Reportage

‘Verdomme waar zitten ze’, klinkt het bij Capitool

Gewelddadig protest Nadat president Trump tot betogers zei ‘we moeten vechten’ bestormden aanhangers het Capitool, sommigen met camouflagekleding en walkietalkies.

Aanhangers van president Trump omsingelen woensdag het Capitool.
Aanhangers van president Trump omsingelen woensdag het Capitool. Foto Samuel Corum/AFP

De Democraten hebben het gedaan, maar de „zwakke Republikeinen” laten het gebeuren – en dat is bijna nog erger. Met die woorden, verwijzend naar de vermeende stembusfraude bij de verkiezingen van november, dirigeerde President Trump zijn vele tienduizenden aanhangers die zich woensdag bij het Witte Huis hadden verzameld in de richting van het Capitool. Een uurtje later werd het parlementsgebouw bestormd, terwijl binnen werd vergaderd over de verkiezingsuitslag.

Een mars waarmee zijn aanhangers volgens Trump „vreedzaam en vaderlandslievend” hun stem zouden verheffen „om de democratie te redden”, liep rond twee uur lokale tijd uit op een oproer, waarbij honderden demonstranten de trappen van Senaat en Huis van Afgevaardigden bezetten. „We moeten vechten”, had Trump hun rond één uur in de middag nog voorgehouden. Een uur later twitterde hij: „Steun de politie, die staat echt aan de kant van ons land. Blijf vreedzaam!”

Volg de laatste ontwikkelingen rond het geweld in Washington in ons liveblog

Een avond en een ochtend lang laadden de demonstranten zich op in hun woede en teleurstelling over de verloren presidentsverkiezingen en de (in elk geval deels) verloren Senaatsverkiezing in Georgia. Het was een bonte verzameling die al tweemaal eerder in de hoofdstad had geprotesteerd tegen de nederlaag van Trump en de fraude die dit volgens hem en hen had veroorzaakt. Veel Amerikaanse Chinezen met een anticommunistische agenda, veel mensen die geloven dat de Covid-epidemie is verzonnen („Flikker op met je mondkapje”-T-shirts), veel mensen in camouflagekleding, walkie-talkies en stevige veterschoenen. En veel mensen met spandoeken tegen de Republikeinse Partij: ‘Val laffe en corrupte nep-Republikeinen aan in de voorverkiezingen’.

Trump richt pijlen op partijgenoten

In zijn toespraak van ongeveer een uur („langer wil ik jullie niet in deze ijzige kou houden”) richtte Trump zijn pijlen vooral op zijn partijgenoten. Volgens hem, en volgens zijn advocaat Rudy Giuliani die woensdag ook de menigte toesprak, kan Trumps vicepresident Mike Pence in de verzamelde vergadering van Senaat en Huis van woensdag, bepalen om de uitslag van het kiescollege ongeldig te verklaren en de stemmen ‘terug’ te sturen naar de verschillende staten, waar dan een nieuwe uitslag wordt bepaald door de parlementen in die staten. Giuliani had een staatsrechtgeleerde meegenomen om te bevestigen dat het „echt waar” geoorloofd is.

De menigte die voor grote schermen stond te blauwbekken, had weinig belangstelling voor juridische subtiliteiten of zelfs voor Trumps vele voorbeelden van stemfraude-meldingen, ze reageerden vooral op uitvallen naar senatoren en afgevaardigden. Met name vicepresident Pence moest het ontgelden. „Ik hoop dat Mike voor ons opkomt”, zei Trump tegen zijn aanhangers. „Maar wat ik hoor, klinkt niet goed.”

Even later berichtten Amerikaanse media dat Pence de overwinning van Democraat Joe Biden, wettig bekrachtigd door het kiescollege op 14 december, zou bezegelen.

De vergadering in Senaat en Huis was nog maar kort bezig toen demonstranten het gebouw bestormden en binnendrongen, onder het uitroepen van ‘godverdomme, waar zitten ze?’ Voordat de vergadering werd afgehamerd, riep de Republikeinse Senator Mitt Romney naar zijn Trump-getrouwe partijgenoten: „Hebben jullie nu je zin?”