Na Chinees voorbeeld is Nederland er nu ook klaar voor: de microbioscoop komt eraan

Filmmarkt In China is de microcinema al jaren een groeiende markt. In Nederland breken de minibioscopen wellicht komend jaar door.

China is ook een voorloper op het gebied van microbioscopen, met piepkleine zaaltjes met soms maar twee stoelen.
China is ook een voorloper op het gebied van microbioscopen, met piepkleine zaaltjes met soms maar twee stoelen. Foto Jerome Favre / ANP

Pandemie of niet, in 2020 openden vier nieuwe bioscopen en filmtheaters de deuren, plus tien extra zalen. Het aantal stoelen steeg met 1.200. Maar kijk er niet van op als vanaf 2021 vele tientallen nieuwe zalen opengaan. Heel kleine zaaltjes, dat wel, van tien, vijf of twee stoelen. De microbioscoop komt eraan.

In China groeit er al wat jaren zo’n microcinema, ook wel cinema-on-demand, naar voorbeeld van de populaire karaoke-cabines. Het betreft piepkleine zaaltjes met minibar en een filmjukebox die je per uur huurt, niet per film. Zulke concepten hangen nu ook in Nederland boven de markt.

Cinema Middelburg bouwde vorig jaar zijn tuinhuis om tot Club Cinema: vijftien stoelen plus barretje. Directeur Simon Blaas wil dat zaaltje verhuren aan Zeeuwen die een filmclub beginnen: Club Classic, Club Local, Club Horror. „Of vogelaars, ik noem eens wat.” Ook kinderfeestjes of verjaardagen kunnen er terecht, en expats: Club Cinema draait voor hen bioscoopfilms met Engelse ondertitels. Blaas: „Het moet zich nog uitkristalliseren, Club Cinema is maar heel even open geweest tussen twee lockdowns in. Maar we zijn vooral erg flexibel.”

Op veel grotere schaal werkt ondernemer Thomas van de Weerd aan een keten micro- of privébioscopen: The (Any)thing. Van de Weerd is de mede-oprichter van Pathé Thuis, dat sinds 2011 uitgroeide tot marktleider in video on demand. Ik tref hem eind december in hotel-restaurant Otto in Wijk bij Duurstede, waar technici werken aan een pilotproject van drie zaaltjes. Vanaf februari, als de pandemie dat tenminste toestaat, hoopt The (Any)thing in dit vrij gemiddelde Nederlandse stadje ervaring op te doen en ‘bugs’ uit het systeem te halen.

Van de Weerd toont een ‘blokhutzaal’ met tweezitsbank en sfeerlicht voor geliefden, een zaaltje met vijf stoelen en een strakke ‘modernistische’ zaal met zeven stoelen waar ik 4K-lasergeprojecteerde filmtrailers bekijk. „De projectie is moderner dan 80 procent van de huidige bioscopen”, zegt hij. „Dit zijn bepaald geen beamers.”

Anderhalf keer een bioscoopkaartje

Een zaal kan je via een app reserveren, de kosten per stoel bedragen hooguit anderhalf keer een bioscoopkaartje. Van de Weerd: „Je film begint dan gewoon op tijd, net als in een reguliere bioscoop. Maar het heeft ook iets van de intimiteit van de huiskamer, je bent onder ons en kunt commentaar geven. Er kan van alles. Met vrienden een arthousefilm bestellen die normaliter alleen in grote steden draait, een soort filmclub oprichten of voor het stappen even een blockbuster meepikken.”

The (Any)thing bouwt de zalen, levert de app en biedt service, afnemers verdienen aan de recette en de horeca. Als afnemers denkt hij aan bioscopen en filmtheaters, hotels, restaurants, winkelcentra, bowlingbanen of bungalowparken. „Daar is extra entertainment altijd welkom naast het tropisch zwembad, de speelhal en de horeca. Maar ik woonde in Utrecht tegenover het Louis Hardlooper Complex. Dat heeft zo’n piepklein zaaltje waarvan ik denk: zou dat niet enorm geschikt zijn voor een privébioscoop?”

The (Any)thing begint met een aanbod van zo’n tweehonderd films – „tien keer zoveel als de gewone dag in de bioscoop” – maar wil op termijn naar enkele duizenden titels. Het actuele bioscoopaanbod, klassiekers, maar vooral ook films die net uit roulatie zijn. Van de Weerd: „Dat bracht ons ooit op dit idee. Een vriendin was net te laat voor het zevende en laatste deel van Harry Potter in de bioscoop. Met The (Any)Thing is dat geen probleem meer.”

Een snelle groei naar vijfhonderd zaaltjes vindt Van de Weerd niet te hoog gegrepen. Als een bedreiging voor de reguliere bioscopen ziet hij dat niet. „Het is gewoon nog een filmformaat erbij. En je praat dan over 1,5 miljoen klanten per jaar voor The (Any)thing, tegen 38 miljoen bioscoopklanten.”