Laatste nieuws Covid-19

RIVM: nu 50 gevallen Britse coronavariant in Nederland bekend

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Hier hield NRC op woensdag 6 januari het belangrijkste nieuws omtrent de coronapandemie bij. Volg voor de laatste ontwikkelingen het nieuwe coronablog.

Dit was het belangrijkste nieuws van woensdag:

  • Nederland is als laatste EU-land ook begonnen met de vaccinatiecampagne tegen Covid-19. Als symbolische start werden in een hal van een bedrijventerrein in de Noord-Brabantse plaats Veghel vier zorgmedewerkers ingeënt met het Pfizer-vaccin. Daarna kreeg personeel in ziekenhuizen door heel Nederland de eerste vaccinatie, onder wie IC-arts Diederik Gommers in Rotterdam.
  • Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) heeft het coronavaccin van Moderna goedgekeurd voor gebruik en snel daarna stemde ook de Europese Commissie in met markttoelating. Daarmee zijn er in de EU nu twee vaccins beschikbaar tegen Covid-19. Minister Hugo de Jonge verwacht volgende week de eerste beperkte levering.
  • Het RIVM meldde 7.142 nieuwe positieve coronatests. Dat waren er 743 meer dan een dag eerder. Van 50 mensen is bekend dat zij drager zijn (geweest) van de Britse variant van het coronavirus, VOC 202012/01.
  • De Braziliaanse president Jair Bolsonaro heeft gezegd dat het coronavirus zijn land aan de economische afgrond heeft gebracht. „Brazilië is failliet, chef. Ik kan er niets aan doen”. Volgens Bolsonaro kan hij de economie niet meer ondersteunen, zoals hij wel had gewild.

Volg hier het coronablog van donderdag 7 januari

RIVM: al 50 gevallen Britse coronavariant bekend

Het aantal bekende gevallen van VOC 202012/01, de Britse variant van het coronavirus, is vervijfvoudigd. Van 50 mensen is nu bekend dat zij drager zijn (geweest) van de Britse mutant, dat waren er eerst nog elf. Dat meldt het RIVM woensdagavond. Aan de hand van steekproeven zijn een besmetting in de regio Amsterdam en de regio Leeuwarden geconstateerd bij personen die geen directe link hadden met het Verenigd Koninkrijk.

Zes andere Nederlanders, die verspreid over het land wonen, hadden die link wel. In de regio’s Amsterdam en Rotterdam zijn clusters gevonden van respectievelijk zes en minstens dertig besmettingen. Het laatste cluster concentreert zich rondom een basisschool in het dorp Bergschenhoek, meldde de lokale GGD eerder op woensdag.

De mutant van het coronavirus dook vlak voor de kerstdagen voor het eerst op in het Verenigd Koninkrijk. De aanname, ook die van het RIVM, is dat de virusvariant vele malen besmettelijker is. Het ziektebeeld lijkt vergelijkbaar met het Covid-19 dat al rondwaart.

In het centrum van Londen waarschuwen de Britse autoriteiten voor gezondheidsrisico’s. Foto Daniel Leal/AFP

Scholen en bouwplaatsen dicht in Ierland, meer dan duizend doden in een etmaal in VK

  • In Ierland zijn woensdag de meeste scholen voor een periode van ten minste drie weken gesloten. Daartoe heeft de Ierse regering opdracht gegeven, om een snelle stijging in het aantal Covid-19-infecties tegen te gaan. Ook het werk op bouwplaatsen wordt voorlopig stilgelegd, meldt persbureau Reuters. Vicepresident Leo Varadkar moeten horecagelegenheden er zelfs ernstig rekening mee houden dat zij tot eind maart gesloten zullen blijven.
  • In het Verenigd Koninkrijk zijn woensdag voor het eerst sinds april in een etmaal meer dan duizend sterfgevallen door Covid-19 gemeld. Of al deze mensen ook daadwerkelijk van dinsdag op woensdag zijn overleden, is niet bekend. Het VK meldde woensdag ook een recordaantal nieuwe besmettingen van ruim 62.000. In Engeland en Schotland geldt sinds deze week opnieuw een strenge lockdown. Premier Boris Johnson zei eerder dat de maatregelen wel tot eind maart van kracht zouden kunnen blijven.
  • In Zweden heeft een topfunctionaris die nauw betrokken was bij het coronabeleid in het land woensdag zijn ontslag ingediend. Reden daarvoor is de publieke verontwaardiging over de kerstvakantie van Dan Eliasson naar de Canarische Eilanden. De Zweedse regering had kort voor de feestdagen het volk opgeroepen om het reizen zoveel mogelijk te beperken. Eliasson zei in een verklaring dat hij zijn dochter wilde opzoeken die op een van de eilanden woont. De Zweedse premier Stefan Löfven en minister van Justitie Morgan Johansson boden eerder al hun excuses aan, omdat zij beiden waren gezien in winkelcentra in de kerstperiodes.

Ook Europese Commissie akkoord met markttoelating Moderna-vaccin

Het Moderna-vaccin tegen het coronavirus mag van de Europese Commissie worden verkocht en ingezet in EU-landen. Eurocommissaris voor Volksgezondheid Stella Kyriakedes schrijft woensdag op Twitter dat de commissie het vaccin heeft goedgekeurd, „de tweede in de Europese Unie”. Volgens haar moeten nu snelle vaccinaties volgen.

De goedkeuring van de Europese Commissie is de laatste stap voor markttoelating. Eerder op de dag werd bekend dat het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) het vaccin van de Amerikaanse farmaceut veilig acht voor gebruik bij volwassenen. Het vaccin voldoet volgens het EMA aan de regels omtrent vaccinaties. Zo’n 30.000 proefpersonen hebben deelgenomen aan een onderzoek naar de werkzaamheid van het middel. Daarmee werd na het inmiddels in Nederland gebruikte vaccin van Pfizer en BioNTech, het tweede vaccin goedgekeurd.

Het voordeel van het Moderna-vaccin ten opzichte van dat van Pfizer en BioNTech is dat het kan worden bewaard bij koelkasttemperatuur. Het Pfizer/BioNTech-vaccin moet bij tientallen graden onder nul worden opgeslagen.

Twitter avatar SKyriakidesEU Stella Kyriakides The @moderna_tx #COVID19 vaccine is approved for use by @EU_Commission, the second in 🇪🇺 Swift vaccinations must now follow. In the meantime: patience, vigilance and self-discipline are crucial to protect each other. #StrongerTogether https://t.co/rNHYVK8WfV

Dertig besmettingen met Britse mutant rondom school bij Rotterdam

In het Zuid-Hollandse dorp Bergschenhoek hebben zeker dertig mensen positief getest op de Britse mutant van het coronavirus. Dat meldt de GGD Rotterdam Rijnmond. Daar kwam anderhalve week geleden voor het eerst een melding binnen over een besmetting met de nieuwe variant van Covid-19.

Wetenschappers van het nabijgelegen Erasmus MC kwamen het virus tegen in een steekproef onder testresultaten uit de regio. De besmetting werd aangetroffen bij een persoon die op een school werkt, gevestigd in een pand in het dorp waar nog meer onderwijsinstellingen zijn gevestigd. Op een aantal van die scholen is de variant inmiddels ook vastgesteld, zegt een GGD-woordvoerder.

Foto Siese Veenstra/ANP

De Jonge: eerste levering Moderna-vaccin waarschijnlijk volgende week

De eerste levering van het Moderna-vaccin komt waarschijnlijk volgende week binnen. Dat heeft coronaminister Hugo de Jonge woensdag bekendgemaakt. Wel zal die eerste levering „in omvang beperkt zijn”, aldus de CDA-minister.

Eerder op woensdag keurde de Europese medicijnautoriteit EMA het Moderna-vaccin goed, in navolging van onder andere de Verenigde Staten. Nederland heeft volgens De Jonge ruim 6 miljoen doses van de inenting besteld. Naar verwachting worden 400.000 doses in de eerste drie maanden van dit jaar geleverd. De goedkeuring en levering van het Moderna-vaccin betekenen dat in Nederland vanaf volgende week twee prikken ingezet kunnen worden.

Vandaag is op meerdere plekken het inenten met het eerste vaccin - dat van Pfizer en BioNTech - begonnen. Voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC) Diederik Gommers zette in het Rotterdamse Erasmus MC zelf de eerste prik. Lokale media melden dat in het Radboudumc in Nijmegen en het UMCG in Groningen ook de eerste doses zijn toegediend.

Twitter avatar hugodejonge Hugo de Jonge Nog meer mooi vaccin-nieuws vandaag: @EMA_News heeft zojuist het @moderna_tx-vaccin goedgekeurd, waarvan NL ruim 6 miljoen doses heeft besteld. De @Gezondheidsraad komt snel met een advies voor welke groepen dit vaccin het meest geschikt is. 👉https://t.co/RQmroHgbnB https://t.co/vZqxyBByaE

NVIC-voorzitter Diederik Gommers dient in Rotterdam een IC-verpleegkundige het Pfizer-vaccin toe, onder toeziend oog van minister Hugo de Jonge. Foto Sem van der Wal/ANP

Onderzoekers: veel meer kinderen verwaarloosd tijdens coronacrisis

Tijdens de eerste lockdown, in het voorjaar van 2020, zijn aanzienlijk meer kinderen slachtoffer geworden van kindermishandeling vergeleken met dezelfde periode drie jaar geleden. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit Leiden na onderzoek onder professionele werknemers in de kinderopvang en het onderwijs. Het gaat vooral om emotionele verwaarlozing, zoals verwaarlozing van het onderwijs en het getuige zijn van huiselijk geweld, bij kinderen over wie al langer zorgen bestonden.

Het onderzoek van het Instituut Pedagogische Wetenschappen is gedaan met behulp van 444 informanten. Op basis van hun rapportages wordt geschat dat 39.385 kinderen, oftewel veertien per duizend kinderen, een vorm van mishandeling hebben meegemaakt tijdens de zogenoemde „intelligente lockdown”. Het onderzoek liep van 16 maart tot 16 juni 2020, waarna de data werden vergeleken met data afkomstig uit de Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van Kinderen en Jeugdigen in 2017. Ter vergelijking: destijds hadden naar schatting 14.628 kinderen, oftewel vijf per duizend, te maken met mishandeling.

Daarnaast is er een groep van bijna 93.000 kinderen bij wie weliswaar vermoedens van mishandeling bestaan, maar waar geen registratieformulieren zijn ingevuld. Uit dit grote aantal niet ingevulde formulieren concluderen de onderzoekers dat de sterke toename van kindermishandeling tussen maart en juni vorig jaar „zeer waarschijnlijk geen overschatting en waarschijnlijk zelfs een onderschatting is”.

In veruit de meeste gevallen vond de mishandeling of verwaarlozing plaats in gezinnen die al langer met problemen kampten. „Slechts 8,6 procent van de gerapporteerde vermoedens betrof een vermoeden dat volgens de informanten is ontstaan tijdens de lockdown. In de helft van de vermoedens bleek het vermoeden ook voor de lockdown al te bestaan, maar tijdens de lockdown te zijn verergerd”, schrijven de onderzoekers. Zij tonen tevens aan dat een laag opleidingsniveau van de ouders een ruim tien keer hoger risico op kindermishandeling betekent, terwijl het risico in gezinnen waar de ouders werkloos zijn ruim drie keer hoger ligt dan bij werkzame ouders. Ook komt kindermishandeling in gezinnen met vier of meer kinderen ruim twee keer vaker voor dan in kleinere gezinnen.

Een leeg klaslokaal van een basisschool in Den Haag. Foto Bart Maat/ANP

RIVM meldt 7.142 nieuwe positieve coronatests

Bij het RIVM zijn in de afgelopen 24 uur 7.142 nieuwe positieve coronatests gemeld. Dat zijn er 743 meer dan een dag eerder, toen in een etmaal zo’n 6.400 nieuwe positieve testuitslagen werden verwerkt. Het cijfer van woensdag ligt wel lager dan het gemiddeld aantal positieve testresulaten per etmaal van de afgelopen week. Dat kwam uit op 7.700 nieuwe positieve coronatests per dag.

Evenals dinsdag was het aantal coronadoden hoog. Van 175 mensen is tussen dinsdag en woensdag bekend geworden dat zij aan de longziekte Covid-19 zijn overleden. Het RIVM krijgt meldingen van overleden personen of besmettingen soms vertraagd binnen, wat kan leiden tot een vertekend beeld.

Uit cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) blijkt dat het aantal coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen woensdag met 55 is afgenomen. Op de intensive care-afdelingen liggen nu 696 mensen met de longziekte Covid-19. Dat zijn er 27 minder dan dinsdag. Er kwamen in de afgelopen 24 uur wel meer patiënten op de IC’s te liggen om andere redenen dan corona, waardoor de totale IC-bezetting groeide met twaalf.

In de afgelopen 24 uur zijn volgens het LCPS zes patiënten met Covid-19 verplaatst tussen de regio’s. In een geval ging het om een patiënt op de intensive care. Er liggen in totaal acht Nederlandse coronapatiënten op een intensive care-afdeling in Duitsland. Dat aantal is gelijk aan dinsdag.

Gommers geeft de eerste Rotterdamse inenting, ontvangt zelf de tweede

Diederik Gommers, op dit moment misschien wel ‘s lands bekendste arts, heeft zijn eerste vaccinatieprik gekregen. Hij werd ingeënt door IC-verpleegkundige Tom Burggraaf, die Gommers zelf even daarvoor de allereerste prik in het Erasmus MC had gegeven. De arts en hoogleraar was in zijn nopjes dat hij het vaccin kreeg toegediend. „We hebben een hoop ellende achter de rug, maar dit is echt een stap naar een volgende fase”, zei hij.

Gommers en Burggraaf waren de eerste twee die werden ingeënt in het Rotterdamse Erasmus MC. Gommers, die vooral veel in de media verschijnt in zijn rol van voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, is daar hoofd van de IC-afdeling. Ernst Kuipers is bestuursvoorzitter van dat ziekenhuis, en was samen met zorgminister Hugo de Jonge ook aanwezig bij de inentingen.

Dat de eerste zorgmedewerkers vandaag al ingeënt kunnen worden is deels te danken aan Gommers en Kuipers. De twee artsen bepleitten dat ziekenhuizen de vaccins eerder geleverd zouden krijgen zodat ze zelf vast konden beginnen met inenten. De ziekenhuizen hebben de expertise en benodigdheden in huis, en kunnen dus snel hun mensen beschermen die met coronapatiënten in aanraking komen, redeneerden zij. Bij de ziekenhuizen kwamen vandaag de eerste vaccins binnen. In Nederland wordt vooralsnog alleen het vaccin van Pfizer en BioNTech gebruikt. Daarvoor zijn twee injecties nodig die met drie weken ertussen worden toegediend.

Grieks-orthodoxe kerken houden diensten ondanks lockdown

Grieks-orthodoxe kerken in Athene hebben woensdag diensten gehouden, in weerwil van de strenge coronamaatregelen die in het land gelden. Dat meldt persbureau Reuters. (Religieuze) bijeenkomsten zijn momenteel verboden in Griekenland en premier Kyriakos Mitsotakis riep de kerken eerder deze week nog specifiek op het goede voorbeeld te geven en hun deuren gesloten te houden, maar dat is tevergeefs gebleken.

De kerken openden woensdag voor gelovigen om de Openbaring te vieren; een belangrijke religieuze viering in de Grieks-orthodoxe Kerk waarbij de doop van Jezus herdacht wordt. De gebedshuizen hadden wel een limiet gesteld aan het aantal mensen dat naar binnen mocht. Persbureau Reuters sprak met een van de kerkgangers, die zei dat de overheid haar niet mag tegenhouden in de uitoefening van haar geloof. „Geen wet kan ons opleggen wat we mogen doen”, aldus de vrouw die zich Stavroula noemt. De politie was aanwezig bij de kerken, maar heeft niet ingegrepen; naar eigen zeggen werd gelovigen wel ontraden naar binnen te gaan.

In Griekenland is sinds november een lockdown van kracht om de heropleving van de coronapandemie tegen te gaan. Rondom Kerst golden de strengste maatregelen tijdelijk niet, maar sinds afgelopen weekend zijn deze opnieuw ingevoerd. Aanvankelijk leek het erop dat de Grieks-orthodoxe kerken een uitzondering zouden krijgen voor de viering van de Openbaring, maar dit weekend werd duidelijk dat dat toch niet het geval was.

Dit leidde tot felle kritiek van de kerkleiders op de regering-Mitsotakis. Zij stelden dat de afgelasting van de diensten niet te rechtvaardigen was. Volgens Reuters is het de eerste keer dat de kerk, die veel invloed heeft in Griekenland, zich op deze manier uitspreekt tegen de coronamaatregelen.

Een dienst in een kathedraal in Piraeus, in de conglomeratie Athene. Foto Thanassis Stavrakis/AP

Tientallen gevangenen Roermond in quarantaine

In een gevangenis in Roermond zijn 84 van de 240 gedetineerden in quarantaine geplaatst wegens de vrees voor verdere verspreiding van het coronavirus. Het gaat om een voorzorgsmaatregel, zegt een woordvoerder woensdag tegen de Limburgse omroep L1. Tot dusver hebben drie gevangenen positief getest op Covid-19, een van hen ligt in het ziekenhuis.

De 84 gedetineerden worden door de quarantainemaatregel in hun eigen cel geplaatst. Ook mogen zij geen bezoek ontvangen, niet sporten en geen gebruik maken van de douches. „Luchten en bellen kan nog wel”, aldus de woordvoerder bij L1. De maatregel geldt voor de komende tien dagen.

De gevangenis in Roermond is tweemaal eerder getroffen door het coronavirus. Tijdens de eerste golf raakten enkele personeelsleden besmet en dit gebeurde opnieuw in oktober. Ook dit keer is een aantal personeelsleden getest op Covid-19, zij wachten thuis nog op hun uitslag.

De gevangenis in Roermond is tweemaal eerder getroffen door het coronavirus. Foto Marcel van Hoorn

Europese geneesmiddelenautoriteit keurt Moderna-vaccin goed

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) acht het coronavaccin van Moderna veilig voor gebruik bij volwassenen. Als de Europese Commissie ook instemt, kan het middel ingezet worden voor inenting in de Europese Unie. De toezichthouder vertrouwt erop dat het middel veilig en effectief is en voldoet aan alle geldende regels voor vaccinaties, maar zal tijdens de inzet in Europa gevolgd blijven worden, staat in een verklaring die woensdag is verspreid.

Aan het onderzoek naar de werkzaamheid en veiligheid van het vaccin hebben 30.000 proefpersonen deelgenomen. Onder de groep die het vaccin kreeg toegediend, bleek het aantal ziektegevallen 94,1 procent lager te zijn dan onder de groep die een placebo kreeg. Mensen die toch besmet raakten, werden minder ziek. Ook in de risicogroepen en voor ouderen blijkt de inenting effectief. Het vaccin is niet goedgekeurd voor kinderen omdat daar nog geen onderzoek naar is gedaan. Om dezelfde reden wordt ook zwangere vrouwen ontraden het vaccin te nemen.

Namens Nederland zit het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) in het EMA. Het vaccin van Moderna is het tweede dat is goedgekeurd door het EMA. Het ander is het middel van Pfizer en BioNTech, dat eerder vandaag aan de eerste Nederlanders is toegediend. Het voordeel van het Moderna-vaccin is dat het bewaard kan worden bij koelkasttemperatuur, in plaats van tientallen graden onder nul zoals het Pfizer/BioNTech-vaccin. Om die reden wordt dit middel in de komende periode gebruikt om bewoners van verpleeghuizen en instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking te vaccineren. Het is de bedoeling om in de komende weken zo 232.000 mensen te vaccineren.

Het Moderna-vaccin was in de VS al goedgekeurd. Foto Joseph Prezioso/AFP

Eerste vaccin-ampul en injectiespuit naar Museum Boerhaave

De injectiespuit waarmee vanmorgen het allereerste vaccin tegen Covid-19 in Nederland is toegediend, wordt een museumstuk. Samen met de ampul waarin het middel bewaard werd, zal de spuit na de lockdown te zien zijn in het Rijksmuseum Boerhaave in Leiden. Dat heeft het museum woensdag bekendgemaakt.

Het museum noemt het vaccinatiemoment vanmorgen een „belangrijke mijlpaal in de Nederlandse geschiedenis” en prijst zich gelukkig met de „belangrijke aanwinst voor de rijkscollectie”. Het wetenschapsmuseum, vernoemd naar de beroemde arts en botanicus Herman Boerhaave, stelt een collectie gereedschappen tentoon uit verschillende takken van de wetenschap. Er zijn vooral instrumenten te zien die gebruikt worden of werden in de geneeskunde, natuurkunde en astronomie.

Voordat de lockdown van kracht werd, was in het museum toevalligerwijs een expositie te zien over epidemieën, genaamd Besmet!. Deze expositie over uitbraken in het verleden en heden was al voor de huidige pandemie bedacht en zou aanvankelijk half april geopend worden, maar de opening werd ironisch genoeg uitgesteld vanwege de corona-uitbraak. Afgelopen juli opende de expositie alsnog in aangepaste versie, waarna zij half november weer dicht moest vanwege de huidige lockdown. Het is niet bekend of de ampul en de injectiespuit onderdeel worden van Besmet!.

Twitter avatar Rikwassens Rik Wassens Het eerste vaccin wordt aan het Boerhave museum gedoneerd. https://t.co/PNumuuAbup

China: gesprekken over toelaten onderzoekers WHO lopen nog

China vindt dat er niet te veel gezocht moet worden achter het feit dat de onderzoekers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) nog niet zijn toegelaten om de bron van het coronavirus te bestuderen. Gisteren klaagde WHO-voorman Tedros Adhanom Ghebreyesus dat het onderzoeksteam nog altijd geen toegang tot het land had gekregen, en dat hij daarover „zeer teleurgesteld” is. Volgens China vindt er nog altijd goed overleg plaats.

De WHO wil dat een aantal experts naar China mag om te bestuderen hoe het virus kon ontstaan en zich vervolgens heeft verspreid. China heeft medewerking beloofd, maar laat de deskundigen vooralsnog niet toe. Regeringswoordvoerster Hua Chunying zegt dat er wat wederzijdse onduidelijkheid was over de afspraken voor een startdatum, maar er nog gesproken wordt over de concrete invulling. „Er is geen reden om hier te veel achter te zoeken”, zei ze woensdag volgens persbureau Reuters.

Het onderzoeksteam bestaat uit tien deskundigen, onder wie de Nederlandse viroloog Marion Koopmans. Twee experts waren al naar China onderweg, maar het vertrek van de rest werd op het laatste moment afgeblazen. Wat daar precies de reden voor is, is nog altijd onduidelijk. Wel zei Hua Chunying dat het „niet alleen met visa” te maken had. China doet zelf ook onderzoek naar het ontstaan van het virus.

Thailand zit achter gokkers aan, recordaantallen besmettingen in meerdere landen

  • De Thaise autoriteiten zitten achter arbeidsmigranten en rondreizende gokkers aan in de hoop verdere verspreiding van het coronavirus te beperken. Vooral in Samut Sakhon worden veel nieuwe gevallen vastgesteld. In die provincie staan veel fabrieken voor visverwerking en andere voedselvoorziening waar arbeidsmigranten werken. De regering wil meer testen, en zegt in tienduizend fabrieken te willen kijken hoeveel mensen besmet zijn. Verder wordt geprobeerd rondreizende gokkers te volgen, omdat die het virus verder door het land zouden verspreiden, meldt persbureau AP. Thailand telt relatief weinig coronagevallen. Er zijn 9.331 positieve gevallen geregistreerd en 66 mensen overleden.
  • Verschillende plekken in de wereld hebben een recordaantal coronagevallen gemeld. In de VS, het land met de meeste geregistreerde coronadoden ter wereld, zag een dagelijkse stijging van 3.648 doden en bijna 240.000 positieve tests. Tokio zag een toename van bijna 1.600 nieuwe gevallen en 113 IC-patiënten, ook meer dan voorheen. De autoriteiten aldaar kondigen naar verwachting deze week de noodtoestand af. Praag telde 17.278 positieve tests. Duizend mensen zijn er slecht aan toe. De druk op de zorg in de Tsjechische hoofdstad is groot, aldus AP.
  • De Chinese provincie Hebei is volgens het bestuur „in oorlogsstand”, meldt persbureau Reuters. Het virus is volgens de autoriteiten in China behoorlijk goed onder controle. In het hele land werden 23 binnenlandse besmettingen geteld. Twintig daarvan waren in Hubei. Reizen is daarom aan banden gelegd, en bijeenkomsten zijn verboden. In de provinciehoofdstad Shijiazhuang is het aantal tests opgeschroefd en zijn aanvullende maatregelen getroffen.

Correctie (6 januari 2021): In een eerdere versie van dit artikel stond abusievelijk de provincie Hubei geschreven, waar Hebei bedoeld werd. Dat is hierboven aangepast.

Schuldhulpverleners waarschuwen voor sterke toename problematische schulden

Het aantal betalingsachterstanden onder zzp’ers en mkb-ondernemers loopt dusdanig hard op dat tienduizenden van hen in de schuldhulpverlening dreigen te belanden. Dat beaamt de branchevereniging voor schuldhulpverlening (NVVK) woensdagochtend na berichtgeving van radiozender BNR.

De NVVK schat dat zo’n 65.000 ondernemers zullen aankloppen voor een schuldregeling, nadat de huidige steunpakketten van het kabinet op 1 juli ten einde lopen. „Daarbij gaat het om schulden die zij zelf niet meer kunnen aflossen en bestaat de kans dat schuldeisers moeten accepteren dat niet alle uitstaande schuld wordt terugbetaald”, zegt een woordvoerder van NVVK tegen NRC. De NVVK baseert de schatting op waarnemingen van haar leden in 26 Nederlandse gemeenten in de regio Twente en Amersfoort. Het gaat volgens de vereniging om zo’n 20 procent van de groep zelfstandig ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de eerste Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) – een uitkering van 1.500 euro per maand voor een stel en 1.050 euro voor alleenstaanden.

Beroepsvereniging voor deurwaarders KBvG spreekt desgevraagd van „tegenstrijdige signalen” bij het aantal opdrachten dat zij krijgt. KBvG ziet aan de ene kant dat deurwaarders minder opdrachten krijgen door alle steunmaatregelen die de overheid heeft ingesteld en doordat veel consumenten meer sparen sinds het begin van de coronacrisis. „Tegelijkertijd zien wij een heel duidelijke groep van kwetsbare mkb-ondernemers ontstaan in met name de entertainment- en horecabranche die in de problemen gaan komen”, zegt bestuurslid Paul Otter. „Deze groep heeft uitstel van betaling gekregen met een doorlooptijd van meestal enkele maanden die nu afloopt. Zij zitten nu in de risicozone en hebben door de huidige lockdownmaatregelen bovendien geen concreet perspectief.” De KBvG uit verder kritiek op de mogelijkheid tot uitstel van betaling bij belastingschulden. Otter: „Uitstel klinkt heel sympathiek, maar het is geen oplossing.”

Recordaantal meldingen bij UFO Meldpunt in coronajaar 2020

Afgelopen jaar zijn 2.013 meldingen gemaakt van ongeïdentificeerde vliegende objecten bij het Nederlandse UFO Meldpunt: meer dan ooit en een toename van 43 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Dat heeft de organisatie achter het platform dinsdag bekendgemaakt op Facebook. Een dag eerder meldde het Belgische meldpunt voor ufo’s ook al een recordaantal meldingen.

Oprichter Bram Roza van het Nederlandse meldpunt voor unidentified flying objects ziet meerdere mogelijke verklaringen voor de toename. Ten eerste zouden de coronamaatregelen een rol spelen. „Mensen gaan nu een ommetje maken in plaats van naar het café en zitten meer thuis uit het raam te kijken. Het zou goed kunnen dat ze gekke dingen daarom sneller zien.” Hierbij speelt volgens Roza mogelijk mee dat de lucht schoner is door de afname van vliegverkeer.

Lees ook: Zoeken naar aliens kan nooit kwaad

Ook denkt Roza dat mensen het meldpunt steeds beter weten te vinden. Die trend is er al langer: sinds 2015 neemt het aantal meldingen ieder jaar toe. Dat komt volgens de oprichter vooral doordat het „ufotaboe” kleiner is geworden. „Ik merk dat de media minder lacherig doen over het ufofenomeen en het niet meer altijd wordt afgedaan als een grapje of lachertje.” Daardoor zouden meer mensen durven te praten over het verschijnsel en een melding maken als ze iets in de lucht zien.

Tot slot speelt volgens Roza mee dat het commerciële ruimtevaartbedrijf SpaceX sinds vorig jaar tientallen satellieten heeft gelanceerd, die in de eerste maanden veel werden aangezien voor ufo’s. Roza benadrukt dat bij 95 procent van de meldingen een verklaring te vinden is of er te weinig informatie is doorgegeven om er iets mee te kunnen. Het lijkt er dus niet op dat er daadwerkelijk meer onbekende objecten rondvliegen.

Nederlands meisje aangehouden in Zwitserland om vervalste coronatest

De Zwitserse politie heeft dinsdag een 17-jarige Nederlandse aangehouden die ondanks een positieve coronatest terug wilde vliegen naar Nederland. Het meisje, dat op vakantie was in Zwitserland, moest eigenlijk in quarantaine blijven in Wallis, maar vertrok toch naar de luchthaven om op het vliegtuig naar Schiphol te stappen. Ze werd tegengehouden bij de gate, aldus de politie.

De autoriteiten van het kanton Wallis hadden de politie gewaarschuwd dat de Nederlander zich aan haar isolatie had onttrokken. Op de luchthaven had ze een negatieve coronatest laten zien, zo meldt de Zwitserse politie. Ze heeft toegegeven dat ze de test heeft vervalst en wordt nu verdacht van het overtreden van de epidemiewetgeving en van het vervalsen van documenten. Haar zaak ligt bij de aanklager voor jeugdstrafrecht.

Nadat de politie haar gegevens had opgenomen, werd het meisje in een ambulance gezet en teruggestuurd naar Wallis, waar ze eigenlijk had moeten blijven. Het gebied (Valais in het Frans) is vooral populair onder wintersporters.

Voor vandaag reden bewaakte koelbusjes niet alleen naar Veghel

Het coronavaccin wordt in koelbusjes met politiebewaking door het land gereden. Voor vandaag moesten die niet alleen naar Veghel, waar de GGD’s hun programma zijn begonnen, maar ook naar de ziekenhuizen elders in het land. Daar wordt het personeel ingeënt dat werkt op de intensive care, corona-afdeling of spoedeisende hulp. Ook medewerkers die op de ambulance rijden of in de Covid-helikopter zitten kunnen gevaccineerd worden.

De vaccins voor ziekenhuismedewerkers gaan naar tien traumacentra die ze vervolgens distribueren in de regio. Zo kwam vanochtend bij het Nijmeegse Radboudumc onder applaus het eerste doosje aan. Vandaag krijgen de eerste medewerkers van dat ziekenhuis hun inenting, evenals personeel uit Arnhem en Doetinchem. Andere Gelderse ziekenhuizen volgen later.

In Rotterdam werd de eerste doos met vaccins uit de koelbus gehaald door Ernst Kuipers, die als bestuursvoorzitter het pakket doorgaf aan de apotheker van het Erasmus MC. Daar gaat later de eerste spuit in de arm van Diederik Gommers. Hij groeide als voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care uit als een van de bekendste gezichten in de strijd tegen het coronavirus, hij is in het Rotterdamse academisch ziekenhuis ook het hoofd van de intensive care.

Sanna Elkadiri kreeg als eerste in Nederland haar inenting via het programma van de GGD voor verpleeghuismedewerkers. Vandaag wordt alleen in de regio Hart voor Brabant ingeënt. Vrijdag volgen Rotterdam en Utrecht, maandag Amsterdam, Drenthe en Haaglanden en volgende week vrijdag de rest van de Nederlandse GGD’s. Anders dan de ziekenhuizen, die de inentingen in eigen huis doen, maken de GGD’s gebruik van grote priklocaties. Het GGD-programma is ongeveer negen keer zo groot als het inentingsprogramma voor ziekenhuismedewerkers. In Nederland wordt momenteel alleen nog het vaccin van BioNTech en Pfizer gebruikt.

Het busje met vaccins komt onder politiebeveiliging aan bij het Rotterdamse Erasmus MC. Foto Sem van der Wal/ANP

‘Symbolisch begin’ van de vaccinatiecampagne

Met de eerste vier inentingen op de locatie in Veghel is de Nederlandse vaccinatiecampagne begonnen. De aftrap was ook symbolisch, zei André Rouvoet van de GGD-koepel voorafgaand aan de inenting. Miljoenen zullen de komende maanden volgen. Hij toonde zich optimistisch omdat uit verschillende onderzoeken is gebleken dat de vaccinatiebereidheid groot is - zo’n drie op de vier Nederlanders zouden bereid zijn zich te laten inenten.

Medewerkers van verpleeghuizen kunnen zich sinds maandag bij de GGD melden om een afspraak te maken. 60.000 van hen hebben dat al gedaan, zei Rouvoet. Dat is goed voor 30 procent van de capaciteit die de komende weken beschikbaar is. „Dat is fantastisch nieuws”, aldus de directeur van de koepelorganisatie GGD GHOR.

Zorgminister Hugo de Jonge (CDA) sprak van een „waanzinnig moment”. „Eindelijk, na tien maanden in de crisisstand te staan, maken we vandaag een begin met het einde van de crisis”, zei hij. Het zal volgens de minister „nog wel even duren voor we alle ellende achter de rug hebben”, maar nu is volgens hem „op de plek waar de crisis begonnen is in Nederland” een begin gemaakt met het vaccineren.

Sanna Elkadiri kreeg als eerste in Nederland het coronavaccin van Pfizer toegediend. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Eerste vaccinatie van Nederland gezet in Noord-Brabantse Veghel

Sanna Elkadiri (39) uit Eindhoven is zojuist als eerste persoon in Nederland gevaccineerd tegen Covid-19. De medewerker van een verpleeghuis in Boxtel kreeg de prik in een hal van een bedrijventerrein in de Noord-Brabantse plaats Veghel. Vervolgens werden ook drie andere Brabantse zorgmedewerkers ingeënt. Vanaf 14.00 uur begint een aantal ziekenhuizen eveneens met het inenten van hun personeel.

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) was aanwezig bij de aftrap van de vaccinatiecampagne. Hij sprak van een „waanzinnig moment”. Ook een aantal andere prominente personen liet zich zien, onder wie programmadirecteur van het Covid-vaccinatieprogramma Jaap van Delden, Marc Kaptein van vaccinontwikkelaar Pfizer en voorzitter van de GGD-koepel André Rouvoet. Die laatste benadrukte dat het bijzonder is dat juist in Brabant, waar het virus voor het eerst werd vastgesteld, ook begonnen wordt met vaccineren. Volgens hem zijn de GGD’s en andere betrokken partijen klaar om iedereen in te enten.

Directeur Thérèse Claassen van GGD-regio Hart voor Brabant noemde het gisteren ook al symbolisch dat de eerste prikken in Noord-Brabant gezet worden. Tegen het Brabants Dagblad zegt zij: „in het lijstje met de tien zwaarst getroffen gemeenten tijdens de eerste golf stonden er zeven uit onze regio. Het is heel mooi om juist op deze plek het begin van een oplossing te bieden. Het licht aan het eind van de tunnel maakt de cirkel rond.”

De coronavaccins worden afgeleverd in Veghel. Foto Rob Engelaar/ANP

Bolsonaro: Brazilië is failliet, chef

De Braziliaanse president Jair Bolsonaro zegt dat het coronavirus zijn land aan de economische afgrond heeft gebracht. „Brazilië is failliet, chef. Ik kan er niets aan doen”, zei hij dinsdag volgens nieuwssite G1 tegen een van zijn aanhangers in de hoofdstad Brasilia. Het staatshoofd zei dat hij ander economisch beleid had willen voeren, maar dat het virus („aangewakkerd door de pers”) hem daarbij in de weg heeft gezeten.

Bolsonaro had onder meer de economie willen steunen door de belastingen te verlagen voor mensen die maximaal vijf keer het minimumloon verdienen. Dat zit er financieel niet meer in nu de overheid veel geld kwijt is aan de bestrijding van (de gevolgen van) het coronavirus. Bolsonaro vindt dat met name de gouverneurs van de deelstaten onnodig hard hebben ingegrepen om verspreiding van het virus tegen te gaan, met economische schade tot gevolg.

In Brazilië zijn volgens cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meer dan 196.000 mensen aan het coronavirus overleden. Dat cijfer loopt met enige honderden per dag op. Ook het aantal positieve tests stijgt nog altijd. Bij 7,7 miljoen van de 210 miljoen inwoners is het virus vastgesteld. Het is daarmee een van de zwaarst getroffen landen ter wereld. De Wereldbank voorspelt dat de economie van het land vorig jaar is gekrompen met 4,5 procent. De verwachting is dat de economie dit jaar weer deels zal herstellen.

Jair Bolsonaro zegt dat het coronavirus (aangewakkerd door de pers) zijn plannen voor economische steun heeft gedwarsboomd. Foto Evaristo Sa/AFP

Welkom in een nieuw blog

Volg hier de laatste ontwikkelingen omtrent de coronapandemie. Een overzicht van het belangrijkste nieuws van dinsdag:

  • De Tweede Kamer debatteerde dinsdag over het coronabeleid en de vaccinatiestrategie van het kabinet. De Kamer uitte daarbij forse kritiek. Geert Wilders (PVV) stelde dat het kabinet voor vaccineren „geen strategie maar chaos” heeft. Lodewijk Asscher (PvdA) noemde het vaccinatiebeleid „een puinhoop”.
  • Premier Mark Rutte (VVD) erkende tijdens het Kamerdebat dat er fouten zijn gemaakt bij de vaccinatiestrategie, waardoor de vaccinatiecampagne in Nederland pas relatief laat begint. De aanpak van het kabinet was niet wendbaar genoeg, aldus Rutte. Dat rekende op eerste goedkeuring van het AstraZeneca-vaccin, en niet dat van Pfizer en BioNTech, dat nieuwe logistieke vraagstukken met zich meebracht.
  • Het aantal coronapatiënten op de IC’s nam dinsdag met dertien toe. Van maandag op dinsdag registreerde het RIVM 6.412 nieuwe positieve testuitslagen. Hoewel dat er weer minder zijn dan een dag eerder, blijven de overtuigende effecten van de coronalockdown „vooralsnog uit”, aldus het RIVM.
  • Tijdens het coronadebat stelde premier Rutte „niet erg hoopvol” te zijn over mogelijke versoepelingen van de coronamaatregelen na 19 januari. Dinsdag 12 januari staat een nieuwe persconferentie over de coronamaatregelen gepland.
  • In Duitsland werden dinsdag nieuwe coronamaatregelen aangekondigd en werd de bestaande lockdown zoals verwacht verlengd tot 31 januari. Inwoners van gebieden met hoge besmettingscijfers mogen vanaf woensdag niet verder dan 15 kilometer van hun woonplaats reizen. Ook mogen huishoudens niet meer dan één persoon thuis op bezoek ontvangen.

Lees hier het hele blog van dinsdag terug: Ook Engeland in strikte lockdown, Johnson spreekt van ‘laatste fase van strijd’