Necrologie

Ze huilde en beefde – toch bleef ze verslag doen

De dood van Lina Ben Mhenni Blogster en acitviste Lina Ben Mhenni deed als eerste verslag van de massaprotesten in Tunesië in 2010. In januari overleed ze op 36-jarige leeftijd.

Foto Fethi Belaid / AFP

De Arabische Lente gebeurde onder haar ogen nadat een jonge, wanhopige Tunesische fruitverkoper, wiens handel voor de zoveelste keer door de autoriteiten in beslag was genomen, zichzelf in december 2010 in de stad Sidi Bouzid met benzine overgoot en in brand stak.

Lina Ben Mhenni, blogster en activiste, reisde erheen vanuit Tunis en deed als eerste verslag van de massaprotesten die erop volgden. Zo kwam het regime van president Ben Ali een maand later ten val en sloeg de geest van de revolutie – en de trend om via sociale media verslag te doen – over naar de wijdere Arabische wereld. Mhenni (36) overleed op 27 januari.

Een Tunesisch meisje heette haar blog, maar ze werkte onverschrokken onder haar eigen naam. Ze onthulde geweld door de politie, ook met haar foto’s, onder meer van studenten die door de veiligheidsdiensten waren gedood. „Ik kon het eerst niet”, vertelde ze later, „maar de moeder van een van de slachtoffers zei: ‘Je moet het doen, laat dit zien aan de wereld’. Ik huilde en beefde, maar ik deed het.”

Zo was zij ook een dochter van haar vader, die als dissident zes jaar gevangen zat en daarna de Tunesische afdeling van Amnesty hielp op te richten. Zelf werd ze voortdurend geïntimideerd via bijvoorbeeld inbraken, waarbij haar camera en laptop werden gestolen. Maar haar bekendheid was ook bescherming tegen erger. In 2011 gold ze zelfs als kandidaat voor de Nobelprijs voor de vrede.

Mhenni studeerde een tijdje met een Fulbrightbeurs in de VS en begon in Tunesië aanvankelijk het blog Nightclubbeuse, over het nachtleven vanuit het gezichtspunt van vrouwen. Sinds haar kinderjaren leed ze aan de auto-immuunziekte lupus, die haar ondanks verschillende behandelingen, waaronder een nieuwe nier in 2007, gedoneerd door haar moeder, fataal zou worden.

Lees ook: Op het plein waar de Arabische Lente begon, is de revolutie al vergeten

Bitter van het ‘nieuwe’ Tunesië

Ook na de revolutie bleef ze ageren, tegen corruptie, armoede en islamisme, en ze getuigde in een geruchtmakende verkrachtingszaak. Het ‘nieuwe’ Tunesië maakte haar „bitter”, schreef ze in haar laatste blog: er was nog zoveel te doen, de tegenkrachten waren zo sterk. Maar ze voelde zich „gedragen op een wolk van vriendschappen” uit de hele wereld.

Haar eigen begrafenis was een nationale gebeurtenis, waarbij haar kist in afwijking van de moslimtraditie ook door vrouwen werd gedragen. Sommigen spraken er schande van, maar het nieuwe bewind sprak zijn steun uit.