Laatste nieuws Covid-19

Eerste Nederlanders in Spaans verpleeghuis gevaccineerd: ‘we boffen enorm’

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Dit blog over de belangrijkste ontwikkelingen rond het coronavirus op woensdag 30 december is gesloten. Volg het laatste nieuws in ons nieuwe blog:

Laatste nieuws Covid-19 Merkel: 2020 was veruit moeilijkste jaar als bondskanselier

Dit was het belangrijkste nieuws van woensdag:

  • In ouderenzorginstelling Anneke Residence in het Spaanse L’Alfàs del Pi zijn woensdag vijf Nederlandse inwoners gevaccineerd. Ze kregen het Pfizer-vaccin toegediend. Volgens Lisette de Leeuw, directrice van het verzorgingstehuis, een moment van grote vreugde.
  • De Britse regering heeft de maatregelen flink verscherpt voor een groot deel van de bevolking. De nieuwe maatregelen gaan gelden voor zo’n acht van de tien Britten, die nu met Oud en Nieuw thuis moeten blijven. Op woensdag werden er 981 coronagerelateerde doden geregistreerd in het VK, het hoogste aantal in 24 uur sinds 24 april.
  • Volgens het RIVM werden er op woensdag 9.504 nieuwe positieve coronatests gemeld. Dat zijn er bijna tweeduizend meer dan een dag eerder. 2.714 coronapatiënten liggen in het ziekenhuis, 712 van hen liggen op de intensive care.
  • In Apeldoorn zijn de eerste militairen ingezet om zorgpersoneel te ondersteunen. Het gaat om tien medisch geschoolde militairen. In de regio’s Twente en Groningen wordt nog bekeken of er militairen nodig zijn.
  • Het Verenigd Koninkrijk heeft het vaccin van Oxford/AstraZeneca goedgekeurd voor gebruik. In het land is al begonnen met het inenten met het vaccin van Pfizer en BioNTech. Nederland heeft 11,7 miljoen doses ingekocht van het AstraZeneca-vaccin.

Gommers en Kuipers: begin maandag met vaccineren ziekenhuispersoneel

De druk op het kabinet om te beginnen met vaccineren en ziekenhuispersoneel eerder aan de beurt te laten, wordt opgevoerd. In Nieuwsuur herhaalden Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, en Ernst Kuipers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding woensdagavond de oproep van de ziekenhuizen. Gommers: „Dat betekent: gewoon aanstaande maandag al beginnen met vaccineren.”

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) liet woensdagavond weten dat eerder beginnen met vaccineren niet mogelijk is; dat kan „uitvoeringstechnisch gewoon niet”, zei hij. De Jonge stelt in principe te willen vasthouden aan de strategie van de Gezondheidsraad, volgens welke na personeel en bewoners van verzorg- en verpleeghuizen eerst zwakkere zestigplussers in aanmerking komen voor vaccinatie. Wel zegde hij toe nog te kijken of het mogelijk is de 100.000 ziekenhuismedewerkers eerder te vaccineren.

Twitter avatar Nieuwsuur Nieuwsuur Essentieel personeel in de ziekenhuizen moet snel gevaccineerd worden, vinden Ernst Kuipers en Diederik Gommers. Gommers roept op om aanstaande maandag in ziekenhuizen te beginnen met vaccineren #Nieuwsuur https://t.co/UD0jLpzXOK

Hugo de Jonge: vaccinatieplan artsen ‘niet de beste manier’

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) zegt niet te kunnen beloven dat hij kan meegaan in het plan van ziekenhuizen om zelf vaccins aan het eigen personeel toe te dienen.
„Wat ik goed snap van de ziekenhuizen, is dat de druk bij hen groot is om mensen zo snel als mogelijk vaccineren.” Maar hij zei ook dat het een „ingewikkelde puzzel” is, waar hij begin volgende week op terug zal komen.

Artsen pleiten ervoor om ziekenhuispersoneel eerder aan de beurt te laten komen dan in het huidige plan is voorzien - waarin kwetsbare zestigplussers eerst worden gevaccineerd. Volgens De Jonge is het voorstel „niet de beste manier” om de vaccins volgens het advies van de Gezondheidsraad bij de meest kwetsbare groepen te krijgen. „We willen zo dicht mogelijk bij het advies blijven.”

Het probleem is volgens De Jonge dat het aantal vaccins dat binnenkomt niet voldoende is om ook de ziekenhuizen meteen te voorzien. „Op dit moment komen er beperkte leveringen binnen. Dat is de reden dat in heel Europa de vaccinatiecampagne nog erg beperkt is.” Het plan van de artsen noemt De Jonge niet verstandig. „Je moet heel goed verdelen wat er [aan vaccins] binnenkomt”, aldus de minister. „Het tempo van leveringen bepaalt het tempo van vaccineren.”

Ziekenhuizen aan het kabinet: geef ons personeel direct het vaccin

Eerste Nederlanders in Spaans verpleeghuis gevaccineerd

Hoewel men er in Nederland nog even op moet wachten, zijn elders in Europa al wel Nederlanders ingeënt. In ouderenzorginstelling Anneke Residence in het Spaanse L’Alfàs del Pi, op een uur rijden van Alicante, zijn woensdag zo’n veertig inwoners gevaccineerd met het Pfizer-vaccin. Onder hen bevonden zich ook vijf Nederlanders. Ook het personeel van de door Nederlanders gerunde zorginstelling werd gevaccineerd.

Volgens Lisette de Leeuw, directrice van het verzorgingstehuis, heerste er vooral opluchting bij de inwoners. Vrijwel alle inwoners van het tehuis behoren tot risicogroepen. „Je loopt continu rond met de angst dat inwoners besmet raken. Zij zijn nu beschermd.”

De Leeuw kreeg het vaccin ook en zei dat ze met blijdschap terugkeek op een hectische dag. „Ik ben gewoon heel blij. Er valt een last van je af”, zei de Leeuw. „We hebben sinds het begin van de uitbraak geen een besmetting gehad. Daar hebben we enorm mee geboft. En nu boffen we met de eerste vaccins.” De andere helft van de inwoners van Anneke Residence krijgt het vaccin op 8 januari. Volgens De Leeuw is de eerste stap gezet. „We willen elkaar weer kunnen knuffelen, kunnen aanraken, een kop koffie aan zee kunnen drinken. Daar gaan we voor.”

Spanje is zondag begonnen met het vaccineren van de bevolking, waarbij risicogroepen en zorgpersoneel prioriteit hebben. De Spaanse overheid streeft ernaar om halverwege volgend jaar zo’n twintig miljoen inwoners met het Pfizer-vaccin te hebben ingeënt.

Inwoner Marretje van den Berg (94) krijgt haar vaccinatie. Foto Anneke Residence

Kabinet vraagt OMT advies over testen basisschoolleerlingen

Het kabinet gaat het Outbreak Management Team (OMT) advies vragen over het nut van coronatests bij basisschoolleerlingen. De aanleiding is de uitbraak van de Britse virusmutatie op een basisschool in Bergschenhoek, bij Rotterdam. Van de in totaal veertig besmettingen bleken negen leerkrachten en leerlingen de besmettelijkere variant van het coronavirus te hebben opgelopen. Als het advies komt, zegde Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) toe om dit over te nemen.

Voor kinderen tot twaalf jaar geldt dat ze getest mogen worden, maar dat dit alleen dringend geadviseerd wordt als ze benauwdheidsklachten of koorts hebben. In principe hoeven kinderen tot zes jaar bij coronaklachten niet getest te worden.

Of kinderen vatbaarder zijn voor de Britse variant van het coronavirus, is nog niet duidelijk. Tocht noemt De Jonge het tegenover persbureau ANP „zorgelijk” dat het virus rond lijkt te gaan onder leerlingen. „Eerder leek dat geen grote bron van verspreiding te zijn, met dit cluster is dat wel het geval.” Donderdag maakt het kabinet bekend of het vooralsnog vasthoudt aan de heropening van de basisscholen op 18 januari. De Tweede Kamer heeft premier Rutte opgeroepen om te kijken of een heropening niet eerder mogelijk is.

Ierland en België verscherpen coronamaatregelen

Dit zijn de laatste ontwikkelingen rondom het coronavirus in het buitenland.

  • De Britse variant van het coronavirus verspreidt zich in Ierland sneller dan de meest pessimistische modellen hadden voorspeld. Dat heeft de Ierse premier Michael Martin gezegd. „Terwijl er internationaal onderzoek naar deze nieuwe variant gaande is, is het al heel duidelijk dat we te maken hebben met een stam van de ziekte die zich veel, veel sneller verspreidt”, zei Martin. Hij kondigde aan dat het hele land weer op slot gaat tot ten minste 31 januari. Er kwamen woensdag ruim 1.700 nieuwe meldingen van coronabesmettingen bij in Ierland, een piek sinds het begin van de uitbraak van het virus.
  • De coronamaatregelen voor mensen die naar België reizen zijn aangescherpt. Zowel inwoners als buitenlanders moeten bij aankomst een test doen en vervolgens verplicht in quarantaine als ze langer dan 48 uur in een als rood aangemerkt gebied hebben verbleven. Op de zevende dag moeten reizigers weer een coronatest ondergaan; bij een negatieve uitslag kunnen zij hun quarantaine beëindigen. Om het hogere aantal testen te kunnen uitvoeren zal de testcapaciteit op onder meer Brussels Airport en station Brussel-Zuid uitgebreid worden.
  • Bij een besmettingsgolf in een gevangenis in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul zijn honderden gedetineerden besmet geraakt met het coronavirus. Zeker 771 gevangenen en 21 stafleden raakten in korte tijd besmet met het virus, meldt persbureau Reuters. Om de uitbraak in te dammen willen de autoriteiten zieke gevangenen apart zetten. Wie zich goed gedraagt, kan voorwaardelijk vervroegd worden vrijgelaten, om zo het risico op verspreiding van het virus tegen te gaan. In totaal zijn er nu bijna zestigduizend geregistreerde gevallen in Zuid-Korea, dat vanaf het begin strenge coronamaatregelen invoerde.

Zorgpersoneel buiten de Koreaanse gevangenis waar de massale besmettingsgolf plaatsvond. Foto EPA

Rotterdamse oliebollenbakker sluit voor het eerst in bijna 70 jaar op oudejaarsdag

Oliebollenbakker Richard Visser uit Rotterdam sluit voor het eerst in 68 jaar zijn kraam op oudejaarsdag. Het is de drukste dag van het jaar en in het jaar van de coronapandemie heeft Visser juist daarom besloten zijn tent dicht te gooien. „Ik kan de kwaliteit van de oliebollen en de veiligheid van de medewerkers gewoon niet garanderen”, zegt hij woensdag tegen RTV Rijnmond.

In Vissers kraam op de Heemraadssingel in Rotterdam zou geen ruimte zijn om genoeg personeel in te zetten om de bollen te bakken. „We hebben een hele mooie pan staan, waar we heerlijke oliebollen mee kunnen bakken, maar met zo weinig mensen kunnen we ‘m niet bedienen”, zegt Visser. „Ik kan op deze manier de kwaliteit van de bollen niet garanderen.” Visser en zijn bollen zijn meervoudig winnaar van de oliebollenwedstrijd die het AD jaarlijks uitschrijft.

De oliebollenverkoper, in 1952 opgericht door opa Richard, is nooit eerder dichtgegaan op oudejaarsdag. In 1977 brandde de kraam af, waarop Vissers ouders naar het Hilton Hotel in Rotterdam trokken om alsnog bollen te bakken voor de jaarwisseling. Nieuwjaarsplannen heeft Visser nog niet. „Goed uitrusten denk ik. En dan zijn we er op 1 januari weer.”

Een lange rij voor de oliebollenkraam van Richard Visser op de Heemraadssingel in Rotterdam. Foto Bas Czerwinski/ANP

Minister Van Ark: strenger kijken naar beschikbare ziekenhuisbedden

Het kabinet wil strenger gaan kijken naar de hoeveelheid beschikbare bedden in Nederlandse ziekenhuizen. Na afloop van het ministerieel overleg zei minister Van Ark (Medische Zorg, VVD) dat ziekenhuizen mogelijk nog bedden achter de hand houden voor noodgevallen. „Het ene bed hier, het andere bed daar, bij elkaar opgeteld kan dat wellicht net de ruimte zijn die we nodig hebben”, zei Van Ark.

Nederlandse ziekenhuizen geven drie keer per dag door hoeveel bedden ze beschikbaar hebben. Bedden die „uit behoedzaamheid” gereserveerd worden zouden volgens Van Ark niet doorgegeven worden. Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk voor Acute Zorg, moet het kabinet helpen hier verandering in te brengen. „We moeten overstappen naar collectieve verantwoordelijkheid”, zei Van Ark.

Daarnaast wil de minister dat er een snellere doorstroom komt, waarbij herstelde coronapatiënten naar andere opvangplekken gaan. Over het „zwarte scenario”, waarbij dokters moeten beslissen wie wel of geen bed krijgt, zei de minister dat het een doemscenario is waar ze niet graag aan denkt.

Groot deel van VK naar hoogste risiconiveau na stijging besmettingen

Ruim 44 miljoen Britten moeten met Oud en Nieuw thuisblijven. De Britse regering kondigde woensdag aan dat er fors meer gebieden onder niveau 4 van de coronamaatregelen gaan vallen, wat inhoudt dat daar vanaf middernacht de strengste coronamaatregelen gaan gelden. „We zitten nog steeds in de tunnel van deze pandemie”, zei premier Boris Johnson. „We moeten onze inspanningen verdubbelen.”

Onder niveau 4 moeten niet-essentiële winkels sluiten en moeten ziekenhuizen alle niet-kritieke zorg annuleren. Ook moeten mensen zoveel mogelijk binnenblijven en mogen ze niet op bezoek bij andere huishoudens. De maatregelen zullen vanaf middernacht ingaan en gelden voor bijna acht op de tien Britten.

De maatregelen golden al voor de regio Londen en het zuiden van het land. Met de nieuwe maatregelen mogen de meeste Britten hun huis niet uit tijdens de jaarwisseling. In sommige delen van het land, met name in het zuidwesten en in steden als Liverpool en York, geldt voorlopig nog niveau 3. Dat betekent dat winkels open mogen blijven maar dat er strikte beperkingen rondom samenkomsten gelden.

Mede vanwege de nieuwe, besmettelijkere variant van het coronavirus is het aantal besmettingen in het VK de afgelopen dagen hard gestegen. Op woensdag werden er 981 coronagerelateerde doden geregistreerd in het VK, het hoogste aantal in 24 uur sinds 24 april dit jaar. Daarnaast werden er ruim 50.000 positieve coronatests gemeld.

Foto Andrew Milligan / AP

Oproep minister Van Ark: blijf thuis met Oud en Nieuw

Minister Tamara Van Ark (Medische Zorg, VVD) heeft Nederlanders woensdag op het hart gedrukt om met Oud en Nieuw de deur niet uit te gaan. „Ik roep heel Nederland op: houd je aan de maatregelen zodat de instroom in de ziekenhuizen naar beneden kan”, zei de minister voorafgaand aan een ministerieel overleg.

Volgens Van Ark is de druk op ziekenhuizen en zorginstellingen momenteel al zo groot, dat zelfs kritieke operaties geen doorgang kunnen vinden. Ook werden in een zorghotel in Apeldoorn woensdag al militairen ingezet om ziekenhuizen te ontlasten. Grote bijeenkomsten tijdens de jaarwisseling zouden kunnen zorgen voor meer besmettingen en andere verwondingen, bijvoorbeeld door het afsteken van vuurwerk. „Ga met z’n tweeën op de bank zitten, doe een spelletje. Ga niet naar buiten”, zei Van Ark.

Tamara van Ark, minister voor Medische Zorg en Sport, (VVD) komt aan voor een kabinetsberaad over de coronacrisis. Foto Robin Utrecht / ANP

Intensief onderzoek naar virusmutatie op basisschool Bergschenhoek

De GGD Rotterdam-Rijnmond heeft een speciale teststraat geopend om snel zo veel mogelijk mensen te testen die een link hebben met de basisschool in Bergschenhoek, waar de Britse virusmutatie van het coronavirus rondging. „We hebben deze week een oproep gedaan, en binnen een paar uur hadden zeshonderd mensen zich aangemeld”, vertelt Rachida Bouali van GGD Rotterdam-Rijnmond. „Er is een grote bereidheid om mee te doen. Dat geeft aan dat de betrokkenen het belang van het onderzoek inzien.”

Bij vijftien mensen op verschillende plekken in Nederland is de Britse variant van het coronavirus vastgesteld. Het gaat naast de school in Bergschenhoek vooralsnog om niet aan elkaar gerelateerde gevallen in Amsterdam en Nijmegen. In Bergschenhoek testten tot nu toe veertig leerlingen en leerkrachten van een basisschool positief op het coronavirus. Negen mensen zijn inmiddels nader onderzocht, bij allemaal ging het om de Britse variant. Alle leerkrachten, leerlingen en hun gezinsleden zijn opgeroepen voor nader onderzoek.

Lees het nieuwsbericht: Intensief onderzoek naar uitbraak Britse virusvariant op basisschool

Weer wedstrijd in Premier League uitgesteld vanwege corona

Opnieuw gaat er een voetbalwedstrijd in de Engelse Premier League niet door vanwege een groot aantal coronabesmettingen. De wedstrijd Tottenham Hotspur - Fulham werd woensdag afgelast nadat meerdere spelers en stafleden van Fulham positief hadden getest.

Op maandag werd de wedstrijd tussen Everton en Manchester City afgelast nadat spelers en stafleden van de club uit Manchester besmet bleken met het virus. In de gehele competitie werden tussen 21 en 27 december 18 mensen positief getest, een record dit seizoen. Desondanks weigert de competitieleiding om het voetbal stil te leggen.

In een verklaring die de Premier League publiceerde werd clubs gevraagd de wekelijkse tests op te schroeven naar twee keer per week. Er zou dan voorlopig geen reden zijn om de competitie stil te leggen, zo zegt de competitieleiding.

Aantal positieve coronatests stijgt woensdag weer: 9.504

Het RIVM kreeg het afgelopen etmaal melding van 9.504 nieuwe positieve coronatests. Dat zijn er bijna tweeduizend meer dan een dag eerder, toen het instituut melding maakte van 7.561 nieuwe positieve tests. Het aantal positieve tests lag maandag en dinsdag nog flink lager dan het dagelijkse gemiddelde van de afgelopen week, wat momenteel op bijna 9.500 ligt.

Daarnaast heeft het RIVM het afgelopen etmaal 112 meldingen van sterfgevallen als gevolg van Covid-19 binnengekregen; dat zijn er 59 minder dan een dag eerder. Positieve coronatests en sterfgevallen worden vaak met enige vertraging doorgegeven aan het RIVM, dus het betekent niet dat deze personen allemaal daadwerkelijk in de afgelopen 24 uur overleden of positief testten op het virus. Daardoor kunnen bovendien schommelingen ontstaan in de dagelijkse cijfers.

Lees ook: Aantal positieve coronatests daalt afgelopen week, maar niemand juicht

Iets minder coronapatiënten in het ziekenhuis, wel meer op IC

Momenteel liggen in de ziekenhuizen 2.714 coronapatiënten. Dat zijn er 47 minder dan dinsdag, toen er 2.761 patiënten als gevolg van Covid-19 in het ziekenhuis lagen. Dat blijkt woensdag uit cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).

Op de intensive care liggen woensdagmiddag 712 coronapatiënten, 28 meer dan een dag eerder. Tien van hen liggen opgenomen op een Duitse intensive care. Op andere afdelingen in het ziekenhuis liggen 2.002 patiënten met Covid-19, 75 minder dan een dag eerder. Op de IC’s werden het afgelopen etmaal 64 nieuwe coronapatiënten opgenomen: nog altijd ruim meer dan het streefgetal van tien, dat het kabinet aanhoudt voor het versoepelen van de huidige coronamaatregelen.

Duitsland versoepelt maatregelen voorlopig niet

Duitsland zal de geldende coronamaatregelen begin januari waarschijnlijk niet versoepelen, zoals eerder gehoopt. Dat heeft minister van Volksgezondheid Jens Spahn woensdagochtend in een persconferentie duidelijk gemaakt, melden Duitse media. Het Duitse Robert Koch Institut meldde van dinsdag- op woensdagochtend bijna 22.500 nieuwe positieve coronatests en 1.129 doden als gevolg van het coronavirus.

Het land sloot op 2 november alle horeca en sportvoorzieningen; sinds 16 december zijn ook de scholen en niet-essentiële winkels dicht. Deze maatregelen duren zeker tot 10 januari, maar volgens Spahn is het land nog ver weg van „de norm die we zouden willen”. „In deze situatie zie ik niet hoe we kunnen terugkeren naar de pre-lockdown-modus”, aldus de minister. „Alleen al deze ochtend moeten we 1.129 doden betreuren. Dat zijn 1.129 families die het nieuwe jaar in rouw in zullen gaan.”

De minister roept Duitsers op afstand van elkaar te blijven houden, zeker gedurende de jaarwisseling: het moet „de rustigste Oudejaarsavond worden die Duitsland zich kan herinneren”. Volgens Spahn is „vaccinatie de sleutel om uit deze pandemie te komen”. Duitsland begon vorige week als een van de eerste lidstaten van de Europese Unie met het inenten van de bevolking. Bijna 80.000 van de 83 miljoen inwoners kregen de prik tot nu toe.

Twee mannen kijken uit over het Mauerpark in Berlijn. Foto Hayoung Jeon/EPA

Een derde van ziekenhuizen kan niet alle kritische, planbare zorg leveren

Bijna een derde van de Nederlandse ziekenhuizen kan vanwege de druk door de coronapandemie een deel van de kritische, planbare zorg niet leveren. Dat blijkt woensdag uit cijfers van de toezichthouder Nationale Zorgautoriteit (NZa). Het gaat om zorg uit de zogeheten ‘urgentieklasse 3’ die binnen zes weken moet plaatsvinden. Gebeurt dat niet, dan loopt de patiënt „een aanmerkelijk risico op permanente gezondheidsschade dan wel verlies van levensjaren”, aldus de NZa. Een voorbeeld is extra onderzoek na een verdenking van kanker.

Daarnaast zegt 3 procent van alle ziekenhuizen zelfs zorg uit urgentieklassen 1 en 2 niet geheel te kunnen leveren. Dit betreft spoedeisende en semi-spoedeisende zorg, die respectievelijk binnen 24 uur en binnen 7 dagen geleverd moet worden. Bij het uitvallen van deze zorg bestaat volgens de NZa „aanmerkelijk risico” op gezondheidsschade en verlies van levensjaren.

Ruim een week geleden maakte minister Tamara van Ark (Medische Zorg, VVD) bekend alle niet-acute en planbare zorg te staken, zodat de behandeling van coronapatiënten en acute zorg wel door kon gaan. Bij deze afschaling van de zorg was het de bedoeling dat behandelingen uit klasse 3 wél door zouden gaan; deze werden te belangrijk geacht om te kunnen missen.

Eerste coronavaccinatie op 8 januari in Veghel

De eerste prikken met het coronavaccin worden op 8 januari 2021 gezet in de Brabantse plaats Veghel. Dat bevestigt de koepelorganisatie GGD GHOR woensdag na berichtgeving van Omroep Brabant.

De vaccinatielocatie is een voormalig distributiecentrum van een supermarkt op een bedrijventerrein dat De Amert heet. Op 8 januari wordt ook begonnen met vaccineren in Rotterdam bij Rotterdam the Hague Airport, zegt de woordvoerder van de GGD Rotterdam-Rijnmond. Voor zover bekend wordt op 11 januari begonnen in Houten, in de provincie Utrecht. Vanaf 18 januari treden er nog eens 22 vaccinatielocaties in werking. Nederland is het enige land in de Europese Unie dat nog niemand heeft gevaccineerd tegen Covid-19.

De GGD GHOR weet nog niet hoeveel prikken er de eerste week in Veghel gezet gaan worden. De organisatie schat dat per locatie tussen de 250 en 700 vaccinaties per dag worden gezet. „Afhankelijk van het inwonersaantal en de drukte”. De GGD GHOR belooft spoedig meer duidelijkheid te verschaffen over het precieze aantal geplande inentingen maar zegt dat er op dit moment nog niet meer bekend is.

Dit bericht is om 15.30 uur aangepast nadat nieuwe informatie bekend werd over de vaccinatiedatum van Rotterdam. GGD GHOR zei in eerste instantie dat daar op 11 januari zou worden begonnen, maar GGD Rotterdam-Rijnmond zegt al op de 8ste van start te gaan.

Ziekenhuizen passen zich aan: minder bezoekers of extra IC-afdeling

Het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg laat de komende tijd minder bezoekers toe, om de kans op besmetting in het ziekenhuis te verlagen. Dat meldt het Brabants Dagblad woensdag. Het ochtendbezoekuur wordt geschrapt en de visite op de IC wordt over verschillende tijdstippen verdeeld. „We ontvangen duizenden mensen per week en als die ook allemaal bezoek mee brengen is het gewoon te druk. Onze oproep blijft: kom alleen”, zegt een woordvoerder van het ziekenhuis tegen de krant.

Bezoekers van het ziekenhuis zouden zich vaak niet aan de coronamaatregelen houden. Ze houden weinig afstand, dragen niet altijd een mondkapje en staan met teveel personen in de lift. „Verpleegkundigen worden moe van het steeds moeten aanspreken van mensen”, aldus de woordvoerder. Ook houdt niet iedereen zich aan de speciale coronaregeling voor bezoekers, wat betekent dat patiënten vooraf telefonisch te horen krijgen of ze iemand mogen meenemen. Soms lopen patiënten ondanks de regeling alsnog met „meerdere bezoekers” naar binnen, zegt de woordvoerder tegen Brabants Dagblad.

Een locatie van het TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg. Foto Sem van der Wal/ANP

Ook bij het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis-ziekenhuis in Amsterdam-Oost worden veranderingen doorgevoerd. Dat ziekenhuis opent een extra intensive care om de toestroom van IC-patiënten aan te kunnen. Dat heeft voorzitter van de Raad van Bestuur Maurice van den Bosch bekendgemaakt. Ook de capaciteit van de cohortafdelingen waar coronapatiënten worden behandeld wordt vergroot. Het OLVG-ziekenhuis heeft tot dusver geen kritische zorg hoeven afzeggen, maar stelt tegenover stadszender AT5 dat het wel „piept en kraakt” door personeelstekorten en een grote toestroom aan patiënten.

Ondertussen is bekend geworden dat het St Jansdal Ziekenhuis met vestigingen in Harderwijk, Lelystad en Dronten sinds woensdagochtend weer open is voor patiënten, zo meldt persbureau ANP. Het ziekenhuis had maandag aangekondigd overbelast te zijn vanwege de zorg voor coronapatiënten en enkel nog spoedeisende en oncologische operaties uit te voeren. Dinsdagavond deed het daar nog een schepje bovenop. Toen sloot het de spoedeisende hulp compleet voor nieuwe patiënten. Afgelopen nacht zou het ziekenhuis hulp hebben gekregen van andere ziekenhuizen in de buurt, die een aantal patiënten hebben overgenomen. Daardoor is „de druk even van de ketel” en kunnen weer nieuwe patiënten opgenomen worden, aldus een woordvoerder.

‘Fors meer’ politie op straat met Oud en Nieuw om rust te bewaren

Het is de laatste dag voor Oud en Nieuw en het belooft een sobere viering te worden: om de ziekenhuizen te ontzien is vuurwerk verboden en mogen er per dag slechts twee mensen op bezoek komen. De 25 veiligheidsregio’s hebben afgesproken „fors meer” politie in te zetten, in sommige gemeenten zelfs dubbel zoveel als vorig jaar. Dat zegt een woordvoerder van de korpsleiding van de politie desgevraagd.

De ordehandhaving zal zich daarbij in de eerste plaats richten op het handhaven van de openbare orde en het waarborgen van de veiligheid van iedereen die aan het werk is. Op de tweede plaats komt het handhaven van de coronamaatregelen. De politiewoordvoerder ontkent dat de gekozen aanpak een reactie is op de onrust die afgelopen week ‘s avonds op straat ontstond in plaatsen als Veen, Urk en Staphorst. Daarbij gingen onder andere auto’s in vlammen op. „Voor ons is de jaarwisseling al een tijd bezig: we zijn na de zomer met de voorbereidingen begonnen”, zegt de Korpsleiding. „Oud en Nieuw is traditiegetrouw een hoog-risico-evenement”.

Archiefbeeld van politieinzet na onrust in Groningen. Foto GinoPress

Wel zetten de corona-maatregelen de boel dit jaar verder op scherp: „We zien dat mensen het beu zijn en eigenlijk een feestje willen vieren. Dat zorgt voor ongenoegen”, zegt de woordvoerder van de korpsleiding. Het vuurwerkverbod komt bovendien „geen moment te vroeg”: „We móéten voorkomen dat mensen zich met letsel komen melden bij de spoedeisende hulp.”

De kans is overigens groot dat niet iedereen zich aan het vuurwerkverbod gaat houden. Sommige liefhebbers in Nederland reden zelfs naar Polen om daar in te slaan. De inleverpunten in de vier grote steden waar vuurwerk vrijwillig kon worden afgestaan, zijn inmiddels gesloten. In totaal werd meer dan 1.200 kilo vuurwerk vrijwillig ingeleverd. De politie heeft daarbovenop een recordhoeveelheid zwaar en illegaal vuurwerk in beslag genomen. Tot begin deze week was dat 116.277 kilo: bijna twee keer zoveel als vorig jaar.

Lees ook: Acht uur rijden om in Polen het verboden vuurwerk in te slaan.

Eerste militairen ingezet, meer ziekenhuizen staken kritische zorg

Tien medisch geschoolde militairen gaan vanaf woensdag het personeel van een zorghotel in Apeldoorn ondersteunen. Dat heeft het ministerie van Defensie woensdag bekendgemaakt. Het zijn de eerste tien militairen die dit najaar het zorgpersoneel te hulp schieten.

De militairen komen te werken in zorghotel Chrysant in Apeldoorn, waar coronapatiënten verblijven die thuis niet meer de benodigde zorg kunnen ontvangen. De instelling gaat gebukt onder de coronacrisis en moest volgens de Stentor afgelopen week al het aantal beschikbare bedden van 32 terug brengen tot 15.

Lees ook: Aantal positieve coronatests daalt afgelopen week, maar niemand juicht

Kritische zorg afgezegd
De militaire bijstand gebeurt op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid. In totaal worden honderd militairen ingezet om het zorgpersoneel te helpen. Dinsdag beoordeelde de krijgsmacht verzoeken voor militaire bijstand in de regio’s Twente, Groningen en Apeldoorn. Het is nog niet bekend of en hoeveel militairen in Twente en Groningen worden ingezet.

Inmiddels kunnen „tientallen” ziekenhuizen een deel van de zogeheten kritische planbare zorg niet meer uitvoeren, meldt persbureau ANP op basis van cijfers van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Dat zijn ingrepen die binnen zes weken moeten worden gedaan, zoals operaties en kankerbehandelingen. Het was de bedoeling dat in het ergste geval alleen de niet-spoedeisende planbare zorg (zoals heupoperaties) uitgesteld zouden worden, maar door aanhoudende drukte vanwege het grote aantal coronapatiënten zien ziekenhuizen zich genoodzaakt meer zorg af te zeggen.

Het zorghotel Chrysant, gevestigd in verpleeghuis Casa Bonita. Foto Vincent Jannink/ANP

Meer Tikkies verstuurd tijdens coronacrisis, onder meer voor puzzels, planten en mondkapjes

Het gebruik van betaalapp Tikkie is tijdens de coronacrisis het afgelopen jaar verder toegenomen. Dat heeft ABN AMRO woensdag bekendgemaakt. Volgens de bank die de app ontwikkelde, is in 2020 voor 3,4 miljard euro aan Tikkies betaald, ongeveer 800 miljoen euro meer dan een jaar eerder.

Betaalapp Tikkie werd in 2016 in het leven geroepen. Foto Lex van Lieshout/ANP

Hoewel gebruikers Tikkie in coronatijd minder inzetten voor kostendeling van sociale activiteiten zoals een restaurantbezoek, wordt de app nu juist gebruikt voor het splitsen van coronakosten. Volgens een woordvoerder van de betaalapp is „het avondje uit veranderd in samen thuis genieten van een bezorgmaaltijd”. Ook nam het aantal betaalverzoeken voor boodschappen toe en zijn er „drie opvallende nieuwe binnenkomers in de omschrijvingen van betaalverzoeken: puzzels, planten en mondkapjes”, aldus de woordvoerder. Op het hoogtepunt werden dit jaar 193 Tikkies per minuut betaald, 43 per minuut meer dan de piek van 2019.

Tikkie bestaat sinds 2016 en telt inmiddels ruim 6 miljoen gebruikers. Met Tikkie kunnen particulieren en ondernemers betaalverzoeken sturen via onder andere WhatsApp en sms. Zo kan een klant, vriend of familielid digitaal betalen. Tikkie-gebruikers hebben sinds de oprichting ongeveer 7,8 miljard euro via de app overgeboekt.

In totaal 6.400 positieve testen na meldingen in corona-app

Sinds de corona-app in de tweede week van oktober werd ingevoerd, gaven ruim 79.000 mensen in de app door dat zij positief waren getest op het coronavirus. Ruim 73.000 mensen die een melding kregen, lieten zich testen. Dit leidde tot de vaststelling van meer dan 6.400 coronabesmettingen. Dat heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport dinsdag bekendgemaakt.

Hoeveel mensen een melding kregen, heeft het ministerie niet bekendgemaakt. Mogelijk is dat niet bekend omdat er zo min mogelijk data verzameld wordt over de gebruikers. Mensen die de CoronaMelder gebruiken, ontvangen een melding als ze langer dan vijftien minuten in de buurt zijn geweest van iemand die positief is getest op het coronavirus.

De corona-app is een van de meest gedownloade apps in Nederland: een kwart van de Nederlanders heeft de applicatie op zijn of haar telefoon. Voordat de app werkt moet een gebruiker wel bluetooth inschakelen. De overheid kan niet zien wie dat wel of niet heeft en weet dus niet hoeveel van de mensen die de app hebben, hem daadwerkelijk goed gebruiken.

Ziekenhuizen: geef medisch personeel ook voorrang met vaccin

De regering zou het ziekenhuispersoneel ook moeten laten vaccineren in de eerste ronde om te voorkomen dat nog meer reguliere zorg moet worden uitgesteld. Dat zegt vicevoorzitter David Jongen van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) woensdag tegen Radio 1. Vooralsnog is het plan om de eerste lading vaccins in te zetten onder zorgmedewerkers in verpleeghuizen en instellingen voor verstandelijk gehandicapten. De oproep van Jongen komt vlak voor een vanmiddag gepland kabinetsoverleg over mogelijke aanpassingen aan die strategie.

Het ziekteverzuim in ziekenhuizen is momenteel zeer hoog doordat zorgmedewerkers zelf Covid-19 hebben opgelopen en door de hoge werkdruk waar zij al maanden mee kampen, legt Jongen uit. Volgens de NVZ-vicevoorzitter wordt de reguliere zorg steeds verder afgeschaald. In de ziekenhuisgroep waarvan hij zelf directeur is, het Zuyderland in Limburg, worden nu zelfs „operaties van jonge vrouwen met borstkanker” uitgesteld, aldus Jongen.

De Nederlandse Zorgautoriteit deelt de zorgen van Jongen. Tegen De Telegraaf zegt de autoriteit dat de patiëntenaantallen zo snel toenemen dat het lastig is voor ziekenhuizen om alle zorg te leveren die dusdanig kritisch is dat het eigenlijk binnen zes weken zou moet plaatsvinden. Het gaat dan onder andere om chemokuren en nier- en stamceltransplantaties.

Verenigd Koninkrijk keurt vaccin Oxford/AstraZeneca goed voor gebruik

Het vaccin tegen Covid-19 dat de universiteit van Oxford en farmaceut AstraZeneca hebben ontwikkeld is woensdag goedgekeurd voor gebruik in het Verenigd Koninkrijk. Dat meldt persbureau Reuters. In het land zijn de afgelopen tijd al honderdduizenden mensen ingeënt met het vaccin van Pfizer en BioNTech.

„De regering heeft vandaag de aanbeveling aangenomen van de toezichthouder MHRA om het Covid-19-vaccin van Oxford University en AstraZeneca toe te staan voor gebruik”, zei de minister van Volksgezondheid Matt Hancock volgens Reuters. Hancock zegt dat er honderdduizenden doses klaarliggen en dat volgende week begonnen kan worden met de vaccinatie. Het VK heeft in totaal 100 miljoen doses van het middel besteld. Premier Boris Johnson noemde het vaccin woensdag „een overwinning”.

Het Verenigd Koninkrijk heeft te maken met een virusvariant die veel besmettelijker lijkt te zijn dan het virus dat sinds het voorjaar in Europa rondgaat. Als gevolg van het opduiken van de nieuwe variant sloten meerdere landen hun grenzen voor reizigers afkomstig uit de staat. Voor mensen met een negatieve coronatest is reizen naar Europa inmiddels weer mogelijk. AstraZeneca zegt tegen Reuters de impact van de nieuwe variant te onderzoeken, maar verklaart te verwachten dat het nieuwe vaccin ook tegen deze mutatie effectief zal zijn.

Eén dosis
Het vaccin van de Brits-Zweedse farmaceut AstraZeneca bestaat uit twee prikken. Eind november maakte AstraZeneca de resultaten van het vaccinonderzoek bekend. Daaruit volgde de verrassende conclusie dat het middel 62 tot 90 procent effectief is. In de proeffase was geëxperimenteerd met eerst een halve dosis, en drie weken later een hele dosis. Ook werd het toedienen van twee keer een hele dosis onderzocht. Bij patiënten die eerst een halve dosis kregen bleek het vaccin veel beter te werken.

Het Verenigd Koninkrijk gaat nu van beide beproefde methoden afwijken. De regering wil nu zo veel mogelijk mensen een eerste dosis geven, kwetsbare groepen voorop. Na uiterlijk twaalf weken kunnen mensen terugkomen voor een tweede dosis. Het doel is om zo veel mogelijk mensen in elk geval een klein beetje bescherming tegen het virus te geven.

Niet in de EU
Nederland heeft 11,7 miljoen doses ingekocht van het AstraZeneca-vaccin. In de Europese Unie zal het naar verwachting echter nog even duren voor dit middel wordt goedgekeurd. De plaatsvervangend directeur van de Europese medicijnautoriteit EMA zei dinsdag dat de farmaceut nog geen aanvraag voor goedkeuring heeft ingediend. De EMA heeft zodoende nog niet voldoende informatie om het vaccin te kunnen beoordelen en verwacht niet dat het middel deze of volgende maand al de Europese markt op kan.

Het vaccin van Oxford en AstraZeneca heeft een aantal voordelen ten opzichte van het vaccin van Pfizer, waarmee in veel landen al begonnen is te vaccineren. Zo is het AstraZenecavaccin goedkoper (2,04 euro volgens het bedrijf zelf) dan die van Pfizer (zo’n 15,90 euro). Ook is het middel van AstraZeneca veel makkelijker te vervoeren omdat het goed blijft in een koelkast bij 2-3 graden. Het vaccin van Pfizer moet op -75 graden worden bewaard.

Premier Boris Johnson poseert met een flesje van het vaccin van AstraZeneca en Oxford. Foto Ellis Pool/AFP

Verkozen congreslid Verenigde Staten overlijdt vlak voor aanstelling aan Covid-19

In de Verenigde Staten is Congreslid-elect Luke Letlow overleden aan hartfalen als gevolg van Covid-19. Dat melden meerdere Amerikaanse media woensdag. Volgens The Washington Post is de 41-jarige Letlow de hoogstgeplaatste Amerikaanse politicus die is gestorven aan de gevolgen van het coronavirus. Aanstaande zondag zou de Republikein worden beëdigd als vertegenwoordiger van een deel van de staat Louisiana.

Twee weken geleden werd bekend dat Letlow positief was getest op het coronavirus. Een dag later werd hij „uit voorzorg” naar het ziekenhuis gebracht, zei een woordvoerder toen. Even later raakte hij in kritieke toestand en overleed op de intensive care door hartfalen. Letlow had geen onderliggende klachten, aldus een vertegenwoordiger van het medische team tegen een lokale verslaggever. Het aankomend lid van het Huis van Afgevaardigden laat een vrouw en twee jonge kinderen na.

In de VS zijn volgens cijfers van Johns Hopkins University ruim 338.000 mensen overleden aan Covid-19. De autoriteiten hebben bijna 20 miljoen positieve tests geregistreerd. Het Noord-Amerikaanse land is inmiddels begonnen met vaccineren.

Zorgpersoneel met beschermende kledij in een ziekenhuis elders in de Verenigde Staten. Foto Jae C. Hong/AP

63 procent minder files door thuiswerken

De lengte en duur van de files op Nederlandse wegen zijn dit jaar met 63 procent afgenomen. Dat meldt de ANWB woensdagochtend op basis van jaarcijfers. De daling hangt samen met de oproep van het kabinet in maart om zoveel mogelijk vanuit huis te werken om de verspreiding van het coronavirus in te dammen.

De afgelopen jaren nam het aantal files juist toe, ook de eerste twee maanden van dit jaar was er nog sprake van een toename. Op 15 maart riep premier Mark Rutte (VVD) op zoveel mogelijk vanuit huis te werken en dat had volgens de ANWB direct effect op de verkeersdrukte. „De dagelijkse files bij de beruchte knelpunten waren plots verdwenen”, stelt de bond.

Tussen maart en april daalden de files fors. Tussen april en juli werd het weer iets drukker op de wegen en namen de fileduur- en afstand weer toe. Ook in september is een piek te zien van de verkeersdrukte. Het aantal files nam vanaf oktober weer af, maar zo rustig als in april werd het dit jaar niet meer op de Nederlandse wegen.

Door de toename aan verkeer in de zomer was het dit jaar zelfs drukker dan in de zomervakantie van vorig jaar. Dat komt volgens de ANWB onder meer omdat veel Nederlanders in eigen land op vakantie gingen.

Premier Aruba met dood bedreigd na instellen avondklok

Minister-president Evelyn Wever-Croes van Aruba heeft dinsdag twee doodsbedreigingen ontvangen na het aankondigen van een avondklok. Volgens persbureau ANP heeft de lokale nieuwssite 24ora.com de bedreigingen ingezien en zijn ze een direct gevolg van het instellen van de avondklok vanaf 30 december tussen 23 uur ‘s avonds en 5 uur ‘s ochtends. Tijdens Oud en Nieuw gaat de avondklok eenmalig pas om 2 uur ‘s nachts in.

Wever-Croes wil met de avondklok verdere verspreiding van het coronavirus voorkomen. De laatste weken worden tientallen gevallen per dag vastgesteld.

Bescheiden bijeenkomsten blijven toegestaan, maar er geldt wel een maximale groepsgrootte. „Natuurlijk mogen families nog bezoek ontvangen. Doe dat echter met mate”, zei de premier dinsdag tijdens een persconferentie. „Alleen als er ruimte is voor sociale afstand, mogen er maximaal tien mensen binnen zijn. Voor buiten geldt een maximum van 25 mensen, mits daar plaats voor is.”

Vanwege eerdere coronamaatregelen werd Wever-Croes enkele maanden geleden ook al met de dood bedreigd.

Premier Evelyn Wever-Croes van Aruba tijdens een bezoek aan Nederland in juli 2020. Foto Bart Maat/ANP

Britse coronavariant duikt ook op in VS

De Britse variant van het coronavirus is voor het eerst ook vastgesteld in de Verenigde Staten. Het gemuteerde en hoogstwaarschijnlijk veel besmettelijkere virustype is aangetroffen bij een man uit de staat Colorado die niet recentelijk heeft gereisd.

Gouverneur Jared Polis kondigde de ontdekking aan op Twitter: „Vandaag ontdekten we Colorado’s eerste geval van de Covid-19-variant B.1.1.7, dezelfde variant die ontdekt was in het Verenigd Koninkrijk.” De man zit in isolatie en er is nog niet vastgesteld of hij nauw contact heeft gehad met andere mensen sinds hij besmet is geraakt.

Twitter avatar GovofCO Governor Jared Polis Today we discovered Colorado’s first case of the COVID-19 variant B.1.1.7, the same variant discovered in the UK. The health and safety of Coloradans is our top priority and we will monitor this case, as well as all COVID-19 indicators, very closely. https://t.co/fjyq7QhzBi

De mutatie lijkt mensen niet zieker te maken of dodelijker te zijn, maar kan zich wel veel sneller verspreiden. Daarom stelde Nederland anderhalve week geleden een inmiddels weer opgeheven algeheel vliegverbod in voor vluchten uit het Verenigd Koninkrijk. Andere landen volgden snel.

In Nederland zijn tot nu toe elf gevallen van de Britse variant bekend. Ook in veel andere Europese landen en in landen buiten Europa is de Britse variant inmiddels vastgesteld.

Dinsdag maakte het ministerie van Volksgezondheid van de Duitse deelstaat Nedersaksen bekend dat de mutatie van het virus al sinds november in Duitsland rondwaart.

Welkom in dit blog

Hier houdt NRC de laatste ontwikkelingen bij omtrent de coronapandemie. Dit was het belangrijkste nieuws van dinsdag:

  • In de week van 14 tot en met 20 december (week 51) stierven naar schatting bijna vierduizend mensen in Nederland, ongeveer 800 meer dan was verwacht voor deze periode van het jaar. Daarmee houdt de zogenoemde oversterfte voor de dertiende week op rij aan: al sinds week 39 sterven meer mensen dan verwacht.
  • Momenteel liggen er zeker 2.761 patiënten in het ziekenhuis als gevolg van Covid-19. Dat zijn er 178 meer dan een dag eerder, zo blijkt dinsdag uit cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Het huidige aantal ziekenhuisopnames overschrijdt daarmee de vorige piek. Die werd op 3 november bereikt: toen lagen er in totaal 2.653 coronapatiënten in het ziekenhuis.
  • De afgelopen week zijn in totaal 67.388 nieuwe coronabesmettingen geregistreerd bij het RIVM. Dat is een daling ten opzichte van een week eerder, toen er nog 82.340 meldingen bijkwamen. Het is volgens het RIVM nog niet te zeggen wat die daling veroorzaakte.
  • Bij het RIVM zijn tot vanmorgen 7.561 nieuwe coronabesmettingen gemeld, 123 besmettingen meer dan gisteren. Dat aantal ligt lager dan het gemiddelde van afgelopen week, toen er per dag gemiddeld ongeveer 9.600 bevestigde gevallen bij kwamen. Wel werden er afgelopen etmaal aanzienlijk meer sterfgevallen als gevolg van Covid-19 gemeld: het ging om 171 sterfgevallen. Dat waren er maandag nog 44. Het gaat om het hoogste aantal doden in één etmaal sinds half april, meldt persbureau ANP.
  • De Europese Unie koopt nog eens honderd miljoen doses van het vaccin van Pfizer en BioNTech. Dat heeft het hoofd van de Europese Commissie Ursula von der Leyen dinsdag bekendgemaakt. Daarmee heeft de EU in totaal 300 miljoen doses van de Amerikaanse en Duitse fabrikanten ingekocht.
  • Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft maandag ingestemd met een eis van president Donald Trump om uitkeringen in het steunpakket ter bestrijding van de coronacrisis te verhogen van 600 tot 2.000 dollar (ongeveer 1.635 euro). Het is echter onzeker of de Senaat ook akkoord gaat. Dat meldt AP.

Lees hier het hele coronablog van woensdag 29 december terug