Dit zijn de beste boeken van 2020

Lijstjes Vierentwintig NRC-recensenten kozen ieder hun 5 favoriete boeken van dit jaar. Het leverde een waslijst van 120 titels op.

Het kiezen van je vijf beste boeken van het afgelopen jaar is voor een recensent een welhaast onmogelijke opgave. Want natuurlijk leest hij of zij er meestal veel meer. Zeker in een jaar als 2020, dat geweldige romans, geschiedenisboeken en actuele non-fictie heeft opgeleverd.

Toch is het mijn collega-recensenten gelukt. Zo is een rijk spectrum ontstaan van 120 ‘beste’ boeken. Natuurlijk staan sommige schrijvers er niet op en anderen, zoals Anjet Daanje, meerdere keren. Laat het de afwezigen tot troost zijn dat ze dan mogelijk op de zesde, zevende of achtste plaats zijn beland. Over de uiteindelijke keuzes kan overigens niet worden gecorrespondeeerd.

Ik wens u een goed en vooral gezond 2021 toe, met veel mooie boeken.

Michel Krielaars, Chef Boeken

Lees ook Was dit het jaar van blijvende veranderingen in de kunsten?

Buitenlandse literatuur

Persis Bekkering


  1. Fernanda Melchior: Orkaanseizoen

    Gruwelijke, meeslepende vertelling over ‘femicídio’, vrouwenhaat en armoede in een vervallen Mexicaans dorp, waaraan de lezer onontkoombaar medeplichtig is.

    Vert. Bart Peperkamp. Wereldbibliotheek, 304 blz. € 22,99

  2. Annie Ernaux: De jaren

    Ernaux vond een ingenieuze vorm voor het schrijven van collectieve geschiedenis zonder het persoonlijke uit te wissen; een zelfportret dat even intiem als groots is.

    Vert. Rokus Hofstede. De Arbeiderspers, 229 blz. € 21,99

  3. Deborah Levy: De prijs van het bestaan

    Levy is een van mijn literaire moeders, die met warmte en humor alledaagse situaties beschouwt en daar grote inzichten uit haalt.

    Vert. Astrid Huisman en Roos van de Wardt. De Geus, 176 blz. € 17,50

  4. David Markson: Wittgensteins minnares

    Het enigmatische, beeldschone boek over de laatste mens op aarde (en haar taal) is dit jaar vertaald door vertaalkunstenaars Bindervoet en Henkes.

    Vert. Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes. Van Oorschot, 288 blz. € 22,50

  5. Marek Šindelka: Klimaatverdriet

    Geen perfecte roman, wel een zinderende, manische, bizarre vertelling over het verlangen naar overgave aan de natuur. Tegelijk een rouwboek over het verlies daarvan.

    Vert. Edgar de Bruin. Das Mag, 384 blz. € 23,99

Thrillers

Arjen Ribbens


  1. Kim Faber & Janni Pedersen: Winterland

    Op een kerstmarkt in Kopenhagen ontploft een bom – het begin van een loeispannende Deense debuutroman.

    Vert. Corry van Bree. HarperCollins, 416 blz. € 21,99

  2. John Grisham: Een tijd voor genade

    Grisham op zijn best in delicaat rechtbankdrama.

    Vert. Saskia Peterzon-Kotte en Ineke de Groot. A.W. Bruna, 636 blz., € 22,99

  3. Lieneke Dijkzeul: Een vorm van verraad

    Dijkzeul overtreft zichzelf als ze inspecteur Paul Vegter een dreigbrief laat ontvangen: IK GA IETS RECHTZETTEN, KLOOTZAK.

    Ambo Anthos, 280 blz. € 20,99

  4. Ane Riel: Beest

    Macabere, sprookjesachtige vertelling over een zwakbegaafde jongeman die alles wat in zijn knuisten komt doodknuffelt.

    Vert. Kor de Vries. Prometheus, 432 blz. € 24,99

  5. Michael Connelly: Een gewaarschuwd man

    In zijn 34ste thriller, een DNA-mysterie, is Michael Connelly in topvorm.

    Vert. David Orthel. Boekerij, 400 blz. €21,99

Non-fictie

Arthur Eaton


  1. Bas Heijne: Mens/onmens

    Verplichte EHBO-cursus reanimering van het progressief liberalisme.

    Prometheus, 128 blz. € 19,99

  2. Peter Salmon: An Event, Perhaps. A Biography of Jacques Derrida

    Intellectuele rockster of cultuurmarxist-avant-la-lettre? Schitterende biografie van een van de meest controversiële denkers van de twintigste eeuw.

    Verso Books, 320 blz. € 22,49

  3. Alessandro Gandini: Zeitgeist Nostalgia

    Geweldige reflecties op het meest kenmerkende (en gevaarlijke) gevoel van onze tijd: nostalgie.

    Zero Books, 136 blz. € 14,99

  4. C.G. Jung: The Black Books. 1913-1932. Notebooks of Transformation.

    Voor het eerst beschikbaar: de notitieboeken van de grondlegger van de analytische psychologie.

    Norton & Co., 1648 blz. € 207,99

  5. L.H. Wiener: De Zoete Inval

    In de oksel van het Spaarne woont de grootste verhalenverteller van Nederland: L.H. Wiener.

    Pluim, 108 blz. € 16,99

Franse literatuur

Margot Dijkgraaf


  1. Annie Ernaux: De jaren

    Eigenzinnige hedendaagse versie van Prousts Op zoek naar de verloren tijd, in een prachtige vertaling.

    Vert. Rokus Hofstede. De Arbeiderspers, 229 blz. € 21,90

  2. Marie-Hélène Lafon: Het verhaal van de zoon

    Een roman als een klinkend mozaïek die je het liefst hardop zou willen voorlezen.

    Vert. Katelijne de Vuyst, Vleugels, 140 blz. € 23,95

  3. Philippe Lançon: De flard

    Nooit kwam je zo ijzingwekkend dichtbij de aanslag op Charlie Hebdo, op 7 januari 2015.

    Vert. Ghislaine van Drunen, Annelies Kin en Nathalie Tabury. De Geus, 510 blz. € 24,99

  4. Hervé Le Tellier: L’anomalie

    Spannende, intelligente roman die ons meeneemt naar een mysterie uit 2021.

    Gallimard, 327 blz. € 22,99

  5. Olivier Rolin: Gesmoorde woorden

    Literair zelfportret van een erudiet wereldreiziger – nostalgisch en niet zonder zelfspot.

    Vert. Katelijne de Vuyst. Vleugels, 270 blz. € 24,95

Nederlandse literatuur

Judith Eiselin


  1. Gerda Blees: Wij zijn licht

    Een sinaasappelgeur, een plaats delict, geitenwollen sokken: ze voeren het woord in deze naar vorm en inhoud zeer verrassende roman, die de grenzen van gezamenlijkheid verkent.

    Podium, 224 blz. €21,99

  2. Merijn de Boer: De Saamhorigheidsgroep

    Sprankelend, humoristisch verhaal over een groep wereldverbeteraars in de jaren tachtig en nu: wat maakt het leven de moeite waard?

    Querido, 395 blz. € 22,50

  3. Jeroen Brouwers: Cliënt E. Busken

    Razend en tierend, schmierend en woest is de zwanenzang van de hoogbejaarde heer Busken, een nieuw stilistisch hoogtepunt in Brouwers’ rijke oeuvre.

    Atlas Contact, 264 blz. € 21,99

  4. Bibi Dumon Tak: De dag dat ik mijn naam veranderde

    Onthutsende en ontroerende, fijnzinnig vormgegeven roman over familieperikelen, waarin de hoofdpersoon haar zus verliest, maar ook haar neven moet missen.

    De Geus, 272 blz. € 21,50

  5. Lize Spit: Ik ben er niet

    Benauwend portret vol diepgang van een jonge vrouw die worstelt met verleden, heden en toekomst – en met haar geesteszieke partner. Hoe ver reikt trouw?

    Das Mag, 576 blz. € 25,99

Buitenlandse literatuur

Rob van Essen


  1. Sebastian Barry: Duizend manen

    Met deze western bewijst Barry weer eens dat hij een van de grootste stilisten van de Engelstalige literatuur is.

    Vert. Jan Willem Reitsma. Querido, 248 blz. €20,-

  2. Maeve Brennan: De breedsprakerige dame

    Een columnist met een haarscherpe maar meedogende blik beschrijft de mensen en de eenzaamheid van New York.

    Vert. Rosalien van Witsen. Athenaeum – Polak & Van Gennep, 280 blz. € 20,-

  3. Elizabeth Jane Howard: Welbeschouwd

    Indrukwekkend en meeslepend, dit veelomvattende verhaal over een desintegrerend huwelijk dat in omgekeerde volgorde wordt verteld.

    Vert. Inge Kok. Atlas Contact, 464 blz. € 24,99

  4. Shaun Prescott: Het verdwijnen

    Voor mij de verrassing (en misschien wel het boek) van het jaar, dit melancholische relaas over een stadje dat letterlijk verdwijnt.

    Vert. Karina van Santen en Martine Vosmaer. Prometheus, 368 blz. € 21,99

  5. Ali Smith: Zomer

    Het verschijnen van het slotdeel is een prima reden om Smiths sprankelende seizoenskwartet nog eens vanaf het begin te lezen.

    Vert. Karina van Santen en Martine Vosmaer. Prometheus, 368 blz. € 21,99

Non-fictie

Bart Funnekotter


  1. Annelien de Dijn: Freedom. An Unruly History

    Van Herodotus tot de neoliberalen: hoe veranderde ons idee van vrijheid?

    Harvard University Press, 432 blz. € 39,99

  2. Johannes Krause en Thomas Trappe: De reis van onze genen. Onze geschiedenis en die van onze voorouders

    Over de impact van archeogenetica: dna laat zien waar we vandaan komen.

    Vert. Ronnie Boley. Nieuw Amsterdam, 288 blz. € 24,99

  3. Harald Jähner: Wolfstijd. Duitsland en de Duitsers 1945-1955

    Over een zeer dynamische tijd in Duitsland waarin over alles gedebatteerd werd, behalve over de Holocaust.

    Vert. Anne Folkertsma en Jantsje Post. De Arbeiderspers, 504 blz. € 34,99

  4. Martyn Rady: De Habsburgers. De opkomst en ondergang van een wereldmacht

    Standaardwerk dat laat zien dat dit vaak beschimpte vorstengeslacht het helemaal zo slecht nog niet deed.

    Vert. Rob de Ridder. Spectrum, 448 blz. € 39,99

  5. Philippe Sands: De rattenlijn. Leugens, liefde en gerechtigheid op het pad van een nazi-vluchteling

    Spannende speurtocht naar een nazi die na de oorlog spoorloos verdween.

    Vert. George Pape. Spectrum, 472 blz. € 27,99

Non-fictie

Menno de Galan


  1. Michael Persson: De val van Amerika. Berichten uit een gebroken land

    Aardige mensen, hardvochtig land: indringend verslag van vier slopende MAGA-jaren.

    Balans, 334 blz. € 21,99

  2. Pieter Sijpersma: Hans Wiegel. De biografie

    Alle ballen op Wiegel: definitieve biografie van de publieksspeler en zwierige rechtsbuiten van de VVD.

    Atlas Contact, 776 blz. € 39,99

  3. Harald Jähner: Wolfstijd. Duitsland en de Duitsers 1945-1955

    Puinruimen en opnieuw beginnen in een land (vanaf 1949 twee landen) dat laveert tussen apathie en levensvreugde.

    De Arbeiderspers, 503 blz. € 34,99

  4. Kristin Kobes Du Mez: Jesus and John Wayne. How White Evangelicals Corrupted a Faith and Fractured a Nation

    Het Republikeinse project, deel 1: Waarom Evangelicals en Donald Trump elkaar wel in de armen moesten sluiten.

    Liveright Publishing, 356 blz. € 21,99

  5. Gerald F. Seib: We Should Have Seen it Coming. From Reagan to Trump - A Front-Row Seat to a Political Revolution

    Het Republikeinse project, deel 2: Waarom de GOP rijp was voor de slacht door Donald Trump.

    Random House, 281 blz. € 24,99

Bas Heijne


  1. Kate Elizabeth Russell: Mijn duistere Vanessa

    Ontzagwekkend debuut over een jonge vrouw die in het #metoo-tijdperk weigert in te zien dat haar relatie als 15-jarige met een leraar misbruik is geweest.

    Vert. Gerda Baardman en Monique ter Berg. Prometheus, 427 blz. € 15,-

  2. Jill Lepore: Deze waarheden

    Briljante geschiedenis van de VS, in het licht van de verheven, verlichte ambities die aan de natie ten grondslag liggen, met de slavernij als erfzonde.

    Vert. Gerda Baardman en Monique ter Berg. Prometheus, 427 blz. € 15,-

  3. Arnold Heumakers: Langs de afgrond

    Even erudiete als uitdagende studie van ‘gevaarlijke’ anti-moderne denkers van de 20ste eeuw als kritisch tegenwicht tegen het al te rooskleurige verlichtingsdenken.

    Boom, 349 blz. € 29,90

  4. Ian Buruma: Het Churchillcomplex

    Prikkelend essay over de ‘speciale relatie’ tussen Engeland en de VS, die mooi laat zien hoe het heden gegijzeld wordt door een romantische blik op het verleden.

    Vert. A. Wevers. Atlas Contact, 367 blz. € 24,99

  5. George Simenon: Het gebeier van Bicêtre

    Vlijmscherpe ‘roman dur’ over een Parijse krantenuitgever die wakker wordt in het ziekenhuis en zijn hele bestaan tegen het licht moet houden.

    Vert. Rokus Hofstede. De Bezige Bij, 176 blz. € 24,99

Arnold Heumakers


  1. Georges Darien: De dief

    Een internationale van dieven bedrijft rechtvaardigheid voor eigen gewin. Idealisme en cynisme gaan een fascinerend huwelijk aan in deze even grimmige als vermakelijke roman uit het fin-de-siècle.

    Vert. Zsuszó Pennings. IJzer, 396 blz. € 24,50

  2. Wessel te Gussinklo: Op weg naar de Hartz

    Grootse verwachtingen, diepe ontgoocheling in dit nieuwe deel van Te Gussinklo’s Ewout Meyster-saga, geschreven in zijn onnavolgbaar zuigende stijl.

    Koppernik, 501 blz. € 24,50

  3. Henri Michaux: Elders

    Bizarre, absurde imaginaire werelden, met laconieke humor opgeroepen in prachtig vertaalde prozagedichten. Met dank aan de Nederlandse Academie voor Patafysica.

    Vert. Piet Meeuse. IJzer, 185 blz. € 25,-

  4. William Wordsworth: Prelude

    Gedreven autobiografisch en poëticaal epos uit de Engelse Romantiek, het eerste in zijn soort, virtuoos vertaald in welluidend Nederlands.

    Vert. Jan Kuijper. Athenaeum-Polak & Van Gennep, 275 blz. € 23,-

  5. Th. C. W. Oudemans: Moeder Natuur

    Wie denkt dat de mens de aarde moet redden, zou dit strenge maar lucide boek moeten lezen dat korte metten maakt met veel ijdele illusies.

    Ten Have, 320 blz. € 29,99

Menno Hurenkamp


  1. David Van Reybrouck: Revolusi. Indonesië en het ontstaan van de moderne wereld

    Het koloniale Nederland, dat elke vier jaar het WK Zelfgenoegzaamheid wint maar te lui is om de prijs op te halen, krijgt in het prachtige Revolusi een paar rake oorvijgen.

    De Bezige Bij, 637 blz. € 39,99

  2. Matthias M.R. Declercq: De ontdekking van Urk

    De Urker cocktail van vis, vuurwerk en fanatici verklaard voor Hollanders, andermaal door een Vlaming.

    Podium, 326 blz. € 21,50

  3. Matilda Gustafsson: Het bolwerk. Macht en misbruik achter de gesloten deuren van de Zweedse academie

    Een gefreakte Fransoos helpt al verkrachtend de Nobelprijs voor de Literatuur om zeep en heel Zweden kijkt weg.

    Nijgh en Van Ditmar, 302 blz. € 21,99

  4. Bert de Vries: Ontspoord kapitalisme. Hoe het kapitalisme ontspoorde en na de corona-crisis kan worden hervormd

    Oud-minister legt uit dat economische wetenschap bestaat uit meningen, niet uit feiten. Had-ie eerder kunnen verzinnen.

    Prometheus, 700 blz. € 39,99

  5. Sander Heijne en Hendrik Noten: Fantoomgroei. Waarom we steeds harder werken voor steeds minder

    Het gefabuleer over de vrije markt kostte gewone mensen aantoonbaar geld.

    Atlas Contact, 245 blz. € 20,-

Buitenlandse literatuur

Shira Keller


  1. David Markson: Wittgensteins minnares

    Intellectueel uitdagend, grappig, gekmakend, verslavend en droevig, deze stream of consciousness van een vrouw alleen op de wereld. Fantastisch vertaald.

    Vert. Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes. Van Oorschot, 286 blz. € 22,50

  2. Jean Rhys: De wijde Sargassozee

    Rhys schenkt de madwoman uit Jane Eyre een verhaal. Hoe leidde de dynamiek tussen haar en Rochester tot haar ‘waanzin’?

    Vert. W.A. Dorsman. Orlando, 192 blz. € 21,50

  3. Jeroen Brouwers: Cliënt E. Busken

    Tragikomisch relaas van een woedende, machteloze cliënt op de gesloten afdeling. Brouwers’ fabelachtige taalbeheersing staat in dienst van een diep doorvoeld en met schwung opgetekend personage.

    Atlas Contact, 258 blz. € 21,99

  4. A.K. Benjamin: Laat me toch niet gek zijn

    De mooiste dialogen las ik in dit boek over de betrekkelijkheid van psychiatrische diagnostiek en over de verontrustend diffuse scheidslijn tussen ‘normaal’ en ‘gek’.

    Vert. Henny Corver. Atlas Contact, 263 blz. € 21,99

  5. Judith Schalansky: Inventaris van enkele verliezen

    Twaalf curieuze, bijna verloren gegane partjes geschiedenis met ontroerende bevlogenheid behoed voor het vergeten.

    Vert. Goverdien Hauth-Grubben. Meridiaan, 252 blz. € 26,99

Non-fictie

Jeroen van der Kris


  1. Naoko Abe: Sakura. Hoe een Engelsman de Japanse kersenbloesem redde

    Dit heerlijke boek is niet alleen een verhaal over kersenbloesem, maar óók een geschiedenis van Japan, een biografie van een botanicus, en nog veel meer.

    Thomas Rap, 472 blz. € 24,99

  2. Jeroen Brouwers: Cliënt E. Busken

    De bijzondere taal die Brouwers gebruikt, brengt je als lezer heel knap dichtbij de hoofdpersoon van zijn roman, een bejaarde man in een rusthuis.

    Atlas Contact, 257 blz. € 21,99

  3. Philip Sands: De rattenlijn. Leugens, liefde en gerechtigheid op het pad van een nazi-vluchteling

    Sands beschrijft zijn zoektocht naar de nazi Otto Wächter, verantwoordelijk voor de dood van zijn familie in Oost-Europa, en laat zien hoe ontwikkelde mensen betrokken kunnen raken bij massamoord.

    Spectrum, 472 blz. € 27,99

  4. Martin Bossenbroek: De wraak van Diponegoro. Begin en einde van Nederlands-Indië

    Deze geschiedenis van de kolonie is zo goed en meeslepend geschreven dat het totaal niet hindert dat dit boek zo dik is.

    Athenaeum, 799 blz. € 39,99

  5. David Van Reybrouck: Revolusi. Indonesië en het ontstaan van de moderne wereld

    Van Reybrouck sprak 200 ooggetuigen en schreef een waardige opvolger van Congo.

    Spectrum, 472 blz. € 27,99

Jamal Ouariachi


  1. Ann-Sophie Barwich: Smellosophy

    Taaie, fenomenale lofzang op het olfactorisch vermogen, van biochemische processen tot fenomenologie van het ruiken: hét boek van neustechnisch rampjaar 2020.

    Harvard University Press, 384 blz. € 39,99

  2. Anne Vegter: Big data

    Er gebeurt altijd zo veel in de poëzie van Vegter: je springt van woede via wanhoop naar waanzin en ineens schiet je in de lach om een laconieke conclusie (‘fuck de optativus’) of volvette scheldpartij, echt lekker.

    Querido, 88 blz. € 16,99

  3. A.K. Benjamin: Laat me toch niet gek zijn

    Wat begint als een reeks gevalsbeschrijvingen uit de neuropsychologische praktijk, ontaardt in een genadeloos, grimmig en bij vlagen sarcastisch zelfportret, met alle kenmerken van een meeslepende roman.

    Vert. Henny Corver. Atlas Contact, 264 blz. € 21,99

  4. Maarten van der Graaff: Nederland in stukken

    Verscheurde impressie van Nederland, waarin formele taal (‘Nota’s van gevoel’) onthutsende wijze de macht verliest over de pijn van de werkelijkheid.

    Pluim, 75 blz. € 21,99

  5. Merijn de Boer: De Saamhorigheidsgroep

    Wie goed luistert kan hier in huis nog altijd de echo’s horen van mijn afschuwelijke bulderlachsalvo’s bij het lezen van deze hilarische, eigenzinnige en bloedwarme roman.

    Querido, 395 blz. € 22,50

Nederlandse literatuur

Sebastiaan Kort


  1. Wessel te Gussinklo: Op weg naar De Hartz

    Verfrissend: in het lijvige slot van de Ewout Meyster-reeks zijn het eens een keer de mánnen die achter verhaaltjes aanlopen en zijn de vrouwen de verstandige nuchteren.

    Koppernik, 501 blz. € 24,50

  2. Patrick Bassant: De vlinder in de inktpot

    De Spaanse Burgeroorlog als voortzetting van onbezonnen engagement met andere, dodelijke middelen.

    Wereldbibliotheek, 414 blz. €25,-

  3. Stephan Enter: Pastorale

    Een dorp in de bijbelriem als een metafoor voor het geduldige Nederlandse strijkijzer dat wel raad weet met opstandigheid.

    Van Oorschot, 285 blz. € 22,50

  4. Philip Snijder: Het smartlappenkwartier

    Snijders zoveelste precisiebombardement op het Amsterdamse Bickerseiland is bestemd voor de moeder, maar ontploft in de cabine van de vertellende zoon.

    Atlas Contact, 223 blz. € 21,99

  5. Johan de Boose: Dondersteen

    Amateur-wetenschap, alcoholisme en nostalgie in een amalgaam van reisverhaal, ontwikkelingsverhaal en familiegeschiedenis.

    De Bezige Bij, 274 blz. € 22,99

Michel Krielaars


  1. Anjet Daanje: De herinnerde soldaat

    WOI-roman van internationale allure over een getraumatiseerde soldaat van onduidelijke komaf en zijn lief, die de waarheid ontkennen om elkaar niet kwijt te raken.

    Passage, 536 blz. € 24,99

  2. Jakub Malecki: Roest

    ‘Plattelandsroman’ laat zien hoe het verleden iemands leven verstoort terwijl de geschiedenis van de 20ste eeuw voorbijkomt.

    Vert. Karol Lesman. Querido, 288 blz. € 20,-

  3. Lida Winiewicz: Vragen deed je niet

    Eenvoudige boerin doet in mooie, even eenvoudige taal aan het einde van haar lange leven haar relaas, waarin ze alle ellende die haar overkwam maar te accepteren had en toch nooit klaagde.

    Vert. E. Schippers. Querido, 160 blz. € 20,-

  4. Guzel Jachina: Wolgakinderen

    Tweede roman van de beste Russische schrijver van dit moment over de ondergang van de Wolga-Duitsers tijdens Stalin, soms als een sprookje verteld.

    Vert. A. Langeveld. Querido, 536 blz. € 24,99

  5. Catherine Belton: Putin’s people. How the KGB took back Russia and then took on the West

    Het beste boek tot nog toe over het briljant functionerende systeem dat de KGB in de jaren tachtig schiep om het Westen te ontwrichten en de macht in Rusland tot in lengte van dagen te kunnen behouden.

    William Collins, 624 blz. € 24,99

Toef Jaeger


  1. Arnon Grunberg: Bezette gebieden

    Prachtige slotzin: ‘De levenden dienen hun noodlot uit te lachen, alleen de doden mogen lachen om andermans lot.’

    Lebowski, 426 blz. € 15,-

  2. Dalila Hermans; Ebissé Rouw (red.): Afrolit

    Prachtige openingszin in een opgenomen verhaal van Babs Gons: ‘Nu ik iets langer dan een jaar geleden een schoonmaker in dienst heb, maak ik meer dan ooit schoon.’

    Pluim, 184 blz. € 21,99

  3. K. Schippers: Andermans wegen

    Prachtige slotzin: ‘Weet je het al, wat een ei, een doos of een tafel voor je leven heeft betekend? Is het je ontgaan?’

    Querido, 188 blz. € 20,99

  4. Ali Smith: Zomer

    Prachtige openingszin: ‘Iedereen zei: en?’

    Vert. Karina van Santen en Martine Vosmaer. Prometheus, 368 blz. € 21,99

  5. Allard Schröder: Sirius

    Prachtige slotzin: ‘De wereld bloeide op, het gonzen verstomde, de wetten van de natuur traden weer in werking, behalve in het Elzenbos, maar dat is een ander verhaal.’

    De Bezige Bij, 380 blz. € 27,99

Poëzie

Obe Alkema


  1. Anne Vegter: Big Data

    Behalve de explosieve en fenomenale bundel imponeert ook de onversaagde evolutie van Vegters oeuvre.

    Querido, 88 blz. € 16,99

  2. Jean Genet: De koorddanser

    Probeer in je apotheose aan jezelf te verschijnen, schrijft de dichter die daar sierlijk en onontkoombaar in slaagt.

    Vert. Kiki Coumans. Vleugels, 40 blz. € 22,35

  3. Saskia de Jong: Het jaagpad op en af

    Balsturige, onverbiddelijke en soms ronduit duistere gedichten die bekoorlijk uitnodigen tot overgave.

    De Harmonie, 92 blz. € 24,90

  4. Frank Báez: Gisteren droomde ik dat ik een dj was

    In dramatische gedichten, uit het leven gegrepen en barstend van energie, schetst de dichter een onvergetelijke poëtische biografie.

    Vert. Bas Nieuwenhuijsen & Luc de Rooy. Karaat, 88 blz. € 18,95

  5. Arjen Duinker: Akoestiek

    Op het puntje van mijn stoel en wachtend op de zoveelste twist heb ik me laten vermaken door deze janboel.

    Querido, 80 blz. € 18,99

Roos van Rijswijk


  1. Olga Tokarczuk: Jaag je ploeg over de botten van de doden

    Winterse roman over een teruggetrokken, heerlijk wonderlijke dame die betrokken raakt bij een serie moorden in een Pools vakantiedorp.

    Vert: Charlotte Pothuizen en Dirk Zijlstra. De Geus, 304 blz. € 22,50

  2. Dean Bowen: Ik vond geen spoken in Achtmaal

    Poëtisch verslag van de auteur die de geest van Henriëtte Roland Holst probeert te vangen. Of juist niet.

    Jurgen Maas, 47 blz. € 7,50

  3. Corina Koolen: Dit is geen vrouwenboek

    Koolen promoveerde op genderongelijkheid in de Nederlandse letteren en schreef er een belangrijk (en zeer leesbaar) boek over.

    HarperCollins, 224 blz. € 22,50

  4. Sami Said: De mens is de mooiste stad

    Roman over vluchten, dromen, vriendschap, alles in hypnotiserend taalgebruik.

    Vert. Janny Middelbeek-Oortgiesen. De Geus, 400 blz. € 22,50

  5. Maia Kobabe: Gender Queer. A memoir

    Lieve en mooie graphic novel over gender-identiteit.

    Oni press, 239 blz. € 20,99

Buitenlandse literatuur

Joyce Roodnat


  1. Hilary Mantel: De spiegel en het licht

    Hilary Mantel overtreft zichzelf met het slot van haar romancyclus over Henry VIII.

    Vert. Harm Damsma, Niek Miedema. Meridiaan, 1243 blz. € 23,99

  2. Claudia Durastanti: De vreemdelinge

    Via een welgemikte vracht curieuze herinneringen en mini-essays vertelt de auteur over haar verhouding met haar principieel asociale ouders.

    Vert. M. Smits. Bezige Bij, 288 blz. € 22,99

  3. Elena Ferrante: Het leugenachtige leven van volwassenen

    Een knal van een roman over een Napolitaanse puber die zich wreekt op haar hypocriete familie.

    Vert. M. Bunnik, Mara Schepers. Wereldbibliotheek, 352 blz. € 22,99

  4. André Gregory en Todd London: This Is Not My Memoir

    De legendarische theatermaker André Gregory herinnert zich zijn heftige leven.

    Farrar Strauss & Giroux, 210 blz. € 24,99

  5. Jasia Reichardt: Vijftien reizen van Warschau naar Londen.

    Onsentimentele autobiografie van een Joods meisje dat, uit het ghetto van Warschau gesmokkeld, in 1946 in Londen belandt bij oom Stefan Themerson, schrijver.

    Vert. Walter van der Star. Plantage, 125 blz. € 17,-

Nederlandse literatuur

Thomas de Veen


  1. Anjet Daanje: De herinnerde soldaat

    Wie ís deze soldaat, die zijn geheugen kwijtraakte? Daanje schreef een meesterwerk, een buitengewoon intens boek over wat identiteit is en wat liefde vermag.

    Passage, 536 blz. € 24,99

  2. Jeroen Brouwers: Cliënt E. Busken

    Alles ontglipt de dementerende grootspraakwaterval Busken, maar van Brouwers krijgt hij een spectaculair schuimend slotwoord. Doodsverachtend proza.

    Atlas Contact, 257 blz. € 21,99

  3. Marieke Lucas Rijneveld: Mijn lieve gunsteling

    Een verboden liefde tussen man en meisje, verteld met verbluffend stilistisch vuurwerk, dat bedwelmt, prikkelt, je afgrijzen uitstelt en je niet loslaat.

    Atlas Contact, 363 blz. € 24,99

  4. Gerda Blees: Wij zijn licht

    In een onweerstaanbaar vormexperiment geeft Blees inzicht in hoe doodgewone gekken ten onder gaan aan alternatieve feiten en gemeenschapszin.

    Podium, 224 blz. € 21,99

  5. Bibi Dumon Tak: De dag dat ik mijn naam veranderde

    Woede kolkt en liefde brandt in deze autobiografische mokerslag die ingebakken onrecht blootlegt.

    De Geus, 271 blz.

Jeugdliteratuur

Mirjam Noorduijn


  1. Charlotte Dematons: Alfabet

    Puur visuele ontdekkingstocht met surrealistisch laagje leidt naar grandioze woorden- en verhalenschat; eindeloos kijkgenot verzekerd.

    Hoogland & Van Klaveren, 64 blz. € 24,90

  2. Marco Kunst: Het verlangen van de prins

    Pretentieloos schuimend zeeavontuur en symbolisch sprookje over de zoektocht naar geluk en levenskunst, in zwierige Biegeltaal.

    Gottmer, 240 blz. € 17,99

  3. Ted van Lieshout: Wat is kunst?

    Gedurfd en speels ontrafelt Van Lieshout het raadsel kunst in een visueel verbluffend boek. Of is het een conceptueel kunstwerk?

    Leopold, 144 blz. € 24,99

  4. Benny Lindelauf: Hele verhalen voor een halve soldaat

    Sublieme raamvertelling over vertellen als overlevingskunst, met als motto: ‘geen beter medicijn tegen de gruwelen van de wereld dan de gruwelen van de verbeelding’.

    Illustraties Ludwig Volbeda. Querido, 288 blz. € 22,50

  5. Lucy Strange: Ons kasteel aan zee

    Beeldend geschreven, magisch-realistisch spionageverhaal over het begin van WOII in Engeland, waarin angst de ergste vijand blijkt.

    Vert. Aleid van Eekelen-Benders. Gottmer, 325 blz. € 16,99

Buitenlandse literatuur

Margot Poll


  1. Elin Willows: Binnenland

    Geestig en inspirerend romandebuut over een jonge vrouw die om de liefde naar de Poolcirkel verhuist en opgaat in het niets.

    Vert. Edith Sybesma. Stortebeeker, 183 blz. € 15,95

  2. Anne Glenconner: De hofdame

    Niet alleen voor de liefhebbers van The Crown: heerlijke, soms bijna ongeloofwaardige autobiografie van de hofdame van prinses Margaret – het zusje van koningin Elizabeth II.

    Vert. Marja Borg. Ambo Anthos, 302 blz. € 23,99

  3. Kate Kirkpatrick: Simone de Beauvoir. Een leven

    Prachtige biografie over hoe de jonge zelfverzekerde De Beauvoir schrijfster, denker en minnares van Sartre werd: ‘Elke stap in het leven is een filosofische keuze’.

    Vert. K. van Klaveren, I. Nathoe en M. Meynen. Ten Have, 495 blz. € 34,99

  4. Franco Faggiani: Het jaar dat Shizo Kanakuri verdween

    Het ongelooflijke, waargebeurde verhaal van een Japanse marathonloper met gezichtsverlies.

    Vert. Saskia Peterzon-Kotte. Signatuur, 226 blz. € 20,95

  5. Philippe Lancon: De flard

    Journalist Lancon overleefde de aanslag op Charlie Hebdo op 7 jan 2015 ternauwernood; vraag niet hoe doch lees en leef (mee).

    Vert. Ghislaine van Drunen, Annelies Kin en Nathalie Tabury. De Geus, 512 blz. € 24,99

Non-fictie

Nynke van Verschuer


  1. Uwe Johnson: Jahrestage. Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl

    Een boek als Zeno’s paradox: het minutieuze verslag van Johnson maakt een wereld voorbij het Mecklenburg in de jaren dertig en veertig bijna ondenkbaar.

    Vert. Marc Hoogma, Van Oorschot, 1599 blz. €69,99

  2. Sasa Stanisic: Herkomst

    Thuis ben je waar je je nieren aan de wetenschap ter beschikking stelt, aldus Stanisic in zijn achteloos indringende familiegeschiedenis.

    Vert. Annemarie Vlaming, Ambo|Anthos, 368 blz. €23,99

  3. Walter Benjamin: Kritische portretten. Twaalf essays over literatuur

    In de loepzuivere vertaling van Sietsma is Benjamin op zijn theatraalst en zijn vileinst.

    Vert. Jan Sietsma, Octavo, 271 blz. €22,50

  4. Claudia Durastanti: De vreemdelinge

    In een bruisend amalgaam van essayistiek, herinneringen en anekdotiek wekt Durastanti haar jeugd als kind van twee dove ouders tot leven.

    Vert. Manon Smits, De Bezige Bij, 288 blz. €22,99

  5. Miriam Rasch: Frictie. Ethiek in tijden van dataïsme

    Rasch formuleert de theodicee van de 21ste eeuw: wat rest er van moraal en vrije wil onder goddelijk alwetende data.

    De Bezige Bij, 240 blz. €22,99