Myrthe Boss verloor haar moeder (63) bij een fietsongeluk. „Je bent als fietser kwetsbaar.”

Foto Simon Lenskens

Interview

Toen haar moeder was verongelukt dacht Myrthe Boss: wat als ze een fietshelm had gedragen?

Myrthe Boss | Nabestaande fietsongeval De moeder van Myrthe Boss verongelukte op een elektrische fiets. „Haar kansen waren beter geweest als ze een helm had gedragen.”

‘Soms kan ik er heel droog over vertellen”, vertelt Myrthe Boss (39), neuroloog-somnoloog bij Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede. Ze is de oudste van vier kinderen. Ruim een jaar geleden verongelukte haar moeder op een elektrische fiets. „In mijn professie heb ik geleerd zonder veel emotie heftige verhalen te vertellen. Het heeft tijd gekost om te laten landen dat het niet alleen een heftig verhaal is van een patiënt, maar dat het ook je moeder is.”

Zondag 8 december 2019, tussen kwart voor tien en tien uur ’s ochtends, reed haar 63-jarige moeder op een elektrische fiets naar de Oosterkerk in Zeist. „Ze reed alleen”, zegt Boss. „Ze stak een rotonde over. Een automobilist kwam de rotonde oprijden. Die heeft mijn moeder over het hoofd gezien. De auto reed niet hard, mijn moeder ook niet. Ze heeft nog geprobeerd uit te wijken, heeft het stuur naar links gedraaid en daarmee de zijkant van de auto geraakt. Ze is met haar hoofd op de stoeprand van een middenberm terecht gekomen.”

„De ambulance was er binnen een paar minuten. Vrijwel meteen is de reanimatie gestart. Waarschijnlijk is mijn moeder onmiddellijk na het ongeluk bewusteloos geraakt, door de knal op de hersenen is het hart er waarschijnlijk mee gestopt. In het ziekenhuis is haar hart weer op gang gebracht.

„Op de eerste scan hadden de artsen gezien dat er een schedelbreuk was. Er was bloed uit het linkeroor gekomen. Na zes uur is opnieuw een scan gemaakt. Duidelijk zichtbaar was dat overal in de hersenen kneuzingen en bloedingen waren ontstaan. Ons werd verteld dat het er niet goed uitzag en dat onze moeder het waarschijnlijk niet zou gaan redden. Ik heb de scan gezien en herinner me dat er zowel links als rechts een schedelbreuk zat. Ik denk dat de hersenen uit hun verband zijn gerukt en dat dat ook impact heeft gehad op de hersenstam, waar alle basale functies in zitten, zoals ademhaling en regulatie van je hart. Na dat gesprek heb ik besloten alleen bij haar te blijven. Ik vond het fijn om als er iets gebeurde, erbij te zijn. Ik heb die nacht heel veel gehuild.”

24 uur doorbehandeld

„De artsen hebben mijn moeder nog 24 uur doorbehandeld, maar ze werd niet wakker. Vervolgens is opnieuw met ons besproken dat als ze wakker zou worden, de kans nul was dat er nog iets van functies over zou zijn. Ze reageerde nergens op, het enige wat ze nog deed was ademen. We hebben familie en vrienden van mijn moeder moeten bellen en zeggen: als je nog afscheid wil nemen, moet je nu komen. Dat was moeilijk. Ik ben wel blij dat het niet in de Covid-tijd is gebeurd. Iedereen die wilde, kon komen. Dat was zó waardevol.

„Ik heb mijn kinderen in het proces kunnen meenemen. Mijn moeder paste één keer in de week op mijn jonge kinderen. Ik vond het fijn dat ze haar nog hebben kunnen zien. De artsen hebben haar tot dinsdag aan de beademing gehouden, zodat ook familie uit het buitenland kon komen. Iedereen heeft haar nog kunnen zeggen wat ze wilden. Toen de beademingsbuis eruit zou gaan, zijn de anderen weggegaan. Ik ben gebleven. Ik wilde niet dat ze alleen zou sterven. Het ging heel rustig. Toen de buis er uit was, zijn de anderen teruggekomen en heeft ze nog een paar minuutjes zwak geademd. Dat stopte. Daarna stopte ook het hart. Ik heb haar hand vastgehouden.

„Op de rouwkaart hebben we gezet dat onze moeder onverwacht uit ons leven is gegrepen. Zo voelde dat. Het is zo zinloos. Je gaat er niet vanuit dat dit jezelf overkomt. Mijn moeder was nog jong. Ze had nog zoveel plannen. Ze was een heel liefdevolle vrouw die voor iedereen klaar stond. Ze had een opleiding voor verpleegkundige gedaan, maar is na mijn geboorte fulltime huisvrouw geworden. Toen wij ouder werden, is ze gaan oppassen, bij ons thuis, op andere kinderen maar ook bij mensen thuis. Ze heeft ook altijd vaste dagen op mijn kinderen en de kinderen van mijn zus gepast. We konden altijd op haar terugvallen.

Lees ook het twistgesprek over de helmplicht

Iets moois

„Wat mij helpt, is het geloof dat je uit omstandigheden iets moois kunt halen. Nog voor haar begrafenis heb ik gedacht: ik wil iets met helmgebruik. Enkele weken geleden was het bijna een jaar geleden en dacht ik: het zou mooi zijn om aandacht te vragen voor de helm. Uiteindelijk een helmplicht, zeker voor risicogroepen. Maar daar is wel draagvlak voor nodig.” Ze plaatste een pleidooi op Linkedin: „Het is heel belangrijk dat helmgebruik hoger wordt onder e-bikers, ouderen en kinderen.” Wat haar betreft wordt dat verplicht.

„Het is cru dat de verkeersveiligheid voor automobilisten de afgelopen twintig jaar sterker is verbeterd dan voor fietsers. Dat komt door aanpassingen aan auto’s zoals een balk tussen voorruit en zijraam. Mijn moeder heeft waarschijnlijk in de dode hoek van die balk gezeten.

Lees ook hoe het aantal dodelijke verkeersslachtoffers kan dalen

„Je bent als fietser kwetsbaar. Er zijn steeds meer ongelukken met ouderen op elektrische fietsen. Fietsers zijn kwetsbaar en een ongeluk zit in een klein hoekje. De kansen dat je er goed vanaf komt, zijn groter als je een helm draagt. Soms is er zelfs geen auto bij betrokken. Ik weet zeker dat de kansen voor mijn moeder beter waren geweest als ze een helm had gedragen.

„Ik denk dat mijn moeder mijn pleidooi voor een fietshelm wel mooi zou hebben gevonden. Met mijn vader gaat het wel goed. Hij kan het ongeluk moeilijk plaatsen. Maar hij heeft er wel vrede mee. Hij heeft zich op het wielrennen gestort. Met helm.”