Onderzoekers: veel meer kinderen verwaarloosd tijdens coronacrisis

Een leeg klaslokaal van een basisschool in Den Haag.
Een leeg klaslokaal van een basisschool in Den Haag. Foto Bart Maat/ANP

Tijdens de eerste lockdown, in het voorjaar van 2020, zijn aanzienlijk meer kinderen slachtoffer geworden van kindermishandeling vergeleken met dezelfde periode drie jaar geleden. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit Leiden na onderzoek onder professionele werknemers in de kinderopvang en het onderwijs. Het gaat vooral om emotionele verwaarlozing, zoals verwaarlozing van het onderwijs en het getuige zijn van huiselijk geweld, bij kinderen over wie al langer zorgen bestonden.

Het onderzoek van het Instituut Pedagogische Wetenschappen is gedaan met behulp van 444 informanten. Op basis van hun rapportages wordt geschat dat 39.385 kinderen, oftewel veertien per duizend kinderen, een vorm van mishandeling hebben meegemaakt tijdens de zogenoemde „intelligente lockdown”. Het onderzoek liep van 16 maart tot 16 juni 2020, waarna de data werden vergeleken met data afkomstig uit de Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van Kinderen en Jeugdigen in 2017. Ter vergelijking: destijds hadden naar schatting 14.628 kinderen, oftewel vijf per duizend, te maken met mishandeling.

Daarnaast is er een groep van bijna 93.000 kinderen bij wie weliswaar vermoedens van mishandeling bestaan, maar waar geen registratieformulieren zijn ingevuld. Uit dit grote aantal niet ingevulde formulieren concluderen de onderzoekers dat de sterke toename van kindermishandeling tussen maart en juni vorig jaar „zeer waarschijnlijk geen overschatting en waarschijnlijk zelfs een onderschatting is”.

In veruit de meeste gevallen vond de mishandeling of verwaarlozing plaats in gezinnen die al langer met problemen kampten. „Slechts 8,6 procent van de gerapporteerde vermoedens betrof een vermoeden dat volgens de informanten is ontstaan tijdens de lockdown. In de helft van de vermoedens bleek het vermoeden ook voor de lockdown al te bestaan, maar tijdens de lockdown te zijn verergerd”, schrijven de onderzoekers. Zij tonen tevens aan dat een laag opleidingsniveau van de ouders een ruim tien keer hoger risico op kindermishandeling betekent, terwijl het risico in gezinnen waar de ouders werkloos zijn ruim drie keer hoger ligt dan bij werkzame ouders. Ook komt kindermishandeling in gezinnen met vier of meer kinderen ruim twee keer vaker voor dan in kleinere gezinnen.

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: RIVM meldt 7.142 nieuwe positieve testuitslagen