Door de coronacrisis minder inkomen als zzp’er? Met toeslagen en belastingvoordelen kan de schade meevallen

Bruto-netto Het voordeel van een bruto-inkomensdaling: je houdt er relatief meer van over. Zeker als je in aanmerking komt voor belastingtoeslagen. Dat scheelt zo honderden euro’s per maand.

Wie aanspraak wil maken op toeslagen, moet zelf in actie komen. Of dat iets oplevert, kun je uitzoeken op de website van de Belastingdienst.
Wie aanspraak wil maken op toeslagen, moet zelf in actie komen. Of dat iets oplevert, kun je uitzoeken op de website van de Belastingdienst. Foto Roos Koole

Rosanne Rootert (39) verdient sinds dit najaar helemaal niets meer. Dat is haar eigen keuze: afgelopen zomer heeft ze haar baan als juridisch medewerker bij de rechtbank opgezegd om een jaar lang voor een goed doel te werken. Voor de organisatie Reclame Fossielvrij voert ze campagne tegen reclame voor bedrijven die draaien op fossiele brandstoffen, zoals oliemaatschappijen en de luchtvaart. „Ik begon na te denken over de komende tien jaar: wil ik rechter worden, officier? Opeens realiseerde ik me dat het in de nabije toekomst door klimaatverandering misschien wel over en uit is. Daar wil ik iets aan doen voordat het te laat is.”

Ze teert nu in op haar spaargeld. Eerder had ze gecheckt of zij en haar man nog wel opvangtoeslag krijgen voor hun kinderen, vijf en zeven jaar oud – die zitten twee middagen in de week bij een gastouder. Niet, dus. Na drie maanden zonder inkomen van een van beide partners stopt die toeslag. Daarmee zijn zij en haar man maandelijks een paar honderd euro duurder uit. „Best bizar eigenlijk, dat je geen toeslag meer krijgt als je ervoor kiest onbetaald goed werk te doen.”

Daar staat tegenover dat ze waarschijnlijk wel een kindgebonden budget kunnen krijgen, nu het salaris van haar man de enige inkomstenbron is. Rootert heeft het nog niet uitgezocht. „Aan de ene kant leef ik zuinig en spaar ik veel, aan de andere kant ben ik onhandig met het uitzoeken van dit soort regelingen. Dat schuif ik voor me uit.”

Uitzoeken of je (hogere) toeslagen kunt krijgen, kan volgens financieel planner Michael Troost van adviesbureau Frij behoorlijk lonen. Heb je nog wel inkomsten, maar duidelijk minder dan voorheen, dan gaat je vergoeding voor kinderopvang met sprongen omhoog zodra je dat doorgeeft aan de Belastingdienst. Troost: „Overigens krijg je het te veel betaalde ook terug als je het niet hebt doorgegeven, maar dan pas nadat je aanslag inkomstenbelasting definitief is vastgesteld.”

Lees ook: Hoe vergaat het zelfstandigen in de tweede lockdown? ‘Ik dacht: laat maar, ik red het zelf wel’

Er zijn meer toeslagen waarop je bij een inkomensdaling misschien aanspraak kan maken. Daarvoor moet je zelf in actie komen en de toeslagen zelf aanvragen. Of dat iets oplevert, en hoeveel, is eenvoudig uit te zoeken via de Proefberekening Toeslagen op de website van de Belastingdienst.

Een voorbeeld. Een stel van rond de dertig jaar, allebei zzp’er, heeft één kind dat drie hele dagen per week op het kinderdagverblijf zit. Hun gezamenlijke jaarinkomen is door de coronacrisis gehalveerd van 60.000 naar 30.000 euro.

Op welke toeslagen hebben zij recht en wat is hun nettovoordeel?

TOESLAG 1
Kindgebonden budget

Verdien je met zijn tweeën niet meer dan 38.181 euro, dan kun je aanspraak maken op het maximale kindgebonden budget. Voor één kind levert dat 98 euro per maand op, voor twee kinderen iets minder dan het dubbele. Bij een hoger inkomen krijg je minder. Verdien je opgeteld bijvoorbeeld 45.000 euro per jaar, dan komt het kindgebonden budget uit op 60 euro per maand.

Met samen meer dan anderhalve ton vermogen (de woning telt niet mee) heb je geen recht op dit voordeel. De twee zzp’ers in het voorbeeld hebben ieder een buffer van 20.000 euro, dus dat is geen belemmering.

Voordeel: 98 euro per maand

TOESLAG 2
Kinderopvangtoeslag

De toeslag voor een kind dat naar de crèche of buitenschoolse opvang gaat, stijgt naarmate je minder verdient. Voor drie dagen per week dagopvang voor hun peuter betaalt het stel uit het voorbeeld 972 euro per maand. Kregen ze daarvan eerder 767 euro terug, nu is dat 900 euro. Wel is het opletten dat je genoeg werkuren maakt.

Voordeel: 133 euro per maand

TOESLAG 3
Zorgtoeslag

Ook lukt het dit stel een toegemoetkoming te krijgen in de kosten van de ziektekostenverzekering. Voor een stel is de inkomensgrens voor deze zorgtoeslag 38.181 euro en de vermogensgrens ligt op 147.459 euro.

Voordeel: 103 euro per maand

TOESLAG 4
Huurtoeslag

Huurtoeslag is een optie bij een maandelijkse huur tot 737 euro – daarboven begint de vrije sector. De vermogensgrens is lager dan bij de andere toeslagen: 61.692 euro voor een stel en 30.846 euro in je eentje. Hoe hoog je inkomen mag zijn, hangt af van huur, leeftijd en samenstelling van het huishouden.

Voordeel: 173 euro per maand

TOESLAG 5
Hulp van de gemeente

In schrijnende gevallen kunnen gemeenten te hulp schieten, met bijzondere bijstand en kwijtschelding van gemeentebelastingen. Meestal kom je daar pas voor in aanmerking als je inkomen onder bijstandsniveau zakt. Voor een alleenstaande is dat minder dan 1.059 euro netto per maand, en minder dan 1.512 euro netto met zijn tweeën. Dezelfde inkomensgrenzen gelden voor de Tozo-uitkering die voor coronagedupeerde zzp’ers in het leven is geroepen. Het stel uit het voorbeeld verdient hiervoor met 2.500 euro per maand dus te veel.

TOESLAG 6
Minder belasting

Bij een lager inkomen valt ook de belasting terug. Op de website berekenhet.nl hoef je bij ‘bruto-netto inkomen berekenen’ maar enkele gegevens in te vullen om te weten hoeveel je overhoudt van je bruto-inkomsten.

Stel dat de twee partners uit het voorbeeld al meer dan drie jaar freelancen, dan betaalden zij tot dit coronajaar samen hooguit 930 euro belasting. Dat is inclusief de combinatiekorting, een flinke aftrekpost die een van de ouders van een kind tot twaalf jaar mag opvoeren. Nu hun gezamenlijke inkomen is gehalveerd tot 30.000 euro, hoeven zij helemaal geen inkomstenbelasting meer te betalen, zo blijkt uit de berekening op berekenhet.nl. Daarbij is wel verondersteld dat zij gemiddeld minimaal drie volle werkdagen per week kunnen vullen, anders vervalt de royale zelfstandigenaftrek.

Nog een meevaller: hun jaarlijkse inkomensafhankelijke bijdrage aan de zorgverzekering (Zvw) valt terug van 1.079 euro naar 373 euro per persoon. Zo spaart dit stel in een jaar samen 1.412 euro aan zorgverzekeringsbijdrage uit, plus nog eens 930 euro inkomstenbelasting.

Besparing: 195 euro per maand

Conclusie

Dankzij de (hogere) toeslagen gaat het netto-inkomen van het stel omhoog van 2.500 naar 2.740 per maand, rekening houdend met kosten van en vergoeding voor kinderopvang. Voorheen hielden ze van bruto 5.000 euro per maand 4.538 euro over, door hogere kosten voor de kinderopvang en meer belasting. Daarmee leidt een bruto-inkomensval van 2.500 euro tot een feitelijke achteruitgang van een kleine 1.800 euro. Toch nog eens in de administratie duiken kan dus lonen.