Necrologie

Simon André kon als danspartner een ballerina laten stralen

Necrologie Simon André (1942-2020) Danser, choreograaf en docent Simon André was de eerste Nederlandse ballet-Romeo. Hij overleed dinsdag op 78-jarige leeftijd.

Simon André in 1967 in de rol van Romeo, met Yvonne Vendrig als Julia
Simon André in 1967 in de rol van Romeo, met Yvonne Vendrig als Julia Foto VPRO

„Laat je vooral niet storen door de muziek hoor!” „Zag je die knieën?” „Dat ziet er bíjna uit als ballet.” Nee, het was niet gauw goed voor de dinsdag in Amsterdam overleden danser, choreograaf en balletdocent Simon André. Om pittige uitspraken of ongezouten kritiek zat hij nooit verlegen. Met smaak, maar ook met veel kennis van het ballet, kon hij tijdens de pauze van voorstellingen kritiek leveren op het gebodene.

De klassieke dans, en dan met name de Russische school, was heilig voor hem, de verplichte basis voor iedere danser. „Ik begrijp niet”, liet hij als jonge choreograaf in 1968 door de verslaggever van het Algemeen Handelsblad optekenen, „dat er mensen zijn die bij produkties (sic) als Vuurvogel en Doornroosje commentaar geven in de trant van ‘alweer iets uit de oude doos’: dat is net zo irreëel als wanneer opera- of muziekcritici zoiets zouden opmerken bij werken die ouder zijn dan vijftig jaar.”

Rode schoentjes

In 1942 werd André in Den Haag geboren als Simon Zijlmans, in een gezin waar kunst en cultuur vrijwel afwezig waren. Net als velen vóór hem was het zien van de film De Rode Schoentjes zijn kennismaking, begin jaren vijftig, met ballet. Én met danseres Maria Koppers, met wie hij van 1964 tot 1988 was gehuwd.

André was een van de eerste studenten aan de kersverse balletafdeling van het Haagse Conservatorium. Vanaf 1959 groeide hij uit tot solist van het Nederlands Ballet, het latere Nationale Ballet. Bij het gezelschap van de even bewonderde als beruchte Sonia Gaskell viel hij in de jaren zestig op door zijn goede techniek en uitstekende kwaliteiten als partner die een danseres kon laten stralen. Met de talentvolle Olga de Haas vormde hij een succesvol, lyrisch koppel; ze haalden het beste in elkaar naar boven en werden regelmatig voor internationale optredens uitgenodigd. Het was echter de piepjonge Yvonne Vendrig met wie hij in 1967 de première van Rudi van Dantzigs Romeo en Julia danste.

Lees ook: De danseres zit opgesloten in een wegkwijnend lichaam

In de jaren zestig creëerde André diverse choreografieën voor Het Nationale Ballet, later ook voor de dansacademie in Tilburg. Daar gaf hij van 1971 tot 1994 les en ontpopte hij zich tot pleitbezorger van de Russische stijl die hem bij Het Nationale Ballet was bijgebracht door grote pedagogen als Natalia Orlovskaja en Jelena Tsjikvaidze. In het buitenland maakte hij na zijn danscarrière zijn ideale versie van Het Zwanenmeer en Giselle. De gangbare versies waren volgens hem niet authentiek (genoeg); een onderwerp dat hem nooit verveelde. Simon André is 78 jaar geworden.