Werknemers van Google en moederbedrijf Alphabet hebben zich verenigd in een vakbond. Het is voor het eerst: een vakbond bij een groot Amerikaans techbedrijf.

Foto David Paul Morris/Bloomberg

Interview

‘Het Google van tien jaar geleden zou naar ons luisteren’

Nicki Anselmo - Organisator Google-vakbond

Google is sinds maandag het enige grote Amerikaanse techbedrijf met een vakbond. Organisator Nicki Anselmo: „Dit is onze manier om terug te vechten.”

Het bestond nog niet: een groot Amerikaans techbedrijf met een eigen vakbond. Maar in een poging om hun bedrijf onder druk te zetten om meer te doen tegen discriminatie en seksuele intimidatie op de werkvloer, hebben bijna driehonderd werknemers van Google en moederbedrijf Alphabet zich maandag verenigd in de Alphabet Workers Union.

Onder de kop ‘Wij hebben Google gebouwd. Dit is niet het bedrijf waar we voor willen werken’ maakte de nieuwe vakbond via de opiniepagina’s van The New York Times de plannen bekend. De vakbond, geleid door werknemers, heeft geen officiële status en kan pas namens werknemers onderhandelen als Google de vakbond als zodanig erkent.

Volgens de Alphabet Workers Union maakt Alphabet zich schuldig aan het stelselmatig onderdrukken van werknemers die zich uitspreken tegen hun leidinggevenden. Ook moet het bedrijf volgens de vakbond meer doen tegen racisme en seksuele intimidatie op de werkvloer. Bij Alphabet (kwartaalomzet: omgerekend 37 miljard euro) werken volgens The New York Times 260.000 werknemers, een combinatie van vaste dienst en oproepbasis.

Vrijwel wekelijks demonstraties

De oprichting van de Alphabet Workers Union komt op het moment dat de veelal links-progressieve werknemers van techbedrijven aan de Amerikaanse westkust zich in toenemende mate uitspreken tegen hun bestuurders. In juni legden honderden Facebook-werknemers het werk neer na de beslissing van topman Mark Zuckerberg om feitelijk onjuiste berichten van president Donald Trump ongemoeid te laten. En vrijwel wekelijks demonstreren Amazon-werknemers ergens ter wereld voor betere arbeidsomstandigheden in de magazijnen van de webwinkel.

Google-werknemers tonen zich al langer mondig. Op 1 november 2018 gingen 20.000 werknemers van Alphabet de straat op, nadat bleek dat vertrokken mannelijke leidinggevenden die beschuldigd werden van seksuele intimidatie, tientallen miljoenen dollars aan vertrekpremies hadden meegekregen.

Later volgden protesten tegen Google’s deelname aan Project Maven, een defensieproject waarvoor het bedrijf de kunstmatige intelligentie verzorgde, en een geheim project waarbij Google werkte aan een gecensureerde zoekmachine speciaal voor China.

„Dit is onze manier om terug te vechten”, zegt Nicki Anselmo (33) in een interview per telefoon. Ze is werkzaam als ‘program manager’ bij Google en treedt op als woordvoerder van de vakbond. „De waarden die wij vertegenwoordigen, zien we niet meer terug in de producten die Google bouwt.”

Waarom heeft Google een vakbond nodig?

Anselmo: „Er zijn initiatieven geweest waar wij nu op doorbouwen zoals de protesten tegen Project Maven en de omgang met seksuele intimidatie op de werkvloer. De leiders achter deze protesten hebben allemaal het bedrijf verlaten of zitten overspannen thuis. We hebben een vakbond nodig als we verandering willen afdwingen, juist zodat individuele werknemers dit niet allemaal alleen hoeven te dragen.”

Hoe hebben jullie het aangepakt? Het mocht niet uitlekken?

„Het is niet makkelijk zoiets te organiseren, zeker omdat we natuurlijk allemaal in de systemen van Google werken. We hebben dit in het diepste geheim gedaan, via beveiligde kanalen. We hebben een paar hele knappe koppen aan boord die weten hoe je dat doet zonder dat het opvalt.”

Wat gaan jullie doen? Jullie zijn met slechts een kleine groep en hebben geen officiële status.

„Nu we eenmaal in de openbaarheid zijn, hopen we dat zich snel meer werknemers aansluiten. Google zal hier flink op terugduwen, daar willen we klaar voor zijn met zo veel mogelijk mensen. We willen toe naar een organisatie waar minderheden die werken bij Google zich ook onderdeel van de groep voelen. Over hoe ras en gender een rol spelen bij het toekennen van promoties zou veel meer transparantie moeten zijn. ”

Ook bij Amazon, Facebook en Twitter komen werknemers steeds meer in opstand. Waar komt dit ineens vandaan?

„Uiteindelijk zie je overal hetzelfde patroon. Hoe meten we succes in de VS? We vragen: wat verdien je? Hoe groot is je huis? Techbedrijven zijn allemaal organisaties geworden die proberen de laatste druppel uit het bedrijf te persen voor hun aandeelhouders. Big Tech maakt producten die we allemaal graag willen gebruiken. En die goed kunnen doen voor de wereld. In plaats van dat dit onze leidraad is, zijn we bedrijven geworden die onze gebruikers uitbuiten ten gunste van de aandeelhouder.”

„Begrijp me niet verkeerd: Google is ook een fijne werkplek, met goede salarissen en geweldige secundaire arbeidsvoorwaarden. We worden verwend en daar zijn we dankbaar voor, maar ondertussen wordt onze stem niet meer gehoord. Er is angst bij de leiding dat wij straks ook een stoel aan tafel hebben om mee te beslissen, maar dat zien ze verkeerd. Werknemers en bestuurders moeten samen de koers van dit bedrijf bepalen.”

Lees meer over de protesten bij Amazon: ‘Hier dwingen werknemers zelf verandering af’

En werknemers hebben nu het zelfvertrouwen gekregen om in opstand te komen?

„Dat zelfvertrouwen wordt steeds minder, helaas. Het Google van tien jaar geleden zou naar ons luisteren. Maar sinds we zien dat zij die zich uitspreken, worden ontslagen, wordt dat zelfvertrouwen ernstig aangetast.”

Waarom werk je nog bij Google? Je kunt er ook voor kiezen om te vertrekken.

„Ik werk er nu 2,5 jaar en ik vind het werk geweldig. Dat geldt ook voor veel van mijn collega’s. Ze zijn trots op het werk dat ze doen, maar ze zien dat het beter kan. Ik kan weggaan, maar als we allemaal weggaan dan zal Google de verkeerde beslissingen blijven nemen. We zitten met z’n allen in een schip dat we blijven helpen besturen.”

Hoe heeft Google eigenlijk gereageerd op jullie plan?

Anselmo lacht. „Ik heb geen idee hoe Google reageert – het is hier nu 07.00 uur ’s ochtends en het is vandaag een vrije dag voor iedereen bij Google. Sundar [Pichai, de topman] heeft gezien dat mensen heel hard hebben gewerkt en iedereen een dag vrij gegeven. Ik weet dat Google het juiste wil doen. Teruggaan naar de kern van wat wij zijn: alle informatie op de wereld organiseren op een manier die niet evil is. Waarbij we winst en ethiek met elkaar in balans kunnen brengen. Ik denk nog steeds dat de meerderheid van de werknemers en managers hierin gelooft.”

In een reactie laat Google weten „altijd hard te werken om een werkplek te zijn die ondersteunt en voldoening geeft”, aldus een statement van operationeel directeur Kara Silverstein. „We blijven rechtstreeks in contact met al onze werknemers, zoals we altijd hebben gedaan.”