Iran neemt Zuid-Koreaans schip in beslag en verrijkt meer uranium

Golfregio De spanningen tussen westerse mogendheden en Teheran lopen opnieuw op. Iran wil af van sancties, Europese landen maken zich zorgen om de houdbaarheid van het nucleaire akkoord.
De Hankuk Chemi wordt maandag door boten van de Iraanse Revolutionaire Garde naar de haven geëscorteerd.
De Hankuk Chemi wordt maandag door boten van de Iraanse Revolutionaire Garde naar de haven geëscorteerd. Foto Tasnim News Agency/AP

Iran heeft maandag een Zuid-Koreaans vrachtschip in beslag genomen en de bemanning daarvan vastgezet, zo schrijven internationale persbureaus. Het incident valt samen met de melding van een regeringswoordvoerder dat het land is begonnen met het verrijken van uranium tot 20 procent in een ondergrondse faciliteit. De twee wapenfeiten markeren een periode waarin de relatie tussen Iran en andere internationale mogendheden onder toenemende druk staat, in de laatste dagen van de ambtstermijn van de Amerikaanse president Donald Trump.

Volgens Iraanse media, waaruit persbureau AP citeert, lekte het schip Hankuk Chemi olie in de Perzische Golf. Die „schending van vervuilingsregels” zou de reden zijn dat de Zuid-Koreaanse tanker in beslag is genomen door de marine van de Revolutionaire Garde. Volgens de gegevens van de website MarineTraffic.com ligt het schip nu voor de Iraanse haven van Bandar Abbas. De vastgezette bemanning zou afkomstig zijn uit Zuid-Korea, Indonesië, Vietnam en Myanmar. Zuid-Korea heeft geëist dat het schip wordt vrijgegeven, meldt persbureau Reuters.

Het is niet voor het eerst dat de Straat van Hormuz, tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman, toneel is van strubbelingen. In 2019 werden meerdere olietankers in deze wateren aangevallen, waarna een door Frankrijk geleide internationale missie werd opgezet om veilige doorvaart van koopvaardijschepen te garanderen. Door de zeestraat wordt veel olie vervoerd. De afgelopen maanden probeerde Iran de regering van Zuid-Korea zo ver te krijgen miljarden dollars aan bevroren activa vrij te maken. Het ging daarbij volgens AP om de opbrengst van olieverkoop, verdiend voordat de Amerikaanse regering sancties op de Iraanse internationale handel verstevigde.

Lees meer over het belang van de Straat van Hormuz

Gevolgen voor het nucleaire Iran-akkoord

Die Amerikaanse sancties zijn een belangrijk twistpunt. Onder Trump werden de economische strafmaatregelen tegen Iran opgevoerd. In 2018 trok de president eerst de Verenigde Staten terug uit het internationale akkoord van 2015 dat de uraniumverrijking door Iran aan banden legde om te voorkomen dat het land een kernwapen zou ontwikkelen.

Teheran stelt dat het zich sinds de Amerikaanse terugtrekking niet meer aan de afspraken hoeft te houden, en heeft sindsdien stappen genomen om de verrijking van uranium tot 20 procent op te pakken. Dat gebeurde dus maandag bij het plaatsje Fordow, waar een voormalige basis van de Revolutionaire Garde is gevestigd, met een ondergrondse centrale voor uraniumverrijking. De hervatting is een drukmiddel tegen de Europese ondertekenaars van het verdrag. Om gebruikt te worden in een kernwapen moet uranium tot 95 procent worden verrijkt. Volgens het kantoor van de EU-buitenlandchef Josep Borrell is nog niet duidelijk of de activiteit in Fordow direct een definitief einde maakt aan het nucleaire akkoord.

Lees ook: Pandemie of niet: VS en Iran blijven elkaar in de haren vliegen