Coronamoe Canada snakt naar sensatie en titel in ‘zijn’ sport

IJshockey Woensdag begint de Noord-Amerikaanse ijshockeycompetitie NHL, met vanwege corona voor het eerst een geheel Canadese divisie.

Spelers van de Toronto Maple Leafs, zaterdag tijdens een trainingswedstrijd in het ijsstadion in Toronto.
Spelers van de Toronto Maple Leafs, zaterdag tijdens een trainingswedstrijd in het ijsstadion in Toronto. Foto Steve Russell/Getty Images

Met zijn jonge zoontje Ben schaatst de Canadees Kristian MacMahon op een ijsbaan in Montreal. Behendige schaatsers, gehuld in mutsen en truien en uitgerust met lange sticks, maken schrapende geluiden op de schoon geveegde baan, op een besneeuwd veld in kraakhelder vriesweer. Een puck klopt tegen de houten schotten om het ijs heen. Laarzen en sporttassen staan bij een opening in de omheining.

„Ik ben grootgebracht met hockey”, zegt MacMahon, die daarmee zoals alle Canadezen ijshockey bedoelt. Hij groeide op in de prairieprovincie Manitoba, die zelfs binnen Canada bekendstaat om zijn barre winters. Temperaturen van -30 graden Celsius zijn er niet uitzonderlijk. „Winters zijn erg lang hier in Canada, en er gaat niets boven de opwinding en het gezelschap van hockey”, zegt hij. „Zeker nu we al negen maanden in isolatie zitten.”

Als ijshockeyfan kijkt MacMahon uit naar het begin van de Noord-Amerikaanse professionele ijshockeycompetitie, komende woensdag. Voor veel Canadezen, die niet alleen coronamoe zijn, maar behalve de lockdowns ook de donkere wintermaanden moeten doorstaan, is dat precies wat ze nodig hebben. „Ik denk dat het een geweldige oppepper wordt om onze nationale sport te kunnen zien, in plaats van het ellendige nieuws over de pandemie en dodentallen.”

Voor Canada, een winterland bij uitstek dat zichzelf beschouwt als wereldleider in het ijshockey, biedt het komende seizoen van de National Hockey League (NHL) bovendien een uniek, onweerstaanbaar karakter: wegens corona zijn de divisies van de competitie, die 31 teams telt uit Canada en de Verenigde Staten, eenmalig herschikt. De zeven Canadese ploegen vormen daarbij dit seizoen – voor het eerst – hun eigen divisie: de ‘North Division’. De Amerikaanse teams zijn voor de gelegenheid verdeeld in drie divisies van elk acht clubs: ‘West’, ‘Central’ en ‘East’.

Lees ook: Per vliegtuig naar je man die een paar kilometer weg woont

Normaal worden de zeven Canadese teams verspreid over drie van de vier reguliere divisies van de NHL, elk met Amerikaanse ploegen. Maar de grens tussen de VS en Canada is wegens corona al driekwart jaar gesloten voor ‘niet-essentieel verkeer’ en de NHL wil grensoverschrijdende reizen zoveel mogelijk vermijden. Daarom binden de zeven Canadese teams – de Toronto Maple Leafs, Montreal Canadiens, Ottawa Senators, Winnipeg Jets, Edmonton Oilers, Calgary Flames en Vancouver Canucks – de komende maanden de strijd aan met elkaar.

‘Ajax-Feyenoord’-achtige scenario’s

Dat levert een overvloed van ‘Ajax-Feyenoord’-achtige scenario’s op waar Canadese ijshockeyfans van watertanden. Zo komen er, in de eerste seizoensfase van circa vier maanden waarin elk team 56 wedstrijden speelt, krachtmetingen tussen Canadese rivalen die elkaar normaal niet vaak treffen, zoals Toronto en Vancouver. Montreal en Vancouver liggen het verst uit elkaar: zo’n 4.500 kilometer. Deze divisiegenoten zullen veel vlieguren moeten maken voor hun onderlinge duels. En de Winnipeg Jets, die sinds hun start in de NHL in 2011 normaal als enige Canadese team in hun divisie spelen, komen nu minstens negen keer uit tegen elk van hun binnenlandse rivalen.

„Ik kan nauwelijks geloven dat de NHL ons heeft gezegend met een geheel Canadese divisie”, schreef hockeyfan Brooke Raven op Twitter. De Canadese competitie „wordt onmisbare televisie dit seizoen”, schreef een andere supporter. Een toeschouwer voorspelde schertsend „een Canadese burgeroorlog op basis van hockey”. En volgens sportverslaggever Shawn Simpson is „het enige nadeel van een geheel Canadese divisie dat we volgend jaar weer teruggaan naar normaal”.

De grote vraag is of het de NHL opnieuw lukt om ondanks de pandemie een geslaagde ijshockeycompetitie te organiseren. Er was veel lof voor de manier waarop, na de maandenlange opschorting van professionele sport tijdens de eerste lockdown in het voorjaar, een zomerse strijd om het kampioenschap werd voltooid. 24 van de 31 NHL-ploegen speelden in twee ‘bubbels’, in de Canadese steden Toronto en Edmonton. Niemand mocht die bubbels – ijshockeyarena’s, trainingfaciliteiten en spelershotels – in of uit. Het wedstrijdschema was intensief. Om de dag verschenen de ploegen op het ijs, zonder toeschouwers, met afgedekte tribunes. Alleen op televisie klonk geluid van publiek, als een ‘laugh track’ by sitcoms.

De ijshockeyers werden dagelijks of om de dag getest. Tot verbazing van velen verliep de competitie zonder positieve coronagevallen, anders dan in andere grote sporten als American football, en honkbal, waar spelers en teampersoneel wel besmet raakten. De basketbalcompetitie NBA had net als het ijshockey succes met een bubbel bij Disney World in Florida.

Eind september, maanden later dan normaal, werd Tampa Bay Lightning kampioen van de NHL door Dallas Stars te verslaan in de finale van de play-offs. Op het ijs van de bubbel in Edmonton hielden de spelers van de ploeg uit Florida de – alleen al vanwege zijn omvang – fameuze Stanley Cup omhoog.

Ondanks dat succes is voor het tweede seizoen tijdens de pandemie gekozen voor een andere aanpak. De NHL hoopt met strikte maatregelen coronavrij te blijven. Reisregels zijn streng: spelers en begeleiders mogen in elke stad alleen naar de arena, de trainingslocatie en het teamhotel. Ze mogen niet naar restaurants of elders en mogen geen gasten ontvangen.

Positieve tests

Die opzet is riskanter – en de eerste tegenslag heeft zich al voorgedaan. Vorige week werd bekend dat zes spelers en twee personeelsleden van de Dallas Stars positief zijn getest op corona. De ploeg uit Texas begint nu een week later aan het seizoen. Ook de Columbus Blue Jackets hebben meerdere spelers van het ijs gehaald bij hun training vanwege de coronaregels. Covid-19 is de grote onzekere factor die het plan dit seizoen in de war kan sturen, zei ijshockeycommentator Jamie McLennan bij sportzender TSN. „Als er een uitbraak is bij een team en ze moeten dat team stilleggen, hebben we geen idee of ze die 56 wedstrijden wel halen.”

De tekst gaat door onder de foto

Een trainingswedstrijd van de Vancouver Canucks. Foto Rich Lam/Getty Images/AFP

Voor Canadezen spant het erom of een van hun clubs eindelijk de Stanley Cup kan veroveren. De Canadese teams staan al 27 jaar droog. In 1993 werden de Montreal Canadiens, in de twintigste eeuw dominant en 24 keer winnaar van de trofee, als laatste Canadese ploeg kampioen. Sindsdien stond een Canadees team nog vijfmaal in de finale – voor het laatst in 2011, toen de Vancouver Canucks thuis verloren van de Boston Bruins. De Canadezen snakken naar een titel in ‘hun’ sport.

De Amerikaanse dominantie is een bron van schaamte in het ‘Grote Witte Noorden’. Canada stond ruim een eeuw geleden aan de wieg van de NHL en was met twee teams vertegenwoordigd in de legendarische ‘Original Six’, de ijshockeyclubs uit het winterse noordoosten van het continent die lang de competitie vormden: Toronto, Montreal, Boston, New York, Detroit en Chicago. Wegens de uitbreiding van de NHL over heel Noord-Amerika in de afgelopen decennia dingen tegenwoordig ook teams uit warme staten als Florida, Texas, Arizona en Californië mee naar de ijshockeytitel – ook al spelen kinderen daar niet van jongsaf aan op geïmproviseerde ijsbaantjes in de achtertuin.

Canadese spelers die opgroeiden met ijshockey vormen niettemin de ruggengraat van de NHL: ze maken 42 procent uit van de spelers in de competitie, veruit het grootste aandeel. De Verenigde Staten volgen op afstand met ruim een kwart van de spelers, de rest komt uit Zweden, Finland, Rusland en andere Europese landen. Alle 31 teams hadden vorig seizoen tussen de vijf en zestien Canadese ijshockeyers – Amerikaanse ploegen als de New York Islanders en de Anaheim Ducks voorop.

Toronto Maple Leafs

Met vanwege corona vier divisies, waarvan één volledig Canadees, is de kans dat een Canadese club dit jaar de Cup verovert één op vier. Dat komt doordat ook de eerste paar rondes van de play-offs komend voorjaar binnen de divisies worden gespeeld en elke divisie een team levert voor de halve finales om de Stanley Cup. Die moet in juli worden uitgereikt. De Toronto Maple Leafs gelden als favoriet voor die plek.

Volgens sportcolumnist Jack Todd van de Montreal Gazette wordt de strijd om die halve-finaleplaats binnen de Canadese divisie ouderwets hard, als in de gloriedagen van de ‘Original Six’: een intensieve reeks wedstrijden tegen een beperkt aantal tegenstanders, met felle onderlinge rivaliteit.

Sterspeler Connor McDavid van de Edmonton Oilers loopt er warm voor. „Een geheel Canadese divisie is opwindend, het is nooit eerder gebeurd”, zei hij tegen AP. „Het is een interessante divisie, want zo’n beetje iedereen kan winnen.”