Dit vinden onze fotografen hun beste foto’s van 2020

Elke dag zijn onze fotografen op pad om nieuws, reportages en portretten te maken voor NRC. Dagelijks kiest de fotoredactie er de beste foto’s uit. Ditmaal is het andersom. Onze fotografen hebben zelf gekozen wat hun mooiste foto van het afgelopen jaar is, hun boeiendste reportage of hun meest aangrijpende moment van 2020. En ze vertellen zelf waarom.

Foto foto Eric Brinkhorst

Eric Brinkhorst

Deze week werd bekendgemaakt dat de traditionele nieuwjaarsduik in Scheveningen ook wordt afgelast. Op 1 januari 2020 maakte ik deze foto rond 12:00 uur. De invloed van corona is met deze foto in beeld gebracht.

 

Foto Frank Ruiter

Frank Ruiter

De uiterst vriendelijke hoogbejaarde heren wonen nog steeds in het huis waar ze destijds ook woonden toen de Engelsen Westkapelle bombardeerden om Duitse stellingen te doen onderlopen. Hun verhalen over toen, hun erg hoge leeftijd en het huis waar de tijd stil heeft gestaan maakte grote indruk op me en dat doet het nog steeds.

 

Foto Sake Elzinga

Sake Elzinga

Mijn fotokeuze van het afgelopen jaar is in het begin van het jaar gemaakt op 4 januari. Ik had de opdracht diverse artiesten en gezelschappen te fotograferen voor het nieuwe theaterseizoen voor Theater DNK te Assen. Een dag meelopen met het ballet van de Staatsopera van Tatarstan die de voorstelling Sleeping Beauty uitvoerde. Mij viel op hoe hard deze artiesten werkten met een opperste concentratie achter de schermen.

Nu door de corona het hele theaterseizoen niet meer doorging en de foto’s ook niet gepubliceerd zijn, vond ik dit een mooi beeld als ‘ode’ aan de theaterwereld. Toch nog even in de spotlights.

 

Foto Roger Cremers

Roger Cremers

2020 is het jaar van 75 jaar vrijheid. Het zou groots gevierd worden, maar helaas. De onthulling en herdenking voor de 7 bemanningsleden van Lancaster ED449 in Nieuw Bergen kon begin maart nog wel doorgaan.

 

Foto Merlin Daleman

Merlin Daleman

Het was een moeilijke keuze aangezien alles om Covid-19 draaide. Deze foto komt uit het begin van de coronaperiode in Nederland; carnaval in Tilburg. Het lijkt erop alsof de carnavalvierders al wisten wat voor een jaar het zou worden…

 

„Dan voelt het alsof alles een koffiekoek is.” Foto Ans Brys

Ans Brys

Met de verplichte lockdown in België kwam in maart ook de zomer al voorzichtig kijken. De zon wierp een vredig deken over de lelijke woonbuurt waar ik zo van houd. Voor het eerst richtte ik mijn camera op mijn eigen omgeving, op mijn thuis, op mezelf. Ondertussen hoorde ik mijn zoon de meest fantastische citaten uitkramen. Door deze willekeurig te combineren met mijn beelden, creëerden we samen een bevreemdende slowmotionwereld.

Met het project „Ik heb honger” kon ik voor het eerst op microschaal naar de wereld kijken. Tegelijkertijd gaf het een nieuwe dimensie aan de relatie tussen mijn zoon en mijzelf, en genas het onbedoeld het verdriet om de verliezen die we het jaar eerder hadden geleden.

 

Foto Walter Herfst

Walter Herfst

Vanwege de hoge waterstanden in de rivieren door de storm en het springtij op 10 februari is voor het eerst de ontpolderde Noordwaard bij Werkendam ondergelopen. De Noordwaard is een van de grootste maatregelen vanuit het Ruimte voor de Rivier-programma. Niet wetende wat de volgende maand ons nog te wachten stond symboliseert dit beeld tevens voor mij de periode waar we nu met zijn allen in terecht zijn gekomen door het coronavirus.

 

Foto Sebiha Oztas

Sebiha Oztas

De vader van Zeycan is aan het begin van de Coronapandemie aan de gevolgen van Covid-19 overleden. De uitvaart kon niet worden bijgewoond door de in het buitenland woonachtige familieleden. De in Turkije woonachtige familie heeft de uitvaart voor het gezin gefilmd. Drie maanden na de uitvaart werd Zeycan pas de gelegenheid geboden afscheid te nemen van haar vader bij zijn graf.

De reden waarom deze foto en de fotoshoot van Zeycan voor mij het fotografisch hoogtepunt van 2020 vormen, is dat de emoties van een uitgestelde rouwverwerking op dat moment samenkwamen in een lach, traan en berusting: van de gesprekken over haar vader en de mooie momenten die ze samen deelden tot de Turkse volksmuziek en folklore waar haar vader van hield. Allen zaken die nog betekenisvoller voor haar waren geworden, juist door het gemis van afscheid te hebben kunnen nemen onder familiaire omstandigheid. Deze handvatten waren haar houvast.

Corona was 2020, doch Zeycans 2020 had, door het niet kunnen nemen van afscheid, denkbeeldig een veelvoud van jaren kunnen duren. Deze intieme fotoshoot, was er een van veel liefde, tranen, kracht en berusting. Door de bewondering en respect die ik heb voor deze krachtige vrouw zal dit vastgelegde moment in tijd mij altijd bijblijven.

 

Foto Flip Franssen

Flip Franssen

De laatste dienst, eucharistieviering, in de katholieke Gregoriuskerk van Heumen in november. Vanwege coronamaatregelen mochten slechts dertig mensen deze laatste dienst bijwonen. Via lokale tv konden gelovigen thuis meekijken. Aan het einde van een soms emotionele dienst werden enkele trouwe vrijwilligers met bloemen in het zonnetje gezet. Daarna werden de altaarsteen en de monstrans met het relikwie in een kleine processie naar de protestantse Joriskerk aan de overkant van de weg gebracht. Daar mogen de katholieken voortaan twee keer per maand een mis vieren. Op de foto de aankomst bij de protestantse kerk, met de katholieke op de achtergrond.

 

Foto Dieuwertje Bravenboer

Dieuwertje Bravenboer

In de eerste maand van het jaar maakte ik dit beeld als onderdeel van een serie over de multiculturele samenleving. Op een koude zaterdagochtend volgde ik een jongensteam van de Utrechtse voetbalclub DVSU. Na het spelen van de wedstrijd puften ze samen uit in een, toen nog, overvolle kantine.

Een aantal maanden later bleek dit beeld een vastlegging te zijn van een vanzelfsprekendheid waar we vandaag de dag alleen nog maar op kunnen terugkijken of naar kunnen verlangen. Met een geweldige ontspannenheid staan en zitten kinderen en ouders opgepropt in de overvolle kantine. Er wordt een glas gele ranja ingeschonken en het enige waar de jongens over inzitten, is het verlies van het spel.

 

Foto Ilvy Njiokiktjien

Ilvy Njiokiktjien

Op de foto zie je verplegend personeel van het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch. Ik liep een dag mee met geriater Karen Keijsers op de Covid-afdeling. Ik was vooral bezig om patiënten in beeld te brengen, maar op een gegeven moment liep ik een kamer in waar ik deze foto maakte.

Ik kreeg het destijds zowat benauwd van die foto aan de muur, zo erg waren we tegen die tijd al gewend geraakt aan de 1,5 meter. Ik vond het een bijzonder gezicht om via de foto te zien dat het nu ineens allemaal anders was. Op dit moment fotografeer ik de tweede golf in het Jeroen Bosch, ook dat is weer indrukwekkend.

 

Foto Daniel Niessen

Daniel Niessen

Afgelopen jaar werkten journalist Ingmar Vriesema en ik samen aan een reeks afleveringen over de L-Flat in Zeist (waar ik als kind ook woonde). Een grote flat waar verschillende mensen samenwonen. Zowel voor als tijdens corona portretteerden wij de bewoners. In totaal maakten we 30 afleveringen.

Onder deze bewoners zat ook André Sodaar, hij woont al 15 jaar in de flat en is een Utrechter in hart en nieren. Tijdens de eerste intelligente lockdown viel zijn geliefde sport voetbal weg, hij keek de hele dag herhalingen. Uit nostalgie liet André mij verschillende foto’s zien van zichzelf met profvoetballers. Zijn huis hing vol met FC Utrecht attributen, wachtend totdat hij zijn club weer kon aanmoedigen.

 

Foto Olivier Middendorp

Foto Olivier Middendorp

Olivier Middendorp

Annelou Ypeij bezoekt haar man Reinoud Roscam Abbing. Hij heeft parkinson en dementie en woont in een verpleeghuis. Door corona hebben ze elkaar al vijf weken niet in het echt gezien. Er is aan de achterkant van het huis, bij het hek van de tuin, een ontmoetingsplek gemaakt. Een stuk plexiglas tegen de spijlen, een stoel aan de ene en een bankje aan de andere kant.

Annelou was benieuwd wat hij ervan zou begrijpen. De blijdschap was bij beiden groot toen ze elkaar weer zagen. Na een kwartiertje zei Reinoud: ‘Nou, dan ga ik maar’. De kunststof barrière weerhield ze er niet van elkaar te proberen aan te raken. Eenmaal alleen ging Annelou nog even zitten en kwamen andere emoties boven.

Als gevolg van een longontsteking is Reinoud inmiddels overleden, in bijzijn van vrouw en kinderen. Ze hielden hem vast.

 

Foto Lars van den Brink

Lars van den Brink

Sinds 2014 ben ik als fotograaf betrokken bij het ABN AMRO Cabaret. De jaarlijkse terugblik van de bank in de vorm van een theatershow. Vormgegeven en geregisseerd door professionals uit de theaterwereld en gespeeld door medewerkers van de bank. Voor de poster van dit jaar lag het thema voor de hand, ‘office life anno 2020.’ Een foto die het kantoorleven anno 2020 verbeeldt. Een leven waarin medewerkers elkaar enkel nog online treffen met alle (vaak humoristische) ongemakken die daarbij horen. Helaas kon de livestream voor alle medewerkers van de bank niet doorgaan door verstrengde coronamaatregelen.

 

Foto Folkert Koelewijn

Folkert Koelewijn

Toen ik Lilly fotografeerde, vond ik de dynamiek die ze met haar opa had ontroerend. Samen ruimen ze regelmatig plastic straatafval op om dat te fotograferen en op Facebook te plaatsen. Zo willen ze bewustwording creëren en andere mensen stimuleren om hun afval op te ruimen. Samen combineren ze levenservaring en jeugdig enthousiasme om te werken voor hetzelfde doel. Dat maakt het mijn favoriete foto van 2020.

 

Foto Chris Keulen

Chris Keulen

De crisis heeft veel gereduceerd tot een kale essentie die we aanzagen voor een hoofdzaak. Maar zonder franje is de kern betekenisloos, een leeg hart. (Christiaan Weijts)

 

Foto Kees van de Veen

Kees van de Veen

Tijdens het maken van een reportage op de corona-iC in het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen ontmoette ik Martin en Monique Franssen. Ze waren op bezoek bij hun ernstig zieke vader Piet. Zijn situatie werd zo slecht dat ze op 16 april afscheid van hem kwamen nemen. Op deze foto houdt Monique de telefoon bij haar vaders oor zodat zijn kleinzoon voor de laatste keer nog iets tegen opa kon zeggen.

Dit was een emotioneel moment, ook voor mij. Het was erg bijzonder om bij zo’n intieme en verdrietige gebeurtenis aanwezig te mogen zijn. Ik maakte drie foto’s en ben de kamer weer uitgeslopen. Een klein uur later overleed Piet Franssen, 73 jaar oud.

 

Foto Katrijn van Giel

Katrijn van Giel

Links ligt een meloen in het koele water van de rivier Amblève, zo blijft hij lekker fris bij een hittegolf van meer dan 30 graden. Een vrouw blaast de rook van haar shisha uit. Iets verderop zit recht in de rivier nog een gezin waterpijp te roken. Zomer in Stoumont, de Belgische Ardennen. Vanwege het coronavirus werd aan de Belgen gevraagd vakantie in eigen land en in eigen bubbel door te brengen.

 

Foto Simon Lenskens

Simon Lenskens

Eind juni, na de eerste lockdown, konden we eindelijk wat meer naar buiten gaan. De toeristische sector moest het toen vooral hebben van de binnenlandse toeristen. En zo dus ook op de Zaanse Schans, een van de drukstbezochte toeristische attracties van Nederland. Ik was er nog nooit geweest, maar voor een reportage liep ik een hele dag rond tussen de molens en pittoreske huizen van weleer.

In een van de toeristische winkeltjes zag ik plots een vrouw die me direct deed denken aan het melkmeisje van het gelijknamig schilderij van Johannes Vermeer. De klederdracht, het natuurlijke licht en het schenken. Maar dan met een markant verschil, het spatscherm voor haar gezicht. Een beeld dat we een jaar geleden nooit voor waar hadden aangenomen, maar nu haast een vanzelfsprekendheid is geworden.

 

Foto Niels Blekemolen

Niels Blekemolen

Deze foto komt uit een van de leukste fotoseries die ik afgelopen jaar maakte. Veel vakanties werden afgelast. Naar het strand gaan werd afgeraden. Voor NRC maakte ik een fotoserie over opzetzwembaden die in dit coronajaar plots overal opdoken. Tuinen omgetoverd tot zwemparadijs. In de grootste modellen gaat meer water dan een gemiddelde Nederlander per jaar gebruikt. Uit die serie is dit mijn favoriete foto: een bescheiden model, maar mét glijbaan.

 

Foto David van Dam

David van Dam

Een paar duizend Black Lives Matter-demonstranten bezetten de Erasmusbrug. Na Amsterdam en Den Haag werd er ook in Rotterdam gedemonstreerd door de Black Lives Matter-beweging. Aanleiding voor de protesten was de dood van George Floyd. Hij kwam door politiegeweld om het leven in de Amerikaanse stad Minneapolis. Toen het in Rotterdam te druk werd en de coronamaatregelen niet meer nageleefd werden, brak burgemeester Aboutaleb de demonstratie af.

De dag ervoor fotografeerde ik ook de BLM-demonstratie in Den Haag waar netjes anderhalve meter afstand werd gehouden. Daar kon ik als fotograaf rustig rondlopen en beeld maken. In Rotterdam stond iedereen rond het podium dicht tegen elkaar. Ik mocht bij een bekende vanaf zijn balkon fotograferen waardoor ik de massaliteit van de demonstratie en daarbij de skyline van Rotterdam kon laten zien. Zeker door de afwezigheid van demonstraties in de maanden ervoor een zeer indrukwekkend protest om mee te maken.

 

Foto Olaf Kraak

Olaf Kraak

Als sportfotograaf ben ik dit jaar geconfronteerd met de gevolgen van corona in de hele sportwereld. Geen sport dus ook minder opdrachten, de vele beperkingen die je als fotograaf hebt bij voetbalwedstrijden die wel doorgaan. Deze reportage voor NRC bij FC Amsterdam om kleine binkies te zien die een droom hebben om profvoetballer te worden gecombineerd met de gastvrijheid om je vrij te bewegen en mooie dingen te maken, geven mij hoop voor de toekomst.

 

Foto Bram Petraeus

Bram Petraeus

Deze foto van Woonzorgcentrum Brinkhoven in Heerde maakte ik in het begin van de eerste coronagolf. Mevrouw van Lohuizen Sellis krijgt een tienminutenbezoek op afstand van haar nageslacht, die haar tijd tevens gebruikte om een sigaret op te steken. Tragisch hoe de familie met een rood lintje van elkaar werd gehouden.

 

Foto Merlijn Doomernik

Merlijn Doomernik

Na een gesprek dat heen en weer wiegde tussen Bach, klein verdriet en persoonlijk leed, fotografeerde ik Hans Dorrestijn in het licht dat door de boom voor zijn huis viel. Toen het koffertje waarop het monument van de Nederlandse Kleinkunst zat niet stevig bleek, viel Dorrestijn met maaiende armen voorwaarts. Coronamaatregelen ten spijt wist ik hem nog net op te vangen en Nederland van een dreigend gemis te behoeden.

 

Foto Annabel Oosteweeghel

Annabel Oosteweeghel

Dit is mijn favoriete foto uit mijn serie Insomnia over mensen die lijden aan slapeloosheid. Het is een foto van Michelle Dorland tijdens een uitgebreid slaaponderzoek in het ziekenhuis.Met dit fotoproject wilde ik het gevecht van mensen laten zien met slapeloosheid; de wanhoop in het donkerste deel van de nacht. Een op de vijf Nederlandsers lijdt aan slapeloosheid. Ik portretteerde hun nachtelijke eenzaamheid.

 

Foto Andreas Terlaak

Andreas Terlaak

Tien maanden na het maken van deze foto kan ik me nauwelijks nog voorstellen dat ik toen net terugkwam uit Noord-Italië van een skivakantie en vrijwel meteen doorvloog naar Barcelona om de Formule 1-pre-seasontest te fotograferen.

Het is 19 februari 2020. Corona, zo denkt men, is voor Europa nog geen bedreiging. Voordat de eerste meters gereden worden lopen de coureurs ongemondmaskerd zij aan zij voor de opnames van de trailer die later wereldwijd wordt uitgezonden om het komende Formule 1-seizoen aan te kondigen. Op de foto de rijders van de drie topteams, Ferrari, Mercedes en Red Bull, met daartussen een goedgeluimde Max Verstappen.

Een maand later gaat de hele wereld vanwege de pandemie op slot. Het F1-seizoen wordt uitgesteld en F1-teams storten zich op het ontwikkelen en produceren van beademingsapparatuur. Ondertussen wordt de racekalender volledig overhoop geschopt en met een aantal noodgrepen, provisorische races, beperkingen voor pers en publiek en zeer strenge coronamaatregelen kan er uiteindelijk alsnog een volledig seizoen worden afgewerkt.

 

Foto Melissa Fenijn

Melissa Fenijn

Dit jaar zag pakjesavond er voor veel kinderen wat anders uit dan normaal. Vanwege de coronamaatregelen was het niet altijd mogelijk voor de Sint en zijn Pieten om bij de kinderen thuis langs te gaan. Daarom had deze Sint ervoor gekozen om zijn bezoekjes online te laten plaatsvinden. Het beeld is voor mij heel typerend voor dit afgelopen jaar, omdat veel activiteiten door corona naar de online wereld zijn verplaatst. Het laat zien dat mensen sociale dieren zijn en tot creatieve oplossingen komen in moeilijke tijden.

 

Foto Robin Utrecht

Robin Utrecht

Deze foto is aan het einde van de middag gemaakt. In de ochtend was dit nog niet te maken; ik had het geluk dat er later op de dag bomen neergehaald moesten worden zodat er een hijskraan bij kon. Het is een vervreemdend beeld, waarop het kunstwerk de metro lijkt te redden.