Rechter: Volksbank mag rekening onbedoelde Amerikaan sluiten

Regiobank De Volksbank mag een rekening sluiten van een ‘onbedoelde Amerikaan’ die weigert mee te werken met Amerikaanse belastingheffing.

Banken, zoals de Volksbank, zijn door Amerikaanse en Nederlandse wetgeving verplicht mee te werken aan Amerikaanse belastingheffing. Doen zij dat niet, dan volgen sancties.
Banken, zoals de Volksbank, zijn door Amerikaanse en Nederlandse wetgeving verplicht mee te werken aan Amerikaanse belastingheffing. Doen zij dat niet, dan volgen sancties. Foto: Gerard Til/Hollandse Hoogte

De Volksbank, eigenaar van Regiobank, mag de rekening afsluiten van een ‘onbedoelde Amerikaan’ die weigert mee te werken met omstreden Amerikaanse belastingwetgeving. Dat heeft de rechtbank Midden-Nederland beslist in een door de klant aangespannen kort geding.

De rechter onderkent dat er discussie is over de Amerikaanse belastingplicht voor Nederlandse burgers die onbedoeld ook Amerikaan zijn. Hij begrijpt hun „ongemakkelijke en onverwachte positie” maar kan daar zijn oordeel niet op baseren. „De rechtbank is verplicht van de geldende wetten uit te gaan.” En dan zijn, volgens Amerikaanse én Nederlandse wetten, bank en klant volgens de rechter verplicht mee te werken aan de belastingheffing.

Extraterritoriale belastingheffing

Met onbedoelde Amerikanen worden Nederlandse burgers aangeduid die de Verenigde Staten door geboorte op Amerikaans grondgebied of een Amerikaanse ouder als Amerikaan zien. Als een van de weinige landen ter wereld beschouwen de VS hen ook als Amerikaans belastingplichtige, ook als zij niet in dat land wonen.

Voor die extraterritoriale belastingheffing zijn afspraken gemaakt met de Nederlandse overheid. Hierdoor zijn Nederlandse banken verplicht mee te werken aan doorgifte van financiële gegevens van alle ‘Amerikanen’ in hun klantenbestand. Als zij dat niet doen, kan de Amerikaanse overheid flinke sancties treffen, waardoor het voorbestaan van de banken in gevaar zou kunnen komen.

Lees ook: Niet meer kunnen pinnen omdat zijn wieg in de VS stond

De klant die de rechtszaak aanspande, voormalig piloot Ronald Ariës, is ‘Amerikaan’ omdat hij geboren werd toen zijn ouders door het Nederlandse leger in de VS waren gestationeerd. Hij is het niet eens met de belastingheffing en weigert daarom een Amerikaans belastingnummer (TIN) aan te vragen. De banken hebben zo’n nummer nodig om een volledig dossier te kunnen aanleveren. Omdat Ariës een TIN weigert, meende zijn bank, Regiobank, zijn rekeningen te kunnen sluiten.

Ook geen basisbankrekening

De rechter geeft de bank daarin nu gelijk en schrijft dat binnen de huidige wetgeving „op de man nu eenmaal de plicht rust het Amerikaanse identificatienummer aan te vragen en aan de Volksbank door te geven.”

Zo lang Ariës weigert, mag de bank hem een basisrekening weigeren, aldus de rechter. Die gaat hiermee in tegen een recente uitspraak van de Autoriteit Financiële Markten, die stelde dat weigeren van een basisbetaalrekening op grond van alleen het ontbreken van een TIN niet wetmatig is.

Ariës beraadt zich nu op vervolgstappen. Hij zegt er wel blij mee te zijn dat de rechter heeft besloten dat hij zijn pensioenproducten bij BLG Wonen, een andere dochter van de Volksbank, mag houden. „Maar ja, als ik die wil laten uitkeren, op welke rekening moet dat dan?”

Luister ook podcast NRC Vandaag over de problemen van ‘Amerikanen’ door de ruime belastingwetgeving

De Volksbank zegt in een reactie niet „blij of opgelucht” te zijn door de „overwogen” uitspraak van de rechter. „Het probleem [voor de onbedoelde Amerikanen] is in de kern namelijk niet opgelost,” aldus een woordvoerder. „Als bank hebben we eenvoudigweg geen andere keuze dan de belangen van onze drie miljoen klanten te laten prevaleren boven het belang van een relatief kleine groep klanten of een individu.”

Of de Volksbank nu ook echt overgaat tot sluiting van de rekening van Ariës laat ze in het midden. „We gaan niet in op een individuele zaak.”

Update (23 december 2020): dit bericht is aangevuld met de reactie van de Volksbank.