Farwerck: „Thuiswerken het nieuwe normaal? Spierballentaal.”

Foto Andreas Terlaak

Interview

KPN-topman: ‘Ik kwam door Covid dichter bij die 10.000 mensen dan ooit tevoren’

Aan de top in de coronacrisis De coronacrisis hielp topman Joost Farwerck KPN sneller te veranderen, en te breken met verplichte zakelijke etentjes. Ook ontdekte hij vloggen. „Het moet er niet te gelikt uitzien.”

Hij moest wel even googlen hoe het moest, zo’n vlogje maken. Maar al bij het eerste filmpje dat topman Joost Farwerck op 20 maart vanuit een verlaten hoofdkantoor maakt, merkt hij dat hij via video het bedrijf met tienduizend medewerkers toch een beetje bij elkaar kon houden. Zijn eerste boodschap: „Het gaat nu niet om commercieel succes, maar om Nederland te helpen in een moeilijke situatie. Die klus gaan we met z’n allen klaren.”

Sindsdien maakt hij wekelijks zo’n filmpje – de laatste tijd om de twee weken. Niet met een professionele cameraploeg. „Het moet er niet te gelikt en te gescript uitzien. Ik heb de eerste twee keer mijn telefoon met ducttape op een raam geplakt.”

In mei filmt zijn secretaresse, vanaf een krukje, hoe een drijfnatte Farwerck twee collega’s interviewt die glasvezel in Den Haag aanleggen, in de stromende regen. „We staan hier in de wijk Morgenstond, op een heerlijke dag…”

Joost Farwerck in een vlog in mei 2020 KPN

2020 zette de telecomsector in het spotlicht. Providers en netwerken bewezen zich tijdens de pandemie als de digitale ruggengraat van het land. Zonder netwerken als die van KPN zou het onmogelijk zijn geweest vanuit thuiskantoren te blijven doorwerken.

Zelf werkt Joost Farwerck ‘op en af’ vanuit huis. Met zijn team vergadert hij regelmatig op extra grote vergaderplekken. Negen maanden zonder face-to-face-contact is geen optie voor een topman in zijn eerste jaar. Farwerck nam eind 2019 de leiding over bij KPN. Hij werkte er toen al meer dan 25 jaar.

Het gesprek vindt, vanwege de nieuwe lockdown, via video plaats. Farwerck zit thuis, achter een laptop die niet helemaal goed synchroniseert met zijn koptelefoon – „soms lastig als mijn twee zonen op de gang staan te discussiëren”.

Deze tweede lockdown hakt er harder dan de eerste, moet hij toegeven. „Bij de eerste was het nog een beetje mooi weer. En de betrokkenheid was groot. Ik heb het nu zelf ook: dat gevoel van holy cow… wat ga ik doen de komende weken?”

Is het te doen, thuiswerken bij KPN?

„Ik heb hier thuis tenminste nog mijn eigen werkkamer. Voor mensen die moeilijk thuis kunnen werken zijn extra werkplekken op kantoren ingericht. En we hebben extra vakantiedagen verstrekt om medewerkers aan te moedigen wat meer vrij te nemen. Voor mensen die kinderen thuis hebben, is het bijna niet te ‘cheffen’.”

Was KPN enigszins voorbereid?

„We hebben een SARS-draaiboek [virusgolf uit 2003] uit de kast gehaald toen de corona-ellende in Oostenrijk begon. Dat was een vingeroefening vergeleken met Covid-19. We waren nu wel een van de eerste bedrijven die alle winkels dichtgooiden en monteurs met mondkapjes op lieten werken.”

Pakte 2020 voor KPN goed uit?

„Het was eigenlijk wel een mooi jaar. Je leert de flexibiliteit van jezelf en de organisatie kennen. We kunnen op een makkelijker manier dezelfde output leveren. Maar dat dit – 95 procent thuiswerken – ‘het nieuwe normaal’ zou zijn, vind ik spierballentaal. Voor 2020 werkte al 30 procent van onze mensen regelmatig thuis. Ik denk dat de ideale mix op 50 of 60 procent thuiswerken ligt. Mensen hebben de voordelen ervaren. Minder reistijd, meer tijd om te koken, te sporten, om met je gezin door te brengen.”

Lees ook dit profiel van vorig jaar: Nieuwe KPN-baas is loyaal tot op het bot

U had zelf ook meer tijd?

„Er valt sociaal veel weg. Minder verplichte zakelijke diners, bijvoorbeeld. Het was ook wel heel erg jaren negentig, en ongezond, om de hele avond te moeten eten om iets te bespreken.

„Na onze strategie-update ga ik meestal op roadshow, op reis langs onze aandeelhouders in Canada, Mexico, New York en het VK. Dan vlieg je zo’n rondje en kom je helemaal afgedraaid terug. We hebben het nu met videogesprekken moeten doen. Of ik volgend jaar wel weer ga vliegen, als het kan? Het is wel belangrijk om een keer per jaar langs te gaan bij je grootste aandeelhouders.”

Heeft corona u geholpen om sneller wijzigingen door te voeren?

„KPN zit zichzelf soms een beetje in de weg. We zijn een groot bedrijf en we bestaan al heel lang, dus dan heb je van die ingesleten werkmethodes. Ik wilde graag een frisse wind door het bedrijf laten waaien, ook in de top. Daarvoor hadden we een cultuurprogramma gepland, maar dat verliep dus anders. Via videocalls ging het eigenlijk gerichter en sneller, omdat er meer focus is. Ook onze strategieplannen hadden we veel eerder af dan normaal.

„In sommige dingen was KPN nog ouderwets. Voor een sessie met medewerkers ging ik vaak het land in. Dan komen de collega’s in een zaal zitten luisteren. Dat is old school.

Die vlogs waren een openbaring voor me. Ik kwam door Covid dichter bij die tienduizend mensen dan ooit tevoren.”

KPN-topman Joost Farwerck in zijn eerste vlog in coronatijd.KPN

Een koperlijntje

„Ik voel een onrust in mijn lijf, er is veel te doen”, zegt Farwerck. Zijn voornemen voor 2021: het bedrijf laten groeien in de ‘massamarkt’ – de optelsom van diensten voor consumenten en kleine en middelgrote bedrijven en wholesale, de verhuur van netwerkcapaciteit aan andere providers. Samen is die massamarkt goed voor 75 procent van de omzet (vorig jaar 5,5 miljard euro) en 90 procent van de operationele winst van KPN.

De daling in breedbandaansluitingen moet worden gestopt, door snellere uitbreiding van het glasvezelnetwerk. In 2025 wil KPN 65 procent van de Nederlandse huishoudens een glasvezelverbinding bieden – een verdubbeling ten opzichte van nu.

In zijn eigen woning in Den Haag moet de KPN-topman het nog doen met een koperlijntje. „Maximaal vijftig megabit per seconde – ik ben de nederige ceo die niet wil afdwingen dat er voor zijn eigen deur glasvezel wordt uitgerold.”

Saillant detail: twee straten verderop wordt wel glasvezel aangelegd. Dubbel zelfs, omdat KPN er niet uitkwam met T-Mobile, dat in dezelfde wijk aan het graven sloeg. Het is volgens Farwerck een van de weinige keren dat het botst met andere netwerken. Het doel voor 2020 is gehaald: meer dan 300.000 glasvezelaansluitingen erbij. Volgend jaar wil KPN 500.000 woning op glasvezel aansluiten. „Dat is in Nederland nog nooit gedaan”, zegt Farwerck.

In 2014 sloot Reggefiber nog 400.000 woningen aan op glas. Toen nam KPN Reggefiber over en ging de rem erop.

„380.”

83?

„Nee, 380.000 – zoveel woningen werden er in 2014 verglaasd. Ik was destijds verantwoordelijk voor de joint venture met Reggefiber. Daarna hebben we het teruggeschroefd tot alleen nieuwbouwwoningen. Natuurlijk, achteraf gezien hadden we veel meer fiber [glasvezel] moeten aanleggen. Maar KPN had toen een andere balans, we moesten veel investeren in Duitsland en zaten nog in België. Die onderdelen hebben we afgestoten, nu richten we ons alleen op Nederland. Er zijn weinig bedrijven die, zoals KPN, ruim 1 miljard euro per jaar investeren in Nederland.”

Lees ook: Joost Farwerck (KPN): ‘Het is mijn valkuil om overal zelf in te duiken.’

KPN zou nu zelf in de belangstelling staan van Zweedse investeerders.

„Er valt niets te vertellen hoor. Er is veel geld in de markt. Sommige banken spinnen zo’n bericht in de hoop dat er iets in beweging komt. Voor de snellere glasvezeluitrol hebben we geen nieuwe eigenaar nodig, dat kunnen we zelf financieren. We hebben een gezonde balans en weinig schulden.”

U wilt de omzet van KPN weer laten groeien. Het is wel tien jaar geleden dat dat voor het laatst gebeurde.

„Dit bedrijf heeft groei nodig – dat is het belangrijkste in de komende twee jaar. Je kunt niet eindeloos, nog eens tien jaar, alleen maar in de kosten blijven snijden.”

Als u zo’n onderscheid maakt tussen ‘massamarkt’ en minder winstgevende onderdelen, moet KPN dan niet eens wat afstoten?

„Niet noodzakelijk. Ik vind het interessant om scenario’s te bekijken. Dat is mijn werk. Maar er staat niets in de etalage. Nee, ben je gek.”

Joost Farwerck tijdens een vlog over KPN-monteurs in coronatijd. KPN