Ongekende ketelmuziek in Washington tijdens belangrijke week voor Biden

Republikeins offensief Verkiezingen voor twee Senaatszetels in Georgia en een zitting van het Congres hebben nog invloed op Bidens presidentschap.

De Republikeinse kandidaat Kelly Loeffler voert zaterdag campagne in Carrolton, in de staat Georgia, voor een van de twee Senaatszetels waarvoor dinsdag verkiezingen worden gehouden.
De Republikeinse kandidaat Kelly Loeffler voert zaterdag campagne in Carrolton, in de staat Georgia, voor een van de twee Senaatszetels waarvoor dinsdag verkiezingen worden gehouden. Foto Brandon Bell / Getty / AFP

Dat Joe Biden de volgende president van de Verenigde Staten wordt, staat vast: hij heeft de meeste stemmen gekregen en de meeste kiesmannen. Die electors hebben zijn overwinning bekrachtigd en rechtszaken die door zijn tegenstanders werden aangespannen tegen de uitslag zijn tot en met de hoogste rechters van het land afgewezen. Toch zijn de komende dagen nog beslissend voor zijn presidentschap.

Dinsdag bepaalt een verkiezing voor de laatste twee Senaatszetels, in Georgia, of Republikeinen dan wel Democraten een meerderheid in de Senaat krijgen en dus met welke armslag Biden kan gaan regeren. En woensdag probeert een groot aantal Republikeinen in het Congres nog een spaak in het wiel te steken en afbreuk te doen aan diens legitimiteit. Op aanvuren van scheidend president Trump, die zijn nederlaag weigert te erkennen en elke dag boodschappen via sociale media verstuurt dat Bidens overwinning alleen door fraude tot stand kan zijn gekomen, zullen duizenden aanhangers die dag in Washington protesteren om de druk maximaal op te voeren.

Op woensdag zullen Trumps politieke volgelingen een debat over de uitslag proberen af te dwingen en een onderzoek naar stembusfraude eisen. De gezamenlijke vergadering in de Senaat, waarin leden van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat de uitslag van de verkiezingen bekrachtigen, is doorgaans een formaliteit op weg naar de inauguratie van de president. Maar Trump en zijn bondgenoten hebben in deze verkiezingscyclus van elke formaliteit een handgreep gemaakt waarmee hij zich aan zijn positie kan vastklampen.

Schade aan de legitimiteit

In absolute aantallen heeft Biden de meeste Congresleden aan zijn kant. De kans dat een stemming over de verkiezingsuitslag woensdag in het voordeel van Trump uitvalt, is verwaarloosbaar. Maar een rumoerige vergadering met verdachtmakingen over het verloop en het resultaat van de verkiezingen, zal beslist schade toebrengen aan de legitimiteit van Bidens presidentschap.

Een peiling van nieuwszender NPR en peilingbureau Ipsos liet vorige week al zien dat tweederde van de ondervraagde Republikeinse kiezers denkt dat verkiezingsfraude Biden aan zijn overwinning heeft geholpen. Minder dan de helft van hen (44 procent) zegt de uitkomst van de verkiezingen te accepteren. Onder Democratische en onafhankelijke kiezers waren die aantallen heel anders. Maar het betekent dat mogelijk een derde van alle Amerikanen denkt dat fraude Trump heeft genekt en dat Biden dus een onwettige president is.

Eén afgevaardigde en één senator zijn nodig om een debat over de verkiezingsuitslag af te dwingen. Het ziet ernaar uit dat er rond de 150 van de 535 Congresleden bezwaar gaan maken. Onder leiding van oud-presidentskandidaat Ted Cruz, senator voor Texas, zullen elf senatoren protest aantekenen tegen de uitslag in verschillende staten waar Biden Trump heeft verslagen.

Bij eerdere verkiezingen waren er ook Congresleden die bezwaar aantekenden. In 2000, toen het hoogste gerechtshof de hertelling van stemmen in de beslissende staat Florida gebood te staken, waardoor de Republikein George W. Bush president werd, probeerden tien Democratische leden van het Huis de stemmen van Florida ongeldig te laten verklaren. Ze kregen van geen enkele senator steun in hun protest, daarom duurde de discussie nog geen twintig minuten. Ook in 2016 gingen er stemmen op om de winst van Trump ongeldig te verklaren. Een handjevol Democratische Afgevaardigden werd ditmaal, bij gebrek aan de steun van senatoren, afgehamerd door vicepresident Joe Biden.

Woensdag zit Mike Pence, Trumps vicepresident, de ‘staten-generaal’ voor. Zijn woordvoerder zei tegen Amerikaanse media dat „de vicepresident de zorgen van miljoenen Amerikanen deelt over stembusfraude en onregelmatigheden bij de verkiezingen”. Volgens hem „verwelkomt de vicepresident de pogingen van leden van Huis en Senaat om hun wettelijke recht uit te oefenen en bezwaar te maken en op 6 januari bewijzen voor te leggen aan het Congres en het Amerikaanse volk”.

Het protest van de parlementariërs in het Capitool zal kracht worden bijgezet door demonstraties in de hoofdstad. Trump heeft zijn aanhangers verschillende malen opgeroepen naar Washington te komen. „Het wordt wild”, schreef hij op Twitter.

Hoewel de ongekende ketelmuziek in Washington op woensdag veel aandacht zal trekken, is voor Bidens presidentschap in feite belangrijker wat een dag eerder in Georgia gebeurt. Dinsdag stemt die staat in een tweede ronde over twee senaatszetels, omdat geen van de kandidaten op 3 november 50 procent van de stemmen wist te behalen. Winnen de Republikeinen een van die twee zetels, dan behouden zij hun meerderheid in de Senaat en kan leider Mitch McConnell voortgaan met de obstructies die hij tegen Democratische voorstellen pleegt sinds zijn partij in 2014 de meerderheid veroverde. Mogen de Democraten twee senatoren voor Georgia leveren – dat is sinds 2003 niet meer gebeurd – dan verschaft dat Biden politieke slagkracht.