Laatste ontwikkelingen Covid-19

Ook huisartsen krijgen prioriteit bij vaccinaties

Laatste ontwikkelingen Covid-19 In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Het belangrijkste nieuws van zondag 3 januari:

  • Via een versnelde wetswijziging wil het kabinet zorgen dat een negatieve coronatest verplicht wordt voor reizigers die vanuit het buitenland naar Nederland willen. Vorige week verloor het kabinet een kort geding over de verplichte PCR-test, omdat „een concrete wettelijke grondslag” ontbrak.
  • In navolging van het zorgpersoneel in de acute zorg zullen ook huisartsen met prioriteit gevaccineerd worden. Wanneer en hoe men gaat beginnen moet komende week bekendgemaakt worden. Ook is niet bekend of zij het Pfizer-vaccin krijgen of Moderna-vaccin.
  • Op zondag zijn er 7.438 positieve coronatests gemeld bij het RIVM. Dat zijn er bijna 1.200 minder dan een dag eerder. Er kwamen daarnaast 47 nieuwe sterfgevallen door de gevolgen van het coronavirus bij. Verder liggen er nog 2.701 patiënten in het ziekenhuis met Covid-19.
  • In India zijn op een dag twee coronavaccins goedgekeurd. Het gaat om het in India geproduceerde vaccin van Oxford/AstraZeneca en die van het Indiase Bharat Biotech, dat Covaxin heet. In augustus wil India, met 1,4 miljard inwoners, de eerste 300 miljoen Indiërs hebben gevaccineerd.

Lees hier het blog van maandag.

Noorwegen wordt strenger, Griekenland constateert ‘Britse variant’ bij vier aangekomen reizigers

  • Een landelijk verbod op het schenken van alcohol in restaurants en geen gasten meer thuis ontvangen: in Noorwegen worden nieuwe beperkingen ingesteld om een heropleving van het coronavirus te voorkomen. „We zien tekenen van een nieuwe golf van infecties”, zo zei premier Erna Solberg zondagmiddag. In het Scandinavische land wordt het R-getal, dat aangeeft hoeveel anderen een besmette persoon gemiddeld aansteekt, geschat op 1,3. Na de kerst- en oudejaarsvieringen en de verspreiding van de ‘Britse variant’ van het virus moeten de Noren voor de komende twee weken hun sociale leven even schrappen, aldus Solberg. Op zaterdag werd al bekendgemaakt dat universitaire colleges zijn opgeschort. De meeste winkels en kleuter- en basisscholen kunnen openblijven. Hetzelfde geldt voor middelbare scholen, al moeten daar ook lessen op afstand worden gegeven.
  • In Griekenland zijn zondag vier gevallen van de meer besmettelijke variant van het coronavirus aangetroffen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van opmerkingen van een ambtenaar van het ministerie van Volksgezondheid. Sinds zondag zijn in het land strengere maatregelen van kracht: kapperszaken en boekenwinkels moeten bijvoorbeeld gesloten blijven. Niet eerder werd in Griekenland melding gemaakt van gevallen met de gemuteerde versie die voor het eerst in het Verenigd Koninkrijk is geconstateerd. De vier patiënten zijn onlangs naar Griekenland gereisd vanuit het VK, en zitten nu in quarantaine.
  • De Spaanse politie heeft in Barcelona een 29-jarige Nederlandse aangehouden in verband met een illegaal feest in die stad. Dat melden lokale media zondagavond. De vrouw zou een van de organisatoren zijn van de rave die tijdens de jaarwisseling begon en pas zaterdag werd beëindigd. Op het feest waren driehonderd mensen aanwezig, van wie er 215 zijn bekeurd voor het overtreden van de coronaregels. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken kan de aanhouding van de Nederlandse niet bevestigen, meldt persbureau ANP. De ambassade in Madrid heeft geen melding ontvangen van de Spaanse autoriteiten over een aanhouding.

Een agent staat in een verlaten pakhuis in het noordwesten van Spanje, vlak nadat daar zaterdag een illegale rave is afgebroken door de politie. Foto Joan Galvez/Reuters

Kabinet verplicht negatieve coronatest voor reizigers via spoedwet

Reizigers die vanuit het buitenland Nederland binnen willen komen, moeten voorlopig alsnog een negatieve coronatest kunnen overleggen. Het kabinet verloor vorige week nog een kort geding over de verplichte PCR-test, omdat er volgens de rechter „een concrete wettelijke grondslag” ontbrak om reizigers te verplichten zich te laten testen.

Zondag liet minister De Jonge (Volksgezondheid, CDA) in een brief aan de Tweede Kamer weten dat het kabinet „met de grootst mogelijke spoed” de verplichte coronatest opneemt in de Wet publieke gezondheid. De versnelde wetswijziging is mogelijk door een ministeriële regeling onder de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19, beter bekend als de spoedwet. De wetswijziging wordt „op korte termijn” ter advies voorgelegd aan de Raad van State, schrijft De Jonge.

Viruswaarheid-jurist Jeroen Pols had bij de voorzieningenrechter met succes bezwaar gemaakt tegen de verplichte PCR-test, die hij en zijn gezin weigerden bij terugkeer van vakantie in Tanzania. Volgens Pols is een verplichte coronatest ondergaan in strijd met de lichamelijke integriteit – waarin de rechter hem donderdag gelijk gaf. Het kabinet gaat in hoger beroep tegen de uitspraak.

Ook huisartsen krijgen prioriteit bij vaccinaties

Ook huisartsen in Nederland zullen met prioriteit gevaccineerd gaan worden. Dat heeft de Landelijke Huisartsen Vereniging zondagavond bekendgemaakt. Wanneer en hoe dit gaat gebeuren moet komende week bekend worden.

Zaterdag maakte het kabinet bekend dat zorgpersoneel in de acute zorg prioriteit krijgt bij het vaccinatieproces. Huisartsen werden toen niet genoemd. Na overleg tussen de LHV en het kabinet, op zondag, is vervolgens besloten om deze groep ook voorrang te verlenen. Belangrijke reden is dat zij een grote rol die vervullen in het vaccinatieproces.

Er was eerder al afgesproken dat huisartsen en praktijkmedewerkers die gaan vaccineren eerst zelf gevaccineerd mogen worden. Dat zou moeten gebeuren met het Moderna-vaccin, waarvan de eerste doses later in januari worden verwacht. Mochten de eerste Moderna-doses niet arriveren in januari of als de goedkeuring van het vaccin vertraging oploopt, zal er volgens de LHV een andere oplossing gezocht worden.

Komende week, als het Landelijk Netwerk Acute Zorg een plan indient over de vaccinaties voor zorgpersoneel in de acute zorg, zal het kabinet ook met meer informatie komen over de vaccinatiestrategie voor huisartsen.

GGD’s gaan eerder vaccineren
De GGD’s in Nederland meldden zondag dat vanaf 15 januari in alle regio’s in Nederland gevaccineerd zal worden. Die landelijke startdatum lag eerder nog op 18 januari. Zorgpersoneel zal eerst aan de beurt komen. Enkele regio’s zullen nog eerder beginnen: zo beginnen de regio’s Hart voor Brabant, Rotterdam en Utrecht al op 8 januari en de regio’s Amsterdam, Drenthe en Haaglanden drie dagen later op 11 januari.

Intussen is er ook al meer bekend over de hoeveelheden BioNTech/Pfizer-vaccins die worden geleverd in Nederland. Na de bijna 175.000 doses geleverd in december volgen er in januari ruim 659.000 doses. In februari komen er bijna 674.000 doses van het vaccin aan en in maart bijna 995.000.

Foto ANP / Koen van Weel

Tien Britten geweigerd aan grens vanwege Brexit

Sinds het aflopen van de overgangsperiode naar de Brexit op 1 januari heeft de marechaussee aan tien Britten de toegang tot Nederland ontzegd. Nu de Britten uit de Europese Unie zijn vallen ze onder het inreisverbod dat sinds vorig jaar ingesteld is in Nederland in verband met het coronavirus. Dat betekent dat reizigers zonder gegronde reden tot reizen de toegang geweigerd mag worden. Ook doorreizen naar een ander EU-land zonder goede reden mag niet.

Tegen de NOS zegt een woordvoerder van de marechaussee dat de tien allemaal een negatieve PCR-test konden laten zien, maar ontbrak de noodzaak van de reis, zoals werk of privéomstandigheden. In 2020 werden zo’n 1.900 mensen toegang tot Nederland geweigerd. Negenhonderd van hen mochten het land niet in vanwege de afgekondigde coronamaatregelen, waaronder driehonderd Amerikanen.

1.750 aanwezigen bij demonstratie in Haarlem tegen coronaregels

In in Haarlem hebben zondagmiddag zo’n 1.750 mensen gedemonstreerd tegen de coronaregels. Het ging om een aangekondigde manifestatie in de Haarlemmerhout, zo liet de gemeente kort voor aanvang weten. Volgens afspraken moesten aanwezigen zich houden aan de coronamaatregelen en „bij grote drukte vertrekken”, meldt de gemeente op Twitter.

Op die tweet is door veel andere gebruikers kritisch gereageerd: volgens voorbijgangers volgden deelnemers tijdens de demonstratie de regels niet op. Op beelden van de demonstratie (die via een livestream werden verspreid) is te zien dat maar weinig aanwezigen een mondkapje droegen.

Het protest zou volgens de aankondiging tot drie uur ‘s middags duren; rond half vier was nog niet duidelijk of iedereen vertrokken was, volgens de gemeente. De manifestatie werd georganiseerd door Vrouwen Voor Vrijheid - „mannen welkom!”, had de organisatie in de oproep voor het evenement laten weten.

Zondag bijna 1.200 minder positieve tests, meer ziekenhuisopnames

In het afgelopen etmaal zijn er 7.438 positieve coronatests gemeld bij het RIVM. Dat meldt het instituut zondagmiddag. Dat zijn er 1.192 minder dan op zaterdag, toen er 8.630 nieuwe positieve tests werden geregistreerd. Of deze daling een indicatief is voor een structurele afname in het aantal besmettingen is nog onzeker. Zo werden er op zaterdag juist 431 meer tests gemeld.

Daarnaast werden er in de afgelopen 24 uur 47 nieuwe sterfgevallen door de gevolgen van het coronavirus gemeld. Het is mogelijk dat deze mensen eerder zijn overleden, omdat er soms een vertraging in de registratie van coronagerelateerde overledenen zit. Op zaterdag werden er 38 nieuwe sterfgevallen gemeld.

Er liggen volgens de laatste cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) 2.701 patiënten in het ziekenhuis met Covid-19. Dat zijn er zeven meer dan op zaterdag. Met 695 patiënten liggen er zes meer patiënten op de Nederlandse IC’s dan een dag eerder. Daarnaast liggen er nog negen Nederlandse coronapatiënten op intensive cares in Duitsland.

Pauselijk standje voor vakantiegangers

Paus Franciscus heeft uitgehaald naar mensen die ondanks de coronapandemie op vakantie gaan, om zo het coronabeleid thuis te ontvluchten. Ze zouden zich bewuster moeten zijn van het lijden van anderen, zei de kerkelijk vader zondag. „Dit doet me echt veel verdriet”, citeert persbureau AP de paus.

„Wie dat doet, houdt geen rekening met de mensen die thuis moeten blijven en met de economische malaise van iedereen die hard is geraakt door de lockdowns.” In verband met de pandemie sprak de Paus sprak zijn traditionele Angelus-zegeningen zondag uit in besloten kring, in de bibliotheek van het Apostolisch Paleis in het Vaticaan. In de regel doet de paus dat vanuit zijn raam dat het Sint Pietersplein in Rome overziet.

„Niemand weet wat 2021 ons gaat brengen”, gaat de Paus verder in zijn videotoespraak. „Maar wat we allemaal wel kunnen doen, is wat extra moeite nemen om voor elkaar te zorgen. Het is verleidelijk om alleen aan het eigen belang te denken.”

De paus in oktober tijdens een mis in Rome. Foto Guglielmo Mangiapane/Reuters

Duitsland verlengt mogelijk lockdown, maatregelen Engeland „waarschijnlijk strenger”

In Duitsland wordt de lockdown mogelijk verlengd. Duitse media melden dat verschillende deelstaten inmiddels al hebben ingestemd met een verlenging van de coronamaatregelen tot 31 januari. De huidige maatregelen lopen vooralsnog op 10 januari af. De Duitse minister van Volksgezondheid Jens Spahn zei zaterdag al voor een verlenging te zijn. Dinsdag spreken de federale en deelstaatregeringen met elkaar over het vervolgplan.

Een verlenging van de lockdown in Duitsland kan mogelijk ook gevolgen hebben voor de maatregelen in Nederland, dat voor het coronabeleid goed naar de oosterburen kijkt. Dat komt mede omdat ongelijke regels in de grensstreek zouden kunnen leiden tot een toestroom van bijvoorbeeld winkelpubliek. Afgelopen etmaal werden in Duitsland 10.315 nieuwe coronabesmettingen vastgesteld en 312 sterfgevallen voor Covid-19 geregistreerd.

Ondertussen zinspeelde de Britse premier Boris Johnson zondagochtend in een interview op nog strengere maatregelen voor Engeland. „De situatie is ernstig”, zei Johnson. „De maatregelen worden waarschijnlijk nog strenger.” Wel gaan de scholen in het Verenigd Koninkrijk aanstaande maandag weer open. De premier vraagt ouders hun kinderen gewoon naar school te brengen. Onderwijs is een prioriteit, zei Johnson. Klaslokalen noemde hij „veilig” en het risico op besmetting voor kinderen „heel, heel laag”. In het Verenigd Koninkrijk werden in het afgelopen etmaal 57.725 nieuwe besmettingen gemeld, ook werden er 415 sterfgevallen geregistreerd.

België lijkt inmiddels op een keerpunt te zijn aangekomen wat betreft het aantal besmettingen. In de laatste week 2020 werden dagelijks gemiddeld 1.600 besmettingen bevestigd, schrijft de zender jVRT. Dat was een daling van 30 procent ten opzichte van de week ervoor. Wel werden tijdens de feestdagen 30 procent minder testen afgenomen. Dat er toch zachtjesaan wordt gesproken van verbetering, komt door het aantal ziekenhuisopnames. Dat was in de laatste wee zes procent lager lag dan de week ervoor: gemiddeld werden dagelijks 148 Covid-patiënten in het ziekenhuis opgenomen in België. In totaal liggen in België nu 2.125 coronapatiënten in het ziekenhuis. In Nederland waren dat er zaterdag 2.694.

Boris Johnson deed zijn uitspraken zondagochtend tijdens een interview op de Britse televisie. Foto Jeff Overs/BBC via Reuters

India verleent noodtoestemming voor gebruik van twee coronavaccins

Met een verklaring die bij elkaar nog geen acht minuten duurde en waarbij de aanwezige pers geen vragen mocht stellen heeft India’s Centrale Medicijn Controle Autoriteit zondagochtend „na zorgvuldige overwegingen” noodtoestemming gegeven voor beperkt gebruik van twee coronavaccinkandidaten. Het gaat om het door Serum Institute of India geproduceerde vaccin van Oxford/AstraZeneca, met de naam Covishield, en die van het Indiase Bharat Biotech, dat Covaxin heet.

India, met een bevolking van bijna 1,4 miljard, staat daarmee op het punt te beginnen aan een van de grootste vaccindistritributieprogramma’s ter wereld. In augustus wil de Indiase regering de eerste 300 miljoen Indiërs hebben gevaccineerd. Te beginnen met dertig miljoen zorgverleners en zogenoemde ‘frontliniewerkers’ als de politie en het leger, waarna ouderen en mensen met bestaande aandoeningen volgen.

Covishield
Het besluit noodtoestemming te geven voor het Oxford/AstraZenca-vaccin komt enkele dagen nadat het Verenigd Koninkrijk daar groen licht voor heeft gegeven. Het Serum Institute of India heeft reeds 50 miljoen doses van dit middel Covishield geproduceerd. Aanzienlijk minder dan wat het bedrijf had gepland. Deze zomer zei topman Adar Poonawalla tegen NRC voor het einde van het jaar 400 miljoen doses klaar te hebben.

Lees ook dit interview met Adar Poonawalla. Indiase Poonawalla’s wagen hun grootste gok: het coronavaccin.

De vertraging volgde op enkele tegenvallers, waaronder het tijdelijk stilleggen van de studie in het Verenigd Koninkrijk en India. Wat ook meespeelde: het uitblijven van een overeenkomst met wat Serums grootste afnemer moet worden, de Indiase regering. „Ondanks dat we nog geen contract hebben getekend, zijn we klaar met de regering samen te werken”, zei Poonawalla eerder deze week tegen The Economic Times.

Het bedrijf uit Pune tekende dit voorjaar een licentieovereenkomst met AstraZeneca om 1 miljard doses te produceren voor lage- en middeninkomenslanden. De helft daarvan oormerkte Poonawalla voor India. Volgens een woordvoerder van het bedrijf zal het benodigde papierwerk snel worden getekend, nu de toestemming is verleend.

Fase 3 Covaxin nog niet voltooid
De toestemming voor Covaxin, het vaccin van het Indiase Bharat Biotech, leidde tot nodige verbazing, omdat de laatste studiefase nog niet is afgerond en er geen data bekend is over de effectiviteit van het middel. In zijn verklaring zei het hoofd van de Indiase medicijnwaakhond Venugopal Somani, dat 22.500 deelnemers tot nu het vaccin kregen en dat het „veilig is bevonden op basis van de beschikbare data”.

„We proberen een inhaalslag te maken”, is de verklaring van viroloog T. Jacob John. „India staat bekend als de vaccinkoning van de wereld, maar hier hebben we de race verloren.” John sluit niet uit dat er ook druk is geweest vanuit de Indiase regering om het vaccin van Bharat Biotech reeds in deze fase goed te keuren.

Onduidelijk is hoe snel de eerste zorgverleners en frontliniewerkers nu gevaccineerd zullen worden. De woordvoerder van Serum verwacht „mogelijk over tien dagen” met de distributie te starten. In het begin zal alleen in staatsziekenhuizen, publieke klinieken en grote privéziekenhuizen worden gevaccineerd, later zullen ook andere faciliteiten als trouwhallen en gemeenschapscentra worden ingezet.

Muurschildering in Calcutta, in India. Foto Dibyangshu Sarkar/AFP

Amerikaanse talkshowpresentator Larry King (87) met Covid-19 in het ziekenhuis

De Amerikaanse televisiepresentator Larry King (87) is met complicaties door Covid-19 opgenomen in het ziekenhuis. Dat meldt zijn oude werkgever CNN, de zender waarop hij 25 jaar lang het programma Larry King Live presenteerde. King ligt al meer dan een week in het Cedars Sinai-ziekenhuis in Los Angeles.

De talkshowhost heeft een omvangrijk medisch dossier. In 2019 kreeg hij een beroerte en moest hij worden gedotterd. Twee jaar eerder maakte King bekend te zijn behandeld voor longkanker. In een eerdere fase van zijn leven kampte hij met prostaatkanker en diabetes type 2.

Larry King, die ook een verleden heeft bij de radio, presenteert sinds zijn vertrek bij CNN in 2010 de online talkshow Larry King Now, die te zien is via de digitale zenders Hulu en Ora en de Russische propagandazender RT.

De bekendste talkshowgigant van de VS is te zien op een Russische propagandazender. Het heeft iets onwerkelijks.

Larry King twee jaar geleden in New York. Foto Charles Sykes/AP

Ook huisartsen willen voorrang op coronavaccin

In navolging van personeel in de spoedeisende zorg, willen ook huisartsen het coronavirusvaccin zo snel mogelijk toegediend krijgen. Daarover is de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) in gesprek met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In de loop van zondag verwacht de LHV hierover een besluit te kunnen melden.

„Er is veel verbazing over het ontbreken van huisartsen in vaccinatievoorrang voor acute zorgprofessionals. Die delen wij”, schrijft LHV. De huisartsen menen aanspraak te maken op de voorrangsregeling omdat zij ook een belangrijke rol spelen in de spoedzorg van coronaviruspatiënten.

Het kabinet wijzigde zaterdag de vaccinatiestrategie. Ziekenhuispersoneel dat dagelijks met coronapatiënten werkt, wordt nu eerder gevaccineerd dan oorspronkelijk het plan was. Ziekenhuizen hadden hierop aangedrongen omdat de zorg in het gedrang komt vanwege het hoge ziekteverzuim (11 procent) onder personeel. Vooralsnog is het begin van het rijksvaccinatieprogramma gepland op 8 januari.

Welkom in dit blog

Hier houdt NRC het laatste nieuws bij met betrekking tot de coronapandemie. We beginnen met een overzicht van het belangrijkste nieuws van zaterdag.

  • Verpleegkundigen, ambulancemedewerkers en ander ziekenhuispersoneel dat dagelijks met coronapatiënten werkt, worden toch als eerste ingeënt tegen Covid-19. Dat heeft het kabinet besloten na aanhoudende kritiek op het vaccinatieplan.
  • Het aantal Covid-19-patiënten in het ziekenhuis is weer iets toegenomen: zaterdagmiddag werden 2.694 mensen die aan de ziekte lijden verzorgd in het ziekenhuis. 689 van hen liggen op de IC. Bij het RIVM zijn ondertussen 8.603 positieve coronatests gemeld.
  • Op het moment zijn in 829 Nederlandse verpleeghuizen één of meer coronabesmettingen. Dat zijn er meer dan tijdens de eerste golf van de pandemie. Op het vorige dieptepunt, 16 april, waren in 828 verpleeghuizen besmettingen.
  • Ook in andere Europese landen grijpt het coronavirus om zich heen. Ierland ziet een grote toename in het aantal besmettingen - waarschijnlijk een gevolg van te gezellige kerstdagen - in Duitsland wordt de lockdown waarschijnlijk verlengd en de Italiaanse pistes blijven langer dicht dan gepland vanwege de hoge besmettingscijfers.
  • In Frankrijk en Spanje zijn twee grote raves beëindigd. In Bretagne waren zo’n 2.500 mensen sinds Oudejaarsavond aan het feesten in twee hangars, nabij Barcelona waren enkele honderden mensen al dagen aan het raven in een pakhuis.

Lees hier het hele blog van zaterdag terug: Meer verpleeghuizen met coronabesmettingen dan tijdens eerste golf