorgen over, vaak meer dan over de emotionele gevolgen voor de kinderen, zo blijkt uit onderzoek door de Nederlandse vereniging van Familie- en erfrecht Advocaten Scheidingsmediators (vFAS). Van de ondervraagde pas gescheiden vrouwen geldt dat voor bijna de helft.

Wat zijn de mogelijkheden? De gezamenlijke woning verkopen en de overwaarde delen kan voor een mooie start zorgen. Maar dat gaat niet op als je een huurhuis hebt of als een van de partners in het oude huis wil blijven wonen.

Dat laatste komt veel voor als er thuiswonende kinderen zijn, is de ervaring van mediator en financieel planner Rik Smit. „Meestal is dat voor een beperkte periode, bijvoorbeeld tot het eind van het schooljaar of totdat de jongste eindexamen heeft gedaan en op kamers gaat. Vlak na de echtscheiding ligt de focus voor de andere partner dan op een tijdelijke oplossing.”

Een huurwoning in de vrije sector kan niet iedereen zich permitteren. Volgens makelaarsvereniging NVM bedraagt de huur gemiddeld 1.142 euro per maand, en flink wat meer in de grote steden.

Voor een sociale huurwoning betaal je hooguit 752,33 euro. Daarvoor mag je in de meeste gevallen niet meer dan 39.055 euro per jaar verdienen. Maar zie er maar eens aan te komen. In de regio’s Amsterdam en Utrecht moet je gemiddeld bijna negen jaar bij een woningcorporatie ingeschreven staan, aldus onderzoeksbureau Rigo. De minste wachttijd is in Almelo, maar zelfs daar duurt het gemiddeld twee jaar voordat je een huis krijgt.

Urgentieverklaring

Met een urgentieverklaring gaat het sneller, maar het wordt steeds lastiger om die te bemachtigen, zeker in populaire regio’s. „Pas als je kinderen op straat dreigen te belanden, maak je kans”, zegt financieel planner Smit. Hij adviseerde eens een scheidend stel uit Zaandam. De man bleef in het oude huis wonen en de vrouw wilde een sociale huurwoning. „Toen de gemeente hoorde dat ze in overleg scheidden, met een mediator, vond ze de nood niet hoog genoeg. Uiteindelijk heeft de man op papier gezet dat hij haar de deur heeft gewezen, toen lukte het alsnog.”

Antikraak is een andere optie, tijdelijk wonen in gebouwen die leegstaan totdat ze worden verkocht of gesloopt. Wat je verdient maakt niet uit en het is heel goedkoop, je betaalt doorgaans maar een paar honderd euro per maand. Al te hoge standaarden moet je niet hebben, zegt Bob de Vilder van leegstandsbeheerder Camelot, dat om die reden onlangs nog negatief in het nieuws was. „We zorgen dat die woningen schoon en veilig zijn, maar we gaan niet de muren verven. Vaak zijn die panden vrij sleets vanbinnen.”

Nadeel is dat je niet weet hoe lang je er kunt zitten. Een maand tevoren kun je te horen krijgen dat je er weer uit moet. Zo hoorde Cornelis Geuchies eind december dat hij eind deze maand moet vertrekken uit zijn gedeelde woning in Hoenderloo. Hij wist dat het kon gebeuren, maar de haast overviel hem.

Voor wat meer zekerheid kun je kiezen voor tijdelijke huur. Dan heb je een vaste afspraak over de huurtermijn. Je betaalt er ook meer voor, bij Camelot is dat maximaal 800 euro, inclusief. Hiervoor kan wel een inkomensgrens gelden, en soms ook een vermogensgrens. Bij leegstandsbeheerder Ad Hoc mag je bijvoorbeeld maximaal 40.024 euro verdienen, met een vermogen van hooguit 30.846 euro.

Stapelbedden

Volgens De Vilder is het aanbod in tijdelijke huurwoningen sterk toegenomen sinds de Leegstandswet in 2016 bepaalde dat huurders bij een huurperiode tot twee jaar geen huurbescherming krijgen. Zo’n drie- tot vijfhonderd beschikbare kamers of woningen staan bij Camelot dagelijks op de website, antikraak en tijdelijke verhuur opgeteld. „Gemiddeld denk ik dat er tien keer meer belangstelling is dan aanbod, vooral in de grote steden.” Aan wachtlijsten doet de leegstandsbeheerder niet. Wie het eerst komt, het eerst maalt.

Voor gescheiden mensen met kinderen is hét nadeel van antikraak of tijdelijk huren dat de kinderen er niet mogen logeren. Birdnesting, waarbij de ex-partners afwisselend bij hun kinderen in het oude huis en op zichzelf wonen, mag officieel ook niet.

Wel welkom zijn kinderen bij een organisatie als Parentshouses Nederland, een non-profitstichting die tot een jaar woonruimte biedt voor maximaal 800 euro per maand inclusief. In deze woningen delen huurders de woonkamer, keuken en sanitair met twee of drie andere gescheiden ouders, inclusief een logeerkamer met enkele stapelbedden waar in overleg de kinderen terecht kunnen.

„Deze huizen zijn door Rob Visser, de eerste dominee op IJburg, gestart om vechtscheidingen te voorkomen en mensen een soort time-out te bieden”, aldus voorzitter Ruud Luchtenveld. Verspreid door Nederland zijn er nu zeventien Parentshouses. Luchtenveld hoopt er dit jaar nog tien te openen. Een vergelijkbare, commerciëlere organisatie is Divorce Housing.

Bijkomend voordeel van zo’n onderkomen kan zijn dat je nieuwe contacten opdoet. In de twee Parentshouses in Amersfoort zijn de afgelopen jaren al meerdere nieuwe relaties opgebloeid.