Geweld in Washington

Videoboodschap Trump: er komt een vreedzame machtsoverdracht

NRC deelt in dit blog het laatste nieuws uit de VS in de nasleep van de bestorming van het Capitool. Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief over de Verenigde Staten.

Dit blog is gesloten

Woensdag bestormden aanhangers van president Donald Trump het Capitool in Washington op het moment dat het Amerikaanse Congres in zitting was om de stemmen van de kiesmannen te tellen. Bij de aanval zijn vier demonstranten overleden en zeker 52 arrestaties verricht. De Nationale Garde uit de staten Virginia en Maryland en grote aantallen politiemensen werden opgeroepen om de orde te herstellen. De betogers werden teruggedrongen en het Capitool werd veiliggesteld.

Woensdagavond werd ook bekend dat beide Senaatszetels in de staat Georgia naar Democratische kandidaten zijn gegaan, Raphael Warnock en Jon Ossoff. Dit is een belangrijke overwinning voor de Democraten omdat de Republikeinen hiermee hun meerderheid in de Senaat hebben verloren.

Leden van Trumps regering en zijn partij hebben kritiek op diens rol bij de bestorming. In de loop van donderdag stapten een van zijn gezanten en de minister van Transport op. Als eerste Republikein stelde Adam Kinzinger voor het 25ste Amendement van de grondwet in werking te stellen. Als het kabinet daarmee in zou stemmen zou het betekenen dat de Amerikaanse president zijn taken, al dan niet onder dwang, overdraagt aan de vicepresident. Hiervoor zou steun nodig zijn van vicepresident Mike Pence. Donderdagnacht lieten Pence en zijn adviseurs weten dat hij er weinig voor voelt.

Inmiddels heeft Trump weer toegang tot zijn Twitteraccount. Hij plaatste daar rond 01.00 uur vannacht een videoboodschap. Daarin zei hij dat de rust moet wederkeren, en dat hij zich inzet voor een vreedzame machtsoverdracht. Ook heeft hij zich voor het eerst kritisch geuit over de meute die het Capitool aanviel: „Zij hebben de zetel van onze democratie ontheiligd. Jullie representeren ons land niet. Voor hen die de wet hebben gebroken: jullie zullen hiervoor boeten.”

Lees in ons nieuwe blog meer over de ontwikkelingen van vrijdag

Ook minister van Onderwijs Betsy Devos stapt op

De Amerikaanse minister van Onderwijs Betsy DeVos is opgestapt naar aanleiding van de gebeurtenissen in Washington DC. Reden voor haar vertrek is de retoriek van Trump in de toeloop naar de bestorming van het Capitool. Dat meldt persbureau AP donderdagavond.

„De impact van jouw retoriek op de situatie valt niet te ontkennen, en dit is een buigpunt voor mij”, schrijft de minister in de brief aan Trump. Betsy DeVos is de tweede minister uit het kabinet van Trump die opstapt naar aanleiding van wat in DC is voorgevallen. Eerder op donderdag diende transportminister Elaine Chao haar ontslag in vanwege de „traumatische” gebeurtenis.

In een recente brief aan het Congres sprak DeVos zich kritisch uit over de onderwijsplannen van de nieuwe regering onder Biden. Daarin erkende zij echter niet het verlies van Trump en noemde zij Biden niet bij naam.

Betsy DeVos met Donald Trump in 2017. Foto Kevin Lamarque /Reuters

Videoboodschap Trump: rust moet hersteld worden

Donald Trump heeft via Twitter een videobericht naar buiten gebracht. Daarin zegt hij dat hij zich nu richt op een vreedzame machtsoverdracht op 20 januari. Trump adresseerde tevens de demonstranten die in het Capitool inbraken en geweld gebruikten.

„Zij hebben de zetel van onze democratie ontheiligd. Jullie representeren ons land niet. Voor hen die de wet hebben gebroken: jullie zullen hiervoor boeten. We zijn zojuist door gespannen verkiezingen gegaan, nu moeten de gemoederen bedaard raken.”

Trump sprak ook over zijn eerdere weigeringen de verkiezingsuitslag te accepteren. „Mijn enige doel was om de integriteit van de uitslag zeker te stellen. Ik geloof nog steeds sterk dat we onze verkiezingsregels moeten herzien, om daarmee het vertrouwen in toekomstige verkiezingen te herstellen.”

„Het congres heeft de uitslag geratificeerd. Een nieuwe regering zal op 20 januari geïnaugureerd worden. Aan mijn supporters: ik weet dat jullie teleurgesteld zijn. Maar onze reis is pas net begonnen.”

Adviseur Pence: vicepresident wil niet Trump afzetten

Vicepresident Mike Pence staat niet achter het in werking stellen van het 25ste amendement, dat de mogelijkheid biedt om president Trump uit zijn functie te ontheffen. Dat zegt een adviseur van Pence donderdag, meldt persbureau Reuters.

Volgens Business Insider, dat twee adviseurs van Pence heeft gesproken, vreest de vicepresident verdere onrust in het land als een afzetting van Trump wordt doorgezet. Daarnaast zou hij ook bang zijn dat een eventuele gooi naar het presidentschap in 2024 in gevaar zou komen als hij een afzetting doorzet.

Eerder op donderdag riep onder andere de voorzitter van de Democraten in de Senaat Chuck Schumer de vicepresident op om het amendement in werking te zetten.

Mike Pence tijdens de bevestiging van de verkiezingsuitslag. Foto J. Scott Applewhite/Reuters

Perswoordvoerder Witte Huis: wij geloven in vreedzame machtsoverdracht

De woordvoerder van het Witte Huis Kayleigh McEnany heeft donderdagmiddag een kort statement gegeven namens het Witte Huis, waarin zij de bestorming van het Capitool veroordeelde. „Het is tijd voor Amerika om weer samen te komen en het geweld zoals we dat hebben gezien af te keuren.”

McEnany stelde dat de huidige regering toewerkt naar een geweldloze machtsoverdracht. „Het complete Witte Huis gelooft dat het geweld walgelijk was. We veroordelen dit dan ook op de sterkst mogelijke manier.” De woordvoerder beantwoordde geen vragen van journalisten.

Perswoordvoerder Kayleigh McEnany Foto Patrick Semansky/AP

Biden: bestormers Capitool zijn terroristen

Joe Biden heeft donderdagavond opnieuw hard uitgehaald naar de man wiens baan hij over twee weken overneemt: president Donald Trump. Die is volgens Biden persoonlijk verantwoordelijk voor de ravage die aanhangers woensdag aanrichtten in het Capitool in Washington D.C.: „een aanval op de democratie en een van de meest donkere dagen in de geschiedenis van ons land”.

Biden beantwoordde tijdens de presentatie van zijn minister van Justitie Merrick Garland vragen van de pers: „Waag het niet om ze demonstranten te noemen. Dit waren opstandelingen, binnenlandse terroristen. Zo simpel is het.”

De president-elect maakte zich tot slot druk om de manier waarop de politie in Washington de bestorming woensdag ogenschijnlijk liet gebeuren. Dat was in de zomer van 2020 heel anders, aldus Biden, toen overal in de Verenigde Staten antiracismeprotesten waren. „Je maakt mij niet wijs dat als dit een Black Lives Matter-mars was geweest, de politie niet heel anders had opgetreden. Iedereen weet dat.”

What we witnessed yesterday was not dissent — it was disorder.

They weren’t protestors — they were rioters, insurrectionists, and domestic terrorists.

I wish we could say we couldn’t see it coming, but that isn’t true. We could.

— Joe Biden (@JoeBiden) January 7, 2021

Beveiligingschef stapt op

Donderdagavond maakte Bidens partijgenoot Nancy Pelosi bekend dat het hoofd van de beveiliging van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden opstapt. Paul Irving heeft volgens haar zelf ontslag genomen, melden internationale persbureaus.

Er zijn inmiddels meer politici en journalisten die de vraag opwerpen of de beveiliging van het parlementsgebouw wel in orde was.

In het Capitool: opruimen na de oproer

Donderdag zijn in het Capitool de resten opgeruimd van de bestorming door Trumpaanhangers een dag eerder. Beveiligers werden aanvankelijk compleet overlopen. Donderdag bleven onder meer delen van politie-uitrustingen en de resten van de gebruikte pepperspray achter, net als vlaggen, protestborden en andere rommel die door de indringers waren achtergelaten.

Transportminister Chao dient als eerste kabinetslid ontslag in

Voor het eerst sinds zijn aanhang het Capitool bestormde, is een minister uit het kabinet van de Amerikaanse president Donald Trump opgestapt. Minister van Transport Elaine Chao treedt per maandag aanstaande terug, maakt ze donderdagavond bekend. Ze belooft haar opvolger Pete Buttigieg alle medewerking. Chao is getrouwd met Mitch McConnell, de Republikeinse leider in de Senaat.

Directe aanleiding voor Chao’s vertrek zijn de onlusten van woensdag in Washington, en de rol die de president daarin speelde. „Gisteren heeft ons land iets traumatisch meegemaakt dat in zijn geheel voorkomen had kunnen worden”, tweet Chao. „Dat heeft me geschokt op een manier die ik niet naast me neer kan leggen.” Rondom de geëscaleerde Trumpmars zijn vier doden gevallen.

It has been the honor of a lifetime to serve the U.S. Department of Transportation. pic.twitter.com/rFxPsBoh6t

— Sec. Elaine Chao (@SecElaineChao) January 7, 2021

Ashli Babbitt: bij bestorming neergeschoten vrouw geraakt door politiekogel

De vrouw die bij de bestorming van het Capitool woensdag was neergeschoten en uiteindelijk overleed, werd getroffen door een politiekogel. Dat heeft de leiding van de politie-eenheid die het parlementsgebouw moet bewaken, donderdag bekendgemaakt.

De vrouw, Ashli Babbitt uit San Diego, was een veteraan. Ze geloofde in complottheorieën en bagatelliseerde corona. Lees meer in onderstaande portret:

‘Niets zal ons stoppen’, twitterde de Trumpaanhangster die werd neergeschoten in het Capitool

Politie D.C.: niets wees op deze escalatie

De politie in Washington D.C. heeft sinds woensdagavond 68 mensen gearresteerd in verband met de bestorming van het Capitool: zestig mannen en acht vrouwen. Dat heeft korpschef in de hoofdstad Robert Contee donderdag gezegd op een persconferentie. Eén agent ligt nog in het ziekenhuis nadat hij rake klappen kreeg.

Contee weersprak dat de politie van Washington D.C. zich heeft laten overlopen. De bestorming van het regeringscentrum kon woensdag in eerste instantie tamelijk ongestoord gebeuren. Agenten waren in de minderheid ten opzichte van de aanhang van president Donald Trump. Contee: „We hadden op voorhand ook geen informatie die erop wees dat het Capitool zou worden bestormd.” Het aantal arrestanten is volgens Contee vooralsnog relatief laag, omdat agenten hun handen vol hadden aan het überhaupt de-escaleren van de situatie.

Behalve Contee spraken ook burgemeester van Washington Muriel Bowser en legerminister Ryan McCarthy de pers toe. McCarthy: „Onze verwachtingen waren dat de protestmars van woensdag vergelijkbaar zou zijn met recente demonstraties. Een bestorming van het Capitool hadden we niet kunnen verzinnen.” Boswer kondigde een onderzoek aan naar het verloop van de dag en de rol van de politie daarin.

Eerste hulp voor een gewonde man, woensdag in het Capitool. Foto Jim Lo Scalzo/EPA

Schumer en Pelosi willen dat 25ste amendement wordt ingeroepen

De Democratische leiders in het Congres Nancy Pelosi (Huis van Afgevaardigden) en Chuck Schumer (Senaat) hebben opgeroepen tot het in werking stellen van het 25ste amendement. In een tweet roept hij vicepresident Pence op om president Trump uit zijn functie te ontheffen. Het amendement moet door de kabinetsleden van een president worden gebruikt: zij kunnen via een schriftelijke verklaring het Congres op de hoogte brengen van zo’n besluit.

Als dat niet gebeurt, stelt Schumer, is er nog een manier om de huidige president zijn bevoegdheden te ontnemen: „dan moet het Congres bijeenkomen om een afzettingsprocedure te beginnen”. Pelosi later op een persconferentie: „deze president is een speelbal van Vladimir Poetin. Poetins doel was de perceptie van Democratie wereldwijd te beïnvloeden. Gisteren heeft hij van onze president zijn grootste kado gekregen.”

Partijgenoten, onder wie Congreslid Ilhan Omar, hebben op Twitter al laten weten dat zij zijn begonnen met het papierwerk dat moet worden ingediend om die procedure te laten starten. Het vorige impeachment tegen Trump kwam uiteindelijk niet door de Senaat.

Facebook schorst account Trump voor zeker twee weken

Facebook heeft het account van president Donald Trump voor zeker twee weken op non-actief gezet. Dat heeft Mark Zuckerberg donderdag laten weten. Volgens de oprichter van Facebook is uit de gebeurtenissen van woensdag „overduidelijk gebleken dat president Donald Trump de tijd die hem in functie rest, wil gebruiken om een vreedzame overgang naar zijn verkozen opvolger Joe Biden te ondermijnen”.

Het is volgens Zuckerberg belangrijk dat de komende dertien dagen, tot de inauguratie op 20 januari, zonder onrust verlopen. Facebook acht het „risico” te groot om Trump in die periode nog gebruik te laten maken van het platform. Zijn profiel is daarom voor in ieder geval twee weken volledig geblokkeerd. „Totdat de machtsoverdracht is afgerond”.

Zuckerberg vindt Trumps Facebookberichten van woensdag anders van aard eerdere betwiste posts. Die zijn in het verleden al wel verwijderd of voorrzien van disclaimers, bijvoorbeeld als de president ongefundeerde beweringen deed over verkiezingsfraude. „Maar dit keer is de context fundamenteel anders”, schrijft Zuckerberg, „De president gebruikt ons platform om aan te zetten tot een gewelddadige opstand tegen een legitiem verkozen regering.”

Lees ook deze analyse: De bestorming van het Capitool werd aangewakkerd op sociale media

Republikein: stel 25ste amendement in werking

Als eerste Republikein heeft Adam Kinzinger uit Illinois donderdag voorgesteld om het vijfentwintigste amendement van de Amerikaanse grondwet in gang te stellen. Daarin is vastgelegd dat de Amerikaanse president zijn taken, al dan niet onder dwang, overdraagt aan de vicepresident.

Volgens afgevaardigde Kinzinger, die bekendstaat als Trump-kritisch, is woensdag gebleken dat Donald Trump losgeslagen is geraakt. „Niet alleen van zijn taken als president of de eed die hij heeft afgelegd, ook van de realiteit. Daarom vraag ik de vicepresident en de rest van het kabinet om ervoor te zorgen dat de komende twee weken veilig zijn en dat we een verstandige kapitein hebben op het schip.” Op woensdag 20 januari wordt Joe Biden, die de verkiezingen van 3 november won, geïnaugureerd als de volgende president.

Om Trump op de valreep af te zetten is politieke moed nodig. Vooral de Republikeinen staan voor een groot dilemma.

Meerdere Democratische collega’s van Kinzinger in het Huis van Afgevaardigden hebben al een vergelijkbare oproep gedaan en volgens CNN wordt ook in kabinetskringen de optie overwogen. Om het amendement in werking te stellen, moet tenminste de helft van Trumps ministersploeg van mening zijn dat de president niet langer fysiek dan wel mentaal in staat is om zijn ambt uit te oefenen.

Kinzinger wijst er in zijn oproep op dat het amendement in het verleden al werd gebruikt bij heel andere omstandigheden, zoals bij kleine medische ingrepen. De laatste keer was in 2007, toen bij George W. Bush een colonoscopie moest worden uitgevoerd.

Kinzinger woensdagnacht in het Huis van Afgevaardigden, waar de verkiezingsoverwinning van Joe Biden werd geratificeerd. Foto AP

Gezant Mick Mulvaney stapt uit regering vanwege bestorming Capitool

De voormalige stafchef van het Witte Huis Mick Mulvaney heeft zijn functie als speciaal gezant van de Verenigde Staten voor Noord-Ierland opgezegd. Dat heeft hij in een interview op de Amerikaanse zender CNBC bekendgemaakt. Directe aanleiding voor zijn vertrek is de bestorming van het Capitool woensdag. Mulvaney verwacht dat andere functionarissen uit president Donald Trumps regering mogelijk ook zullen opstappen voor het verstrekken van hun ambtstermijn op 20 januari, maar noemde geen namen.

„We hebben ons niet opgegeven [voor deze regering] voor wat je gisteravond hebt gezien. We hebben ons opgegeven om Amerika weer groots te maken. We hebben ons opgegeven voor lagere belastingen en minder regelgeving”, zei Mulvaney. „Die erfenis is vanaf gisteren verdwenen en dat is buitengewoon teleurstellend voor degenen onder ons die voor president Trump werken.”

Mulvaney voegde daaraan toe dat Trump „niet hetzelfde was als acht maanden geleden”, doelend op het begin van de verkiezingscampagne. De afgelopen maanden heeft Trump de geloofwaardigheid van de verkiezingen herhaaldelijk in twijfel getrokken. Trump probeert al geruime tijd het verkiezingssysteem - en sinds de verkiezingen ook de overwinning van Joe Biden - in diskrediet te brengen door ten onrechte te stellen dat de Democraten grootschalige verkiezingsfraude hebben gepleegd.

Mulvaney is sinds het begin van president Trumps termijn onderdeel van diens regering. Tussen januari 2019 en maart 2020 was hij de stafchef van het Witte Huis, daarna nam hij de rol van VS-gezant voor Noord-Ierland op zich. Mulvaney is de tweede die de regering-Trump verlaat vanwege de bestorming van het Capitool; woensdag zegde ook de stafchef van First Lady Melania Trump, Stephanie Grisham, haar baan op.

Lees ook: Hoe de Ierse diaspora de Amerikaanse verkiezingen beïnvloedt

Israëlische journalist antisemitisch bejegend bij bestorming Capitool

Een journalist van de Israëlische zender Channel 13 werd woensdag tijdens de bestorming van het Capitool lastiggevallen door een Trumpaanhanger die antisemitische opmerkingen maakte. De journalist probeerde verslag te doen van de gebeurtenissen rond het Capitool toen een betoger hem onderbrak en deels voor de camera ging staan.

Hij vroeg: „Wat is een goj?”, waarop de journalist zei het niet te weten. „Ja dat weet je wel, leugenachtige Israëliër”, zei de man. Hij leek daarmee te verwijzen naar een meme in extreemrechtse kringen waar onder meer de Anti-Defamation League (ADL) al langer voor waarschuwt. Volgens die Joodse ngo die antisemitisme bestrijdt, wordt de term goj gebruikt om te laten blijken dat een vermeend Joods complot tegen niet-Joden wordt doorzien. De Trumpaanhanger in Washington gebruikte ook het woord ‘pilpul’, dat in alt-right kringen wel gebruikt wordt om beschuldigingen van antisemitisme af te doen als Joodse aanstellerij.

‘Goj’ is een term uit het Hebreeuws waarmee niet-Joden worden aangeduid. Onder aanhangers van alt-right circuleren memes waarin wordt gesproken van Joden die proberen te voorkomen dat ‘goedgelovige gojim’ ontdekken waar ze werkelijk mee bezig zouden zijn: de wereld naar hun hand zetten. Door de Joodse term over te nemen, willen de gebruikers laten blijken dat ze die snode plannen doorzien. De man die de journalist belaagde wendt zich op enig moment tot de camera en zegt schijnbaar tegen de kijkers: „Jullie zijn allemaal goj. Goj zijn vee.”

De ADL noemt het incident op Twitter „absoluut verachtelijk”. Volgens The Jerusalem Post zijn woensdag in Washington meerdere antisemitische incidenten gemeld.

Twitter avatar ELINTNews ELINT News Trump supporters attacking Israeli journalists with anti-Semitic bile in front of Congress https://t.co/DCxlMwWyb4

Duitse parlementsvoorzitter bezorgd over bestorming Capitool

Bondsdagvoorzitter Wolfgang Schäuble heeft in een brief aan de voorzitter van het Huis Nancy Pelosi zijn afschuw over de gebeurtenissen op het Capitool geuit. De „gewelddadige meutes” die gisteren het Capitool bestormden werden „opgehitst door een president die de grondregel van de democratie veracht”, zo schreef hij. De grondregel waar Schäuble op doelt is het „erkennen van een duidelijke verkiezingsnederlaag”.

De nieuw verkozen president Joe Biden en het Congres staan nu voor een belangrijke taak, aldus de parlementsvoorzitter. Ze moeten de meningsverschillen in het land zien op te lossen binnen de instituties en het parlement. De VS waren daarin volgens Schäuble altijd een „voorbeeld voor de vrije wereld”. Hij wenste de Amerikanen „kracht en wijsheid” toe, en benadrukte daarbij de hechte banden tussen de VS en Duitsland.

De Duitse regering bestudeert intussen de gebeurtenissen op het Capitool van gisteravond om te kijken of de beveiliging van de Bondsdag op orde is, schrijft het parlement in dezelfde persverklaring. De Duitse ambassade in Washington maakt een rapport over de onlusten en het ministerie van Binnenlandse Zaken licht de beveiligingsmaatregelen in het Duitse bondsparlementsgebouw nog eens door.

De Bondsdag in Berlijn. Parlementsvoorzitter Wolfgang Schäuble heeft in een brief aan Nancy Pelosi zijn zorgen over de gebeurtenissen geuit. Foto Filip Singer/EPA

Wereldleiders reageren geschokt op chaos bij Amerikaanse Congres

Talloze wereldleiders hebben woensdag en donderdag geschokt gereageerd op de chaos bij het Amerikaanse Capitool. De Britse premier Boris Johnson spreekt over „schandelijke scènes in het Amerikaanse Congres” en roept op tot een ordelijke overdracht van de macht. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei tijdens een bijeenkomst in het Duitse parlement dat ze „woedend en verdrietig” is geworden van de gebeurtenissen in de Verenigde Staten. Emmanuel Macron, de president van Frankrijk, zegt nog steeds te geloven „in de kracht van de Amerikaanse democratie”.

Hassan Rohani, de president van Iran, grijpt het moment aan om de hele Westerse democratie te bestempelen als „kwetsbaar en breekbaar”. Hij waarschuwde in een toespraak op de Iraanse staatstelevisie voor de opkomst van populisme. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan roept volgens in een verklaring alle betrokkenen in de VS op om samen te komen „om deze crisis te boven te komen”.

Angela Merkel spreekt in de Bundestag over de chaos in de VS.
Foto Kay Nietfeld/EPA
Foto AFP
Emmanuel Macron sprak het Franse volk toe in een video.

Ook de Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft gereageerd. Hij noemt de bestorming van het Amerikaanse Capitool „een schandelijke daad die krachtig moet worden veroordeeld” en „razernij”. Netanyahu deed de uitspraken tijdens een gezamenlijk televisieoptreden met Steve Mnuchin, de Amerikaanse minister van Financiën die momenteel in Israël op bezoek is. Netanyahu zegt verder „geen twijfel” te hebben dat de Amerikaanse democratie zal zegevieren, want: „dat is altijd zo geweest”.

VN en NAVO
Narendra Modi, de premier van India, zegt op Twitter „verontrust” te zijn over de rellen en het geweld in de Amerikaanse hoofdstad. „Het democratische proces mag niet worden ondermijnd door onwettige protesten”, laat hij weten. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres, laat via een woordvoerder weten „verdrietig” te zijn.

Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, heeft het over „schokkende beelden” van het geweld in Washington en voegt daaraan toe dat de uitkomst van de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten gerespecteerd moet worden. De Russische plaatsvervangend ambassadeur van de Verenigde Naties, Dmitri Poljanski, vergeleek op Twitter de beelden uit de Amerikaanse hoofdstad met die van de Oekraïense revolutie in 2014. Woensdagavond reageerde premier Rutte ook al op de ongeregeldheden, hij riep president Trump toen op zijn verlies te erkennen.

Zo ging de bevestiging van de verkiezingsuitslag eraan toe

President Trump belooft ‘ordelijke overdracht’ van presidentiële macht

President Donald Trump belooft een „ordelijke overdracht” van de macht op 20 januari, de dag dat Joe Biden wordt beëdigd als president van de Verenigde Staten. Dat heeft een woordvoerder in het Witte Huis donderdag op Twitter bekendgemaakt. In dezelfde verklaring herhaalt Trump nogmaals de ongegronde claim dat aankomend president Biden de verkiezingen onterecht heeft gewonnen.

Ook hint Trump in de verklaring naar een mogelijke gooi naar een tweede ambtstermijn. „Hoewel dit het einde betekent van de meest grootse eerste termijn in de Amerikaanse presidentiële geschiedenis, is het slechts het begin van onze strijd om Amerika Weer Groots te Maken!”

Trump kon de boodschap zelf niet op het platform brengen, omdat Twitter zijn account woensdagavond voor minimaal twaalf uur heeft geblokkeerd vanwege herhaalde en ernstige schendingen van de integriteitsregels op het platform. Vlak daarvoor had Trump de bestormers van het Capitool in een video opgeroepen terug naar huis te gaan, maar ook opnieuw ten onrechte van verkiezingsfraude gesproken.

Twitter avatar DanScavino Dan Scavino🇺🇸🦅 Statement by President Donald J. Trump on the Electoral Certification: “Even though I totally disagree with the outcome of the election, and the facts bear me out, nevertheless there will be an orderly transition on January 20th. I have always said we would continue our…
Twitter avatar DanScavino Dan Scavino🇺🇸🦅 …fight to ensure that only legal votes were counted. While this represents the end of the greatest first term in presidential history, it’s only the beginning of our fight to Make America Great Again!”

Congres bevestigt de uitslag van presidentsverkiezingen

Het Congres heeft de stemmen van alle kiesmannen geteld en de uitslag van de presidentsverkiezingen goedgekeurd. Alle bezwaren tegen de uitslagen zijn verworpen. De verkiezing van Joe Biden als president en Kamala Harris als vicepresident is daarmee door de volksvertegenwoordiging bevestigd.

De uitslagen die het Congres heeft gecontroleerd, zijn die van de stemming onder de 538 kiesmannen die werden verdeeld bij de presidentsverkiezingen van 3 november. Zowel Biden als Harris kreeg uiteindelijk de steun van 306 kiesmannen, Trump en Pence 232. Pogingen van Trump en zijn aanhangers om daar iets aan te veranderen, zijn mislukt.

De klok loopt in Washington DC tegen 04.00 uur ‘s nachts. Normaal gesproken is de bevestiging van de uitslag een formaliteit, maar door de bestorming van het Congres, liep het proces nu vertraging op. Een zeer bewogen politieke dag op het Capitool komt met deze bevestiging ten einde.

Vicepresident Mike Pence nam in zijn rol als voorzitter van de Senaat de uitslagen door in een vergadering van het Congres. Hij deed dat samen met Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis. Foto Win McNamee/AFP

Congres gaat verder met de goedkeuring van de verkiezingsuitslag

De vergadering van de twee kamers van het Congres is voortgezet. De uitslagen worden per staat doorgenomen, waarbij steeds gevraagd wordt of er bezwaren zijn tegen de uitslag. Als dat het geval is, buigen de Senaat en het Huis zich over de bezwaren en wordt gestemd over de vraag of die terecht zijn. Dat is net gebeurd bij de staat Pennsylvania, maar de bezwaren werden in beide kamers verworpen.

Het is niet de verwachting dat er nog bezwaar wordt aangetekend tegen de uitslag uit een andere staat. Dat zou betekenen dat het Congres de verkiezingsuitslag nu zal goedkeuren. Als er toch nog bezwaar wordt aangetekend, kan dat twee uur vertraging per staat opleveren.

Ook het Huis verwerpt de bezwaren tegen de stembusgang in Pennsylvania

Het Huis van Afgevaardigden heeft gestemd over de bezwaren die werden aangetekend tegen de uitslag van de presidentsverkiezingen in de staat Pennsylvania. Zoals verwacht werden deze verworpen. Zeker 138 afgevaardigden (allen Republikeinen) deelden de kritiek op de stembusgang, 282 niet. Elf leden onthielden zich van stemming. Naar verwachting gaan de Congresleden hierna verder met de gezamenlijke vergadering onder voorzitterschap van vicepresident Mike Pence waarbij de verkiezingsuitslag bevestigd wordt.

De stemming in het Huis was spannender dan die in de Senaat, enige uren eerder. Die kamer vond de bezwaren niet eens de moeite van een debat waard en verwierp de kritiek met 92 tegen 7 stemmen. In het Huis werd wel gedebatteerd, en ging het er af en toe verhit aan toe. En deel van de leden vond dat er onvoldoende onderzoek is gedaan naar onregelmatigheden. Anderen wezen erop dat voor grootschalige verkiezingsfraude geen serieuze bewijzen zijn en verweten de tegenpartij mee te gaan in leugens van president Trump.

Het was aanvankelijk de bedoeling dat het Congres woensdag de verkiezingsuitslag officieel zou bevestigen, maar door de gewelddadige protesten liep het proces vertraging op. In beide kamers waren debatten en stemmingen, en er is ook een gezamenlijke vergadering.

Nancy Pelosi in het Huis van Afgevaardigden. Foto Erin Schaff/Reuters

Trumps sociale media blijven nog even afgesloten

Terwijl het Congres zich buigt over de presidentsverkiezingen die verloren werden door Donald Trump, kan de president een tijdje niet bij zijn sociale media. Afgelopen nacht werd zijn Twitteraccount geblokkeerd vanwege drie tweets die het techbedrijf in strijd acht met de huisregels. Om de blokkade op te heffen, moest de president de tweets verwijderen. Ook Instagram en Facebook verwijderden berichten van de president.

Een van de uitingen die van de platforms werd verwijderd, was een filmpje dat Trump in de loop van de avond naar buiten bracht. Hij vroeg daarin aan de ene kant zijn aanhangers vreedzaam te zijn en terug te keren naar huis. Aan de andere kant zei hij het wel met ze eens te zijn en prees hij ze voor hun verzet. Bovendien herhaalde hij de bij herhaling verworpen beschuldiging dat er met de verkiezingen is geknoeid.

Volgens Amerikaanse media heeft Trump de betreffende tweets in de loop van de nacht verwijderd. Na verwijdering blijft zijn account nog een half etmaal op slot. Het is voor het eerst dat het platform op deze manier ingrijpt bij de president, voor wie Twitter een belangrijk communicatiemiddel is. Wel worden al enige tijd aantekeningen bij zijn berichten geplaatst als daarin omstreden of onjuiste beweringen over de verkiezingsuitslag worden gedaan. Als Trump de tweets niet had gewist, was zijn account afgesloten gebleven.

Facebook en Instagram hebben in reactie op het geweld van woensdag Trumps accounts voor 24 uur gesloten.

Congresleden vragen zich af of het Capitool wel goed beveiligd is

De bestorming van gisteravond roept in het Congres ook vragen op over de beveiliging van het Capitool. Gewelddadige betogers konden het gebouw waar de volksvertegenwoordiging vergadert binnendringen doordat de politie niet in staat was ze tegen te houden. Afgevaardigde Zoe Lofgren, voorzitter van de bestuurscommissie van het Huis, wil weten of de politie wel goed heeft gereageerd en voldoende was toegerust, meldt AP. Ze zei in samenwerking met de Senaat een onderzoek te willen instellen.

Met name Democraten hebben kritiek op de reactie van de politie. Sommigen vroegen zich af waarom de politie het gebied rond het Capitool had afgegrendeld voor de protesten van de Black Lives Matter-beweging, maar niet voor deze demonstratie. Anderen vroegen zich af hoe het mogelijk is dat er urenlang niets gedaan kon worden tegen betogers die simpelweg langs de dranghekken stapten om de trappen van het Capitool op te lopen.

De beveiliging die wel aanwezig was, kon weinig anders doen dan de aanwezigen in het Congres (onder wie vicepresident Mike Pence) in veiligheid brengen terwijl even verderop ruiten werden ingeslagen en met pepperspray werd gespoten. Vier mensen kwamen bij de bestorming om het leven, 52 mensen werden aangehouden en veertien politiemensen raakten gewond, meldde de politie van Washington.

Het Capitool wordt beveiligd door de Capitol Police. Dat korps valt niet onder verantwoordelijkheid van de burgemeester van de stad Washington DC, maar die van het Congres zelf. In de loop van de avond (Nederlandse tijd) werden versterkingen uit de regio opgeroepen. Er werden onder meer politiemensen uit Washington DC (Metropolitan Police), korpsen uit de buurstaten Maryland en Virginia en militairen van de Nationale Garde opgeroepen. Het debat dat ook nu nog op het Capitool gaande is, is voortgezet onder zware bewaking.

Een medewerker in het Congres wordt gecontroleerd door de politie. Foto Olivier Douliery/AFP

Congres nog in debat, maar erkenning verkiezingsuitslag lijkt dichtbij

Ondanks het geweld op het Capitool gisteravond gaat in Washington het politieke werk vanochtend verder. Momenteel zijn het Huis van Afgevaardigden en de Senaat bezig met het bezwaar dat is aangetekend tegen de uitslag van de presidentsverkiezingen in Pennsylvania. De Senaat heeft de bezwaren zonder debat met 92-7 in overgrote meerderheid verworpen, meldt persbureau AP. In het Huis moet nog gestemd worden.

De rellen op het Capitool kwamen op de dag dat de verkiezingsuitslag bevestigd zou moeten worden door het Congres, dat bestaat uit de Senaat en het Huis. De vergadering werd vanwege het geweld opgeschort, maar zodra de betogers waren verdreven weer hervat. Sindsdien wordt alsnog gesproken over bezwaren die aangetekend kunnen worden tegen het verloop van de stembusgang. Toch zijn die bezwaren bij voorbaat politiek kansloos omdat voor grootschalige stembusfraude geen enkel serieus bewijs bestaat.

De aanvoerder van de Republikeinen in de Senaat Mitch McConnell verwacht dat de bezwaren tegen de uitslag in Pennsylvania de laatste zullen zijn waar het Congres zich over moet buigen, aldus AP. Dat zou betekenen dat er na een stemming in het Huis van Afgevaardigden (waar voor zover bekend ongeveer tachtig van de ruim vierhonderd leden de kritiek op de uitslag in Pennsylvania delen) een formele bevestiging van de verkiezingsuitslag door het Congres zal volgen.

Het is in Washington nu 01.35 uur en het debat in het Huis is bezig. Leden die aan het woord komen, beginnen hun bijdrage meestal met een reflectie op het geweld van de voorbije uren en veroordelen de gebeurtenissen. Hoe laat er gestemd zal worden over Pennsylvania is niet helemaal duidelijk, behalve dat het debat over de bezwaren maximaal twee uur kan duren.

Mitch McConnell, leider van de Republikeinen in de Senaat, in het Amerikaanse Congres. Foto Jonathan Ernst/Reuters

Welkom in een nieuw blog

Woensdag bestormden aanhangers van president Donald Trump het Capitool in Washington op het moment dat het Amerikaanse Congres bijeen was om te debatteren over de verkiezingsuitslag. Hierbij zijn vier doden gevallen en zeker 52 arrestaties verricht. De Nationale Garde uit de staten Virginia en Maryland en grote aantallen politiemensen werden opgeroepen om de orde te herstellen. De betogers zijn teruggedrongen en het Capitool is veiliggesteld.

Inmiddels is het Congres weer bijeen om de uitslag van de presidentsverkiezingen te bevestigen. Het verzet van Republikeinse Congresleden tegen de verkiezingsuitslag is sindsdien afgenomen. Zo liet Senator James Lankford van Oklahoma kort na hervatting van het debat weten zijn protest op te geven. Hierop veranderden ook andere Republikeinse Senatoren van mening. Nog zes Senatoren houden vast aan hun bezwaren. Het gaat om Ted Cruz, Josh Hawley, Cindy Hide-Smith, John Kennedy, Roger Marshall en Tommy Tuberville. Zij vormen een zeer kleine minderheid en hun verzet is dus kansloos.

Het geweld en de reactie daarop van president Donald Trump leidde tot kritiek en ontzetting. Zo hebben oud-presidenten Barack Obama, George W. Bush en Bill Clinton fel uitgehaald naar het optreden van Trump. Bush verklaarde „ontzet” te zijn „door het roekeloze gedrag van sommige politieke leiders sinds de verkiezingen”. Obama houdt Trump verantwoordelijk voor de geweldsuitbarsting. Ook internationaal wordt het geweld veroordeeld. Zo noemt de Britse premier Boris Johnson de gebeurtenissen „schandalig” en premier Mark Rutte spreekt van „afschuwelijke beelden uit Washington D.C.” en roept Trump op Biden vandaag nog te erkennen als de nieuwe president.

Senaat
Woensdagavond werd ook bekend dat beide Senaatszetels in de staat Georgia naar Democratische kandidaten zijn gegaan, Raphael Warnock en Jon Ossoff. Dit is een belangrijke overwinning voor de Democraten omdat de Republikeinen hiermee hun meerderheid in de Senaat hebben verloren. De Republikeinen hebben nu net als de Democraten vijftig van de honderd zetels in handen. De beslissende stem komt van de vicepresident. Over twee weken wordt Democraat Kamala Harris beëdigd als vicepresident.

Lees hier: het volledige blog over de bestorming van het Capitool terug