Klaver wil dat Rutte aftreedt, maar nog wel met hem regeren

Kinderopvangtoeslag Als het aan GroenLinks-leider Jesse Klaver ligt, treedt het kabinet af. Dat is volgens hem de enige optie na het kritische rapport over de Toeslagenaffaire.
Jesse Klaver tijdens een debat in de Tweede Kamer over de vaccinatiestrategie.
Jesse Klaver tijdens een debat in de Tweede Kamer over de vaccinatiestrategie. Foto Robin Utrecht/ANP

Na oppositiepartijen SP en PVV vindt ook GroenLinks dat het kabinet naar aanleiding van het kritische rapport over de kinderopvangtoeslag geen andere optie heeft dan af te treden. „Er is geen andere conclusie mogelijk dan dat het kabinet politieke verantwoordelijkheid neemt en aftreedt.” Dat zei GroenLinks-leider Jesse Klaver zondagmiddag in tv-programma Buitenhof. Als het kabinet niet zelf hiertoe besluit, zal GroenLinks tijdens het volgende Kamerdebat over Toeslagenaffaire een motie van wantrouwen indienen. Dat debat over het rapport van de Parlementaire ondervragingscommissie zal in de week van 18 januari plaatsvinden.

De laatste keer dat GroenLinks een motie van wantrouwen tegen het kabinet steunde was in 2010, tegen Balkenende IV. Dat ging toen om het rapport van de commissie-Davids over de besluitvorming rond deelname aan de oorlog in Irak in 2003. Volgens Klaver, bij de komende verkiezingen opnieuw lijsttrekker voor zijn partij, zijn de conclusies van het rapport „zo snoeihard, waarbij meer dan 20.000 gezinnen door overheidsoptreden zo ongelofelijk in de problemen zijn gebracht, dat je je niet kunt voorstellen dat de politiek zal zeggen: ‘Foutje bedankt, we gaan nu gewoon door’.”

Klaver vindt het gezamenlijk aftreden nodig omdat het kabinet daarmee schuld erkent voor dat aangedane leed. En het is „een erkenning dat het gevoerde beleid niet langer door kan gaan”. Het maakt in zijn ogen bovendie de weg vrij voor een nieuw kabinet, straks na de verkiezingen in maart, om „de verzorgingsstaat opnieuw op te bouwen”, waarbij „de overheid mensen eerlijk en menselijk behandelt”.

Hoewel GroenLinks premier Rutte persoonlijk verantwoordelijk houdt voor dat collectieve wanbeleid – Tien jaar liberaal beleid onder leiding van premier Rutte heeft gezorgd voor een sociaal „systeem van wantrouwen”. – is hij zelf wel bereid om in een volgend kabinet met hem samen te werken. „Behalve de PVV en Forum voor Democratie hebben wij niet de luxe om partijen uit te sluiten. Ik zal er alleen alles aan willen doen dat Rutte niet weer de volgende premier wordt. Dat vind ik niet zo’n goed idee, maar daar zal de kiezer moeten oordelen.”

Eerder als stelden de SP en de PVV dat het kabinet zal moeten aftreden naar aanleiding van de Toeslagenaffaire. Het kabinet broedt nog op een inhoudelijke reactie op het kritische rapport van de commissie-Van Dam. De komende week, zo kondigde premier Rutte vrijdag aan, zal de ministerraad daarvoor nog tweemaal bijeenkomen. Tijdens het kerstreces overlegde een deel van het kabinet al informeel over het rapport. Dat leidde allereerst, vlak voor kerst, tot een nieuwe compensatieregeling van 30.000 euro voor alle circa 26.000 getroffen gezinnen, waarvan de Belastingdienst er pas ruim 10.000 in beeld heeft.