Laatste nieuws Covid-19

Ziekenhuizen: reguliere zorg gaat ‘waar mogelijk’ door

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield NRC op dinsdag 22 december de laatste ontwikkelingen bij rond de mondiale uitbraak van het coronavirus. Volg voor het laatste nieuws ons nieuwe coronablog:

Het coronablog van woensdag 23 december

Dit was het belangrijkste nieuws van dinsdag:

  • Ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra staken de komende tijd alle niet-acute en planbare zorg, om zo de acute zorg en de behandeling van coronapatiënten doorgang te laten vinden. Dat is een van de maatregelen die minister Tamara van Ark (Medische Zorg, VVD) dinsdag invoert naar aanleiding van advies van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ).
  • Er zijn tussen maandag en dinsdag 127 nieuwe coronapatiënten opgenomen in de Nederlandse ziekenhuizen. De IC-bezetting is in het afgelopen etmaal gelijk gebleven, met 586 coronapatiënten. In totaal liggen nu 2.289 mensen die besmet zijn met Covid-19 in de ziekenhuizen. Dat blijkt dinsdag uit cijfers van het Landelijk Centrum voor Patiënten Spreiding (LCPS).
  • Bij het RIVM zijn in de afgelopen week fors meer nieuwe positieve coronatests gemeld. Van 16 december tot en met 22 december registreerde het RIVM 82.340 nieuwe positieve testuitslagen. Dat betekent een stijging van ruim 24.000 positieve tests ten opzichte van de week daarvoor, toen 58.412 nieuwe gevallen bij het rijksinstituut werden gemeld.
  • Suriname heeft maandag nieuwe maatregelen aangekondigd om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Het Surinaamse luchtruim is vanaf maandagnacht gesloten voor commerciële passagiersvluchten, waardoor alleen goederenvluchten en repatriëring nog mogelijk blijven, zo schrijven lokale media.
  • In Nederland worden sinds de ingang van de laatste lockdown dagelijks meer dan twee keer zoveel kaarten en brieven verstuurd dan op een gemiddelde dag. PostNL bezorgt momenteel ruim 14 miljoen kaarten en brieven per dag, zo liet het postbedrijf dinsdag weten.

Nederland en Sint Maarten bereiken akkoord over derde coronasteunpakket

Nederland en Sint Maarten hebben een akkoord bereikt over een derde coronasteunpakket. Het ministerie van Koninkrijksrelaties maakte dinsdag bekend dat het ruim 30 miljoen euro beschikbaar stelt om het eiland door de pandemie te loodsen. In ruil daarvoor heeft Sint Maarten toegezegd hervormingen door te voeren om de economie en samenleving van het eiland „duurzaam weerbaarder” te maken.

Het is niet direct duidelijk om wat voor hervormingen het gaat. Wel stelt Nederland nog eens ruim 30 miljoen euro beschikbaar voor de bouw van een nieuwe gevangenis en ter „structurele verbetering in de detentiesituatie” op Sint Maarten. Verder is het zogeheten Caribisch hervormings- en ontwikkelingsorgaan (COHO) opgericht, dat de geplande hervormingen op Sint Maarten verder moet uitwerken en toezicht moet houden op de uitvoering ervan.

Staatssecretaris Raymond Knops benadrukt in het persbericht dat de in het akkoord opgenomen hervormingen ook echt uitgevoerd moeten worden. „Alleen dán ligt voorspoed voor de burgers op Sint Maarten in het verschiet.” Eerder sloot Nederland al soortgelijke akkoorden met Curaçao en Aruba. Bij de vorige twee steunpakketten stelde Nederland in totaal meer dan 300 miljoen euro aan goedkope leningen beschikbaar aan de drie eilanden.

Foto Tim van Dijk/ANP

Frankrijk gaat negatief geteste reizigers uit VK toestaan

Fransen en andere EU-burgers mogen vanaf woensdag weer naar Frankrijk reizen vanuit het Verenigd Koninkrijk als zij een negatieve coronatest kunnen overleggen. Dat melden Franse media. Net als enkele andere EU-landen had Frankrijk reizen vanuit het Verenigd Koninkrijk aan banden gelegd nadat daar een besmettelijkere variant van het coronavirus was opgedoken.

Vrachtverkeer tussen de twee landen wordt ook weer toegestaan. De maatregelen van onder meer Frankrijk zorgden op maandag voor chaotische toestanden op Britse luchthavens en bij de Kanaaltunnel. De Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Boris Johnson spraken vervolgens met elkaar om in ieder geval goederenvervoer toe te staan.

De Europese Commissie riep EU-landen eerder op dinsdag op om essentiële reizen en transport vanuit het VK weer toe te staan. Nederland meldde op dinsdag ook dat reizigers uit het VK binnenkort weer welkom zijn als ze een negatieve PCR-test kunnen aantonen.

Woensdag eerste proef GGD met thuistesten

De GGD in Tilburg begint woensdag met een proef waarbij mensen zichzelf thuis kunnen testen op het coronavirus, meldt ANP. De proef wordt gehouden om te kijken of uitslagen van thuistesten overeenkomen met testresultaten in een teststraat en of de testen veilig kunnen worden afgelezen door mensen zonder medische of laboratoriumervaring.

Iemand die zich wil laten testen op het virus kan woensdag bij de GGD Hart voor Brabant eerst een reguliere PCR-test ondergaan en er vervolgens een mee naar huis nemen. Thuis moeten dezelfde handelingen worden verricht als in de teststraat, waarna de resultaten kunnen worden afgelezen. De resultaten uit de thuistest worden vervolgens vergeleken met die uit de reguliere test, om zo te kijken of de thuistest even betrouwbaar is.

De pilot moet in januari zijn afgerond. Dan moeten zo’n achtduizend mensen thuis de test met het wattenstaafje hebben uitgevoerd.

Ziekenhuizen benadrukken dat reguliere zorg doorgaat ‘waar mogelijk’

Verschillende grote ziekenhuizen in Nederland hebben dinsdag benadrukt dat niet-acute zorg bij hen in principe gewoon doorgaat. Ook worden patiënten geïnformeerd als hun behandeling toch niet doorgaat. Eerder op de dag maakte minister Van Ark (Medische Zorg, VVD) juist bekend dat alle reguliere zorg in Nederlandse ziekenhuizen de komende tijd gestaakt zal worden om de druk op de zorg te ontlasten en coronapatiënten beter te kunnen behandelen.

Van Ark was geadviseerd door het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) om alle niet-dringende zorg te staken, omdat de komende weken een piek in ziekenhuisopnames wordt verwacht. Verschillende ziekenhuizen hebben vervolgens de aankondiging van de minister, die veel vragen opriep bij patiënten in Nederland, genuanceerd. Zo schrijft het Radboudumc in Nijmegen dat de aankondiging nauwelijks gevolgen heeft voor operaties. „We waren inmiddels al genoodzaakt de opnames en operaties tot een minimum te beperken”, schrijft het ziekenhuis op de website.

Ook het Erasmus MC in Rotterdam benadrukt dat de reguliere zorg „waar mogelijk” doorgaat. Het St. Antonius Ziekenhuis in Utrecht zegt dat de niet-urgente zorg de afgelopen weken al waar mogelijk is afgeschaald en ziekenhuis Rijnstate in Arnhem en Ziekenhuisgroep Twente benadrukken dat patiënten worden gecontacteerd als operaties niet doorgaan.

Foto ANP / Sem van der Wal

Brandweer zoekt tevergeefs naar protestpan in Hofvijver

De brandweer in Den Haag heeft dinsdag gezocht naar de pan die een demonstrant tijdens de toespraak van premier Mark Rutte in de Hofvijver liet vallen. Het Haags Historisch Museum wil de pan toevoegen aan een expositie over de coronavirusuitbraak in Nederland. De pan bleek onvindbaar: het museum roept de eigenaar op zich te melden.

De toespraak van premier Rutte werd vorige week verstoord door demonstranten die naast de Hofvijver stonden en onder meer op potten en pannen sloegen. Daarbij liet een van de demonstranten zijn pan in het water vallen. Een filmpje daarvan ging snel rond op sociale media.

Het Haags Historisch Museum besloot daarop de lokale brandweer te vragen de pan uit de vijver te vissen. „Het is jammer dat ze de pan niet hebben gevonden”, zei een woordvoerder van het museum tegen Omroep West. „We willen het stukje geschiedenis dat nu met de pandemie geschreven wordt, laten zien in de tentoonstelling. Daarom willen we de pan graag toevoegen, het liefst nog met het verhaal van de demonstrant erbij.”

Twitter avatar regio15 Regio15.nl Op verzoek van het Haags Historisch Museum is de brandweer in de #Hofvijver op zoek naar de deksel en/of pan die een demonstrant op 14 december jl. tijdens de toespraak van de minister-president in het water had laten vallen. https://t.co/maTfZ4hmp3

NVZ en NFU: Eerdere vaccinatie huisartsen en ziekenhuispersoneel

Huisartsen en ziekenhuispersoneel moet eerder worden gevaccineerd dan het kabinet voor ogen heeft. Daarvoor pleiten de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) dinsdag in reactie op een Kamerbrief van minister Tamara van Ark (Medische Zorg, VVD).

In die brief houdt Van Ark vast aan het plan dat de eerste vaccinaties bestemd zijn voor zorgmedewerkers van verpleeghuizen, kleinschalige woonvormen, gehandicaptenzorg, wijkverpleging en Wmo-ondersteuning. De NVZ en NFU vinden het echter „onbegrijpelijk” dat ziekenhuisprofessionals en huisartsen niet op datzelfde prioriteitenlijstje staan. Dat zijn volgens de belangenorganisaties de medewerkers „die het hardst nodig zijn om patiënten te verzorgen en de samenleving zo snel mogelijk terug naar normaal te brengen”.

Volgens de organisaties dreigt de situatie in ziekenhuizen „onhoudbaar” te worden als huisartsen en ziekenhuispersoneel langer moeten wachten op hun vaccinatie. Door de hoge werkdruk en het behandelen van Covid-19-patiënten zou het ziekteverzuim onder die medewerkers oplopen, mede door oververmoeidheid en de quarantaineverplichting bij contact met iemand met het coronavirus. „Vermindering van ziekteverzuim bij ziekenhuismedewerkers is essentieel om de capaciteit op peil te houden”, zo stellen de NVZ en NFU. Een woordvoerder van VWS was dinsdag niet direct bereikbaar voor commentaar.

Eerder op de dag werd bekend dat ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra de komende tijd alle niet-acute en planbare zorg staken. Dit in verband met het groeiend aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen.

Lees ook De IC-bedden zijn nagenoeg op

Foto Vincent Jannink/ANP

Ierse overheid overweegt sluiting pubs en restaurants tot begin maart

In Ierland gaan op kerstavond de pubs, restaurants en sommige winkels dicht om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De Ierse regering overweegt de horecagelegenheden pas begin maart weer open te laten gaan, meldt persbureau Reuters. Aanleiding voor de verregaande restricties is een snelle toename van het aantal nieuwe besmettingen, vooral onder ouderen.

Volgens premier Micheál Martin zijn er nog geen bewijzen dat de nieuwe coronavariant, die eerder opdook in Groot-Brittannië, ook in Ierland rondwaart. Ierland had tot voor kort een van de laagste incidentiecijfers in Europa, maar in de afgelopen dagen steeg het aantal nieuwe besmettingen met 10 procent. „Het virus lijkt in vrij grote aantallen ouderen te treffen en dat baart ons enorme zorgen”, aldus vicepremier Leo Varadkar.

Tot Tweede Kerstdag is het voor Ieren toegestaan om bezoekers van twee verschillende huishoudens te ontvangen. Daarna mogen tot oudejaarsavond alleen mensen van één ander huishouden langskomen.

Twee besmettingen nieuwe coronavariant in regio Amsterdam

De nieuwe coronavariant uit het Verenigd Koninkrijk is tot nu toe bij twee mensen in Nederland aangetroffen. Volgens Het Parool zijn beide gevallen gemeld in de regio Amsterdam. Een van de twee besmette personen is niet in het Verenigd Koninkrijk geweest, wat waarschijnlijk betekent dat het virus in Nederland is overgedragen.

Het RIVM kijkt aan de hand van steekproeven hoeveel mensen in Nederland besmet zijn met de nieuwe variant van het coronavirus. Binnen twee weken bleek bij twee steekproeven van elk 500 positief geteste personen dat er sprake was van een besmetting met de Britse mutatie. Omdat er in die periode bijna 130.000 positieve tests werden geregistreerd, zegt het RIVM volgens Het Parool dat de kans aanzienlijk is dat er meer besmettingen van de nieuwe coronavariant in Nederland zijn.

Volgens Britse autoriteiten is de mutatie mogelijk 70 procent besmettelijker dan het oorspronkelijke coronavirus. Desondanks ziet het RIVM geen reden de maatregelen in Nederland aan te scherpen, mede omdat de huidige maatregelen in het land al strenger zijn dan bij de uitbraak van de nieuwe variant eerder in het Verenigd Koninkrijk.

Lees ook het vragenstuk over de nieuwe coronavariant: 70 procent besmettelijker, wat betekent dat?

Forse toename nieuwe positieve coronatests in afgelopen week

Bij het RIVM zijn in de afgelopen week fors meer nieuwe positieve coronatests gemeld. Van 16 december tot en met 22 december registreerde het RIVM 82.340 nieuwe positieve testuitslagen. Dat betekent een stijging van ruim 24.000 positieve tests ten opzichte van de week daarvoor, toen 58.412 nieuwe gevallen bij het rijksinstituut werden gemeld. Het RIVM zegt dinsdag dat de „opmars van het coronavirus onverminderd doorgaat” en dat „alle seinen op rood staan”. Volgens het RIVM is het nog te vroeg om effecten te zien van de lockdown die vorige week werd afgekondigd door het kabinet.

Het RIVM schrijft de forse stijging van het aantal positieve tests voor een deel toe aan een storing in het systeem in de week van 9 tot en met 15 december. Zo’n zesduizend positieve testresultaten behoorden eigenlijk toe aan die week, maar zijn in weekcijfers van afgelopen week meegegaan. Desalniettemin komt de stijging ten opzichte van een week eerder uit op zo’n 20 procent. Ook het reproductiegetal, dat weergeeft hoe snel het virus zich verspreidt, steeg licht van 1,24 naar 1,25. Dat houdt in dat elke vier besmette personen vijf anderen besmetten met het coronavirus.

Volgens het RIVM was in de week tot en met 22 december de stijging van het aantal besmette mensen terug te zien in alle leeftijdsgroepen. Het aantal nieuwe meldingen per 100.000 mensen was opnieuw het hoogst in de leeftijdsgroep van 13 tot 17 jaar. Meer dan een half miljoen mensen lieten zich afgelopen week bij een van de testlocaties testen.

Daling in dagcijfers
Het aantal nieuwe positieve testuitslagen per etmaal is dinsdag wel gedaald. Bij het RIVM kwamen in de afgelopen 24 uur 9.872 nieuwe positieve coronatesten binnen. Dat zijn er ruim 1.300 minder dan maandag, toen in een etmaal zo’n 11.200 positieve testuitslagen werden geregistreerd.

Van 116 mensen is in de afgelopen 24 uur bekend geworden dat zij aan de longziekte Covid-19 zijn overleden. Een dag eerder lag dat aantal op 31. Nieuwe meldingen van overlijden komen vaak met een vertraging binnen, waardoor het niet betekent dat alle mensen in de afgelopen 24 uur zijn overleden.

De XL-coronateststraat op Schiphol. Foto Sem van der Wal/ANP

Scherpe daling bezoekersaantallen Rijksmuseum en Diergaarde Blijdorp

Het Rijksmuseum in Amsterdam ontving dit jaar driekwart minder bezoekers dan in 2019 als gevolg van de coronacrisis. Dat blijkt uit dinsdag gepubliceerde jaarcijfers. 675.000 mensen brachten een bezoek aan het museum, een jaar eerder waren dat er nog 2,7 miljoen.

Ook in Diergaarde Blijdorp in Rotterdam viel het aantal bezoekers tegen. De dierentuin verkocht dit jaar in totaal 823.000 kaartjes, 600.000 minder dan verwacht. Dit zou hebben geleid tot een omzetverlies van zo’n 13 miljoen euro. De gemeente Rotterdam leent Blijdorp 10 miljoen euro, onder meer onder de voorwaarde dat de dierentuin een reorganisatie doorvoert. Daarmee gaan mogelijk tientallen arbeidsplaatsen verloren. Eerder moest de dierentuin ook al personeel laten gaan, net als onder meer Artis.

Volgens de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen is het nog niet gezegd dat alle dierentuinen de coronacrisis gaan overleven. Zeker als de lockdown langer dan gepland gaat duren, wordt de situatie penibel, aldus een woordvoerder. Als een dierentuin failliet gaat en andere dierentuinen niet in staat zijn de dieren over te nemen, kan het dat de dieren worden geëuthanaseerd. Nederland telt bijna zestig organisaties met een dierentuinvergunning.

Het Rijksmuseum in Amsterdam werd een stuk minder bezocht dan verwacht. Foto Koen van Weel/ANP

Europese Commissie: houd grenzen VK open voor medisch personeel en transport

Alle niet-essentiële reizen van en naar het Verenigd Koninkrijk moeten ontmoedigd worden door EU-lidstaten. Uitzondering daarop zijn gezondheidswerkers en transportpersoneel, die moeten kunnen blijven reizen voor hun werk. Dat heeft de Europese Commissie dinsdag gezegd in een aanbeveling.

Nederland en verschillende andere EU-landen namen dit weekend uiteenlopende maatregelen om het reisverkeer met het VK te beperken nadat daar een besmettelijkere variant van het coronavirus was opgedoken. EU-lidstaten vroegen de Europese Commissie vervolgens om richtlijnen om reisbeperkingen met het VK beter te coördineren.

Volgens de Europese Commissie zijn de Europese regels van vrij verkeer tot eind december nog van toepassing op het VK, wat inhoudt dat reizigers uit het VK in principe niet geweerd mogen worden door EU-landen. Daarna wordt aanbevolen om alle niet-essentiële reizen van en naar het VK te ontmoedigen. EU-burgers en personen die zich vrij binnen de EU mogen bewegen zouden vrijgesteld moeten worden van die beperkingen, indien ze een test kunnen overleggen of in quarantaine gaan.

Reizigers die een essentiële rol bekleden, zoals gezondheidswerkers, hoeven bij het reizen naar een EU-land alleen een negatieve test kunnen tonen terwijl de Europese Commissie aanbeveelt om transportpersoneel helemaal vrij te stellen van voorwaarden als een test of quarantaine.

Gestrande vrachtwagens bij Kent. Foto Justin Tallis / AFP

LCPS: stijging coronapatiënten in ziekenhuis zet door

Er zijn tussen maandag en dinsdag 127 nieuwe coronapatiënten opgenomen in de Nederlandse ziekenhuizen. De IC-bezetting is in het afgelopen etmaal gelijk gebleven, met 586 coronapatiënten. In totaal liggen nu 2.289 mensen die besmet zijn met Covid-19 in de ziekenhuizen. Dat blijkt dinsdag uit cijfers van het Landelijk Centrum voor Patiënten Spreiding (LCPS). Daarmee is het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen voor de twaalfde dag op rij toegenomen.

Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ), zei maandag te verwachten dat er meer coronapatiënten in de ziekenhuizen belanden dan tijdens de piek van de tweede golf begin november. Vorige week steeg het aantal patiënten met Covid-19 in de ziekenhuizen met 20 procent. Als de huidige getallen in hetzelfde tempo blijven stijgen, liggen er op 31 december 2.560 coronapatiënten in de ziekenhuizen, waarvan 640 op de IC’s, zo zei Kuipers.

Inspectie: deel coronatestlocaties voert besmettelijk afval niet veilig af

Een deel van de Nederlandse coronatestlocaties voert mogelijk besmettelijk afval niet veilig af. Dat concludeert de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) dinsdag na inspectie bij 39 commerciële en GGD-testlocaties. Op 22 van de onderzochte locaties werd mogelijk besmettelijk afval, zoals beschermende kleding van medewerkers en gebruikte wattenstaafjes, niet goed verpakt en afgevoerd. Voor de afvoer van afval uit ziekenhuizen en coronateststraten bestaan strenge regels om te voorkomen dat anderen besmet raken.

Zo hielden de 22 testlocaties zich niet aan de regel om mogelijk besmettelijk afval in speciale vaten of plastic zakken af te voeren. Daarnaast maakte „een handvol” locaties ook fouten met het op de juiste manier afsluiten en etiketteren van afvalcontainers. De fouten werden bij zowel commerciële als GGD-teststraten ontdekt. Eén van de teststraten bevindt zich in een ziekenhuis. Of er daadwerkelijk mensen ziek zijn geworden door het slecht verpakte en afgevoerde afval, is niet duidelijk.

De ILT zegt dat „kennis over verpakken en afvoer van besmettelijk afval nog te vaak ontbreekt”. De praktijk moet „echt veiliger”, aldus de inspectie. Met de betreffende testlocaties zijn afspraken gemaakt over verbetering. In totaal kent Nederland 130 GGD-testlocaties. Hoeveel commerciële teststraten er zijn, is niet precies duidelijk.

Reizigers uit VK en Zuid-Afrika weer welkom met negatieve test

Reizigers vanuit het Verenigd Koninkrijk en Zuid-Afrika zijn weer welkom in Nederland als zij een negatieve PCR-test kunnen overleggen. Daarnaast moeten zij na aankomst tien dagen in quarantaine. Dat heeft minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) gezegd na afloop van een overleg tussen ministers op dinsdag.

Wanneer de maatregelen ingaan is nog niet duidelijk. Vliegtuig- en veerbootmaatschappijen moeten eerst kunnen garanderen dat alleen mensen met een negatieve test meegaan. Naar verwachting wordt daar later vandaag meer over bekendgemaakt.

Nederland besloot dit weekend reizigers uit het VK te weren nadat daar een besmettelijkere variant van het coronavirus was opgedoken. Ook andere landen uit de EU en de rest van de wereld namen soortgelijke strenge maatregelen. Maandagavond werd het vluchtverkeer met Zuid-Afrika ook stilgelegd toen daar een nieuwe coronavariant opdook.

Lees ook:Nieuwe virusvariant in Zuid-Afrika? Wie landde uit Kaapstad kon op Schiphol doorlopen

Gestrande reizigers op Heathrow Airport in Londen. Foto Niklas Hallen / AFP

Alle niet-acute en planbare ziekenhuiszorg uitgesteld

Ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra staken de komende tijd alle niet-acute en planbare zorg, om zo de acute zorg en de behandeling van coronapatiënten doorgang te laten vinden. Dat is een van de maatregelen die minister Tamara van Ark (Medische Zorg, VVD) dinsdag invoert naar aanleiding van advies van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ). Het afschalen van de zorg is volgens LNAZ-voorzitter Ernst Kuipers nodig vanwege het groeiende aantal coronapatiënten dat momenteel in ziekenhuizen wordt opgenomen. Hij verwacht in de eerste week van januari „de piek qua ziekenhuisbezetting” te bereiken.

Het gaat om het staken van de zogeheten electieve zorg, die niet spoedeisend is en daarom niet direct plaats hoeft te vinden. Het inkrimpen van deze zorg is volgens Kuipers nodig om „voldoende (gespecialiseerd) zorgpersoneel beschikbaar” te houden „om de groei van het aantal patiënten de komende weken aan te kunnen”. Zorginstellingen maken vervolgens via het Regionaal Overleg Acute Zorgketen, een samenwerkingsverband van aanbieders van acute zorg, afspraken over hoe het beschikbaar gekomen personeel wordt ingezet. Voor de maatregelen is geen einddatum genoemd: deze blijven van kracht tot de druk op de ziekenhuizen afneemt, laat een woordvoerder van het ministerie van VWS weten.

Ziekenhuizen krijgen per 21 december ook opnieuw de mogelijkheid om patiënten naar Duitsland te verplaatsen, net als tijdens de eerste lockdown in het voorjaar. Het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) zal net als in het voorjaar de verplaatsing van patiënten naar het buitenland coördineren. Momenteel zijn ziekenhuizen bezig hun IC-capaciteit te vergroten naar 1.350 bedden. Mogelijk kan dat in januari, wanneer het LNAZ een piek in het aantal ziekenhuispatiënten verwacht, vergroot worden naar 1.450 bedden.

Hoog ziekteverzuim
Volgens Kuipers is er vanwege de pandemie langere tijd veel gevraagd van zorgpersoneel, „met onder andere een hoog ziekteverzuim als gevolg”. „Daarbij komt dat het in de kerstperiode altijd een extra uitdaging is om de roosters rond te krijgen, waardoor de druk nog verder toeneemt”, aldus Kuipers. „Al deze omstandigheden maken dat extra maatregelen noodzakelijk zijn.”

Sinds eind november neemt het aantal meldingen van positieve coronatests toe. Tien dagen geleden lag het weekgemiddelde aan positieve tests per dag rond de achtduizend, momenteel ligt dat gemiddelde rond de elfduizend positieve uitslagen per dag. Het RIVM komt later vandaag met een update over het aantal positieve coronatests en sterfgevallen van de afgelopen zeven dagen.

Ook het dagelijkse aantal opnames in het ziekenhuis en op de intensivecareafdelingen neemt de laatste dagen toe. Premier Mark Rutte (VVD) stelde eerder dat de huidige coronamaatregelen pas versoepeld kunnen worden als er dagelijks rond de tien patiënten worden opgenomen op de IC. Vorige week werden er dagelijks ruim dertig coronapatiënten opgenomen op de IC.

De afdeling Spoedeisende Hulp in het Jeroen Bosch ziekenhuis. Foto John van Hamond

Twee kardinalen in Vaticaanstad besmet

Een greep uit het coronanieuws uit het buitenland:

  • Twee kardinalen in Vaticaanstad zijn besmet geraakt met het coronavirus. Dat meldt persbureau Reuters. Een van de twee kardinalen, de Pool Konrad Krajweski, is opgenomen in het ziekenhuis. Op maandag hield de paus in aanwezigheid van veel kardinalen zijn jaarlijkse kersttoespraak. Het is niet bekend of het besmette duo daarbij aanwezig was.
  • Op Antarctica, het enige continent waar nog geen coronagevallen waren geregistreerd, zijn 36 besmettingen gemeld. Het gaat om 36 bewoners van een Chileens onderzoeksstation, waaronder 26 militairen. Alle besmette gevallen zijn naar de Chileense stad Punta Arenas gebracht om behandeld te worden.
  • Voor het eerst sinds 12 april is er in Taiwan een lokaal overgedragen besmetting van het coronavirus gemeld. Volgens persbureau Reuters gaat het om een Nieuw-Zeelandse piloot die een Taiwanese vrouw heeft besmet. Sinds het begin van de pandemie zijn er in totaal 771 coronabesmettingen gemeld in Taiwan, waarbij het vooral gaat om reizigers die in het buitenland besmet waren en het virus meenamen.

Foto Gregorio Borgia / AP

Rijksoverheid plaatst paginagrote advertentie in dagbladen voor vaccinatie

De Rijksoverheid heeft dinsdag een paginagrote advertentie geplaatst in Nederlandse kranten over vaccinatie tegen het coronavirus. De advertentie, die ook in NRC staat, moet lezers overtuigen van de veiligheid van het vaccin en is onderdeel van de vorige week afgetrapte reclamecampagne voor inenting tegen Covid-19. „Met een vaccinatie tegen het coronavirus bescherm je uiteindelijk jezelf, maar ook je familie, vrienden en kwetsbare mensen om je heen. Zo zorgt vaccineren ervoor dat we stapje voor stapje meer vrijheid terugkrijgen”, zo staat in de advertentie te lezen.

In de advertentie staat onder meer te lezen dat vaccins tegen het coronavirus „moeten voldoen aan dezelfde strenge eisen als andere vaccins”. Daardoor zijn de coronavaccins, waaronder dat van Pfizer/BioNTech, „net zo zorgvuldig ontwikkeld” als andere vaccins, zoals dat tegen polio. Dat de ontwikkeling en beoordeling sneller gaan dan bij andere vaccins, komt volgens de advertentie doordat wereldwijd veel onderzoeken op hetzelfde moment plaatsvinden en kennis wordt gedeeld.

Maandag keurde het Europese geneesmiddelenbureau EMA het vaccin van Pfizer/BioNTech goed, het eerste coronavaccin dat op de Europese markt komt. Meerdere landen, waaronder België, Duitsland en Frankrijk, hebben laten weten nog dit jaar te beginnen met het inenten van de bevolking. Nederland begint op 8 januari met vaccineren en is daarmee relatief laat. Minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) kreeg daarvoor flinke kritiek vanuit de Tweede Kamer.

De advertentiepagina voor vaccinatie van de Rijksoverheid.

PostNL: Nederlanders versturen veel meer brieven en kaarten sinds lockdown

In Nederland worden sinds de ingang van de laatste lockdown dagelijks meer dan twee keer zoveel kaarten en brieven verstuurd dan op een gemiddelde dag. PostNL bezorgt momenteel ruim 14 miljoen kaarten en brieven per dag, zo laat het postbedrijf dinsdag weten. Dat is meer dan de 11,7 miljoen kaarten waar bij de gebruikelijke kerstdrukte rekening mee werd gehouden.

Ook het aantal pakketten dat PostNL heeft te verwerken nam een vlucht, bleek maandag. Vanwege het sluiten van niet-essentiële winkels doen veel mensen hun aankopen online. Ook voordat de laatste lockdown inging, bestelden Nederlanders meer online. Sinds het begin van het jaar is het aantal pakketten bijna verdubbeld naar een huidige 1,7 miljoen per dag.

Om het toegenomen postverkeer in goede banen te leiden, heeft PostNL de capaciteit met 90 procent opgeschaald ten opzichte van het begin van het jaar. Postsorteercentra blijven langer open, brievenbussen worden vaker gelicht en er zijn extra bezorgdagen ingepland. Enige vertraging is desondanks soms niet te voorkomen, aldus PostNL. Het postbedrijf stelt niet verder te kunnen opschalen, en roept consumenten daarom op om retourzendingen vast te houden tot 7 januari.

Brancheorganisatie van webwinkels Thuiswinkel.org zegt dinsdag tegen persbureau ANP dat de omzet van webwinkels deze Kerst „giga de lucht in” gaat. De organisatie kan geen concrete prognose geven, maar stelt dat het sluiten van de winkels voor online records gaat zorgen. Onder meer drogisterijspullen, kerstkleding, spelletjes, kinderspeelgoed en lingerie zouden populair zijn. De digitale aankopen nemen al het hele jaar toe. In het derde kwartaal werd voor ruim 75,9 miljoen euro online gewinkeld, bijna een kwart meer dan een jaar eerder.

Kerstdrukte in een soorteercentrum van PostNL in 2015. Foto Robin van Lonkhijsen/ANP

Kabinet gaat vaccininstituut Intravacc verkopen

Het Nederlandse overheidsinstituut voor vaccinonderzoek Intravacc komt in de verkoop. Dat schrijft minister Tamara van Ark (Medische Zorg, VVD) aan de Tweede Kamer. Intravacc zal vanaf 1 januari worden verzelfstandigd en ondergebracht in een bv. Binnen twee jaar moet er een koper zijn voor het instituut, een volgend kabinet moet beslissen of die aan de voorwaarden voldoet om dezelfde productie van vaccins te kunnen waarborgen.

Van Ark wil Intravacc niet direct verkopen, maar ziet een rol voor de overheid als volledig aandeelhouder of een directe verkoop van aandelen als „het meest opportuun” in verband met de coronapandemie. In april schortte het kabinet de privatisering van het bedrijf nog op. Maar op termijn, zo denkt de minister, is privatisering noodzakelijk omdat „de activiteiten van een bedrijf als Intravacc niet houdbaar zijn binnen de spelregels van een ambtelijke organisatie”.

Intravacc-topman Jan Groen vindt de verzelfstandiging „een goede eerste stap”. Volgens hem kan het instituut als bv makkelijker commerciële opdrachten binnenhalen. „Dat is nu nog lastig. Bedrijven zijn huiverig om zaken te doen met een overheidsinstelling”, zegt Groen dinsdag tegen het FD.

Bij Intravacc werken 130 mensen, die onderzoek doen en zelf nieuwe vaccins ontwikkelen. Het bedrijf komt voort uit het Nederlandse Vaccin Instituut, dat eerder is opgericht door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Een koper zal de garantie moeten bieden dat de publieke belangen van vaccinontwikkeling voldoende gewaarborgd blijven.

Suriname schrapt commerciële vluchten en verscherpt avondklok tegen virusverspreiding

Suriname heeft maandag nieuwe maatregelen aangekondigd om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Het Surinaamse luchtruim is vanaf maandagnacht gesloten voor commerciële passagiersvluchten, waardoor alleen goederenvluchten en repatriëring nog mogelijk blijven, zo schrijven lokale media. Mogelijk speelt in die beslissing ook de ontdekking van de nieuwe virusvariant in het Verenigd Koninkrijk mee, die zeker voor veertig andere landen reden was om luchtverkeer vanuit onder meer het VK stil te leggen.

Het aantal positieve coronatests in Suriname loopt de afgelopen weken op. Medio december lag het dagelijkse aantal positieve tests rond de twintig. Sinds afgelopen vrijdag fluctueren de cijfers tussen de dertig en vijftig positieve testuitslagen per dag, op de ruim 575.000 inwoners. Om die cijfers terug te dringen, worden ook in de rest van het land maatregelen aangescherpt. Iedereen met een contactberoep, zoals kappers en nagelstylisten, moet de werkzaamheden staken. Daarnaast sluiten vanaf dinsdag alle overheidskantoren in het land en wordt ook de avondklok vervroegd: wie zich tussen 19.00 en 05.00 uur op straat begeeft, riskeert daarvoor een boete. De avondklok begon eerder alleen in het weekend om 19.00 uur en doordeweeks om 21.00 uur. Eerdere maatregelen, zoals een samenscholingsverbod van meer dan tien personen en het sluiten van alle horecagelegenheden, blijven van kracht.

Lees ook deze reportage van correspondent Nina Jurna en Euritha Tjan A Way: In Suriname zweren inheemsen bij hun eigen coronamedicijn

BioNTech: vaccineffectiviteit tegen mutatie over twee weken duidelijk

Over twee weken moet duidelijk zijn of het coronavaccin van Pfizer en BioNTech ook werkt tegen de gemuteerde variant die in het Verenigd Koninkrijk is opgedoken. „We moeten daar nu experimentele testen mee doen”, zei BioNTech-topman Ugur Sahin maandagavond tegen het Duitse persbureau DPA. „We hebben er vertrouwen in dat het werkingsmechanisme daardoor niet noemenswaardig wordt verzwakt.” Volgens de topman is er genoeg wetenschappelijk bewijs dat de effectiviteit tegen de gemuteerde variant kan aantonen. Anders zou BioNTech „binnen zes weken” een vaccin kunnen leveren dat werkt tegen een gemuteerd virus.

Naar Britse schattingen is de virusstam die in het Verenigd Koninkrijk is opgedoken, 70 procent besmettelijker dan de oude vorm van het virus. Dat hoeft voor de effectiviteit van het vaccin niet uit te maken, meent hij. „We hebben het vaccin op ongeveer twintig virusvarianten met andere mutaties getest. De immuunreactie die door ons vaccin ontstaat, heeft alle virusvormen gedeactiveerd”, aldus Sahin. De oncoloog en arts geeft aan dat het vaccin van Pfizer en BioNTech in beginsel snel kan worden aangepast aan gemuteerde varianten van het virus.

Maandag keurde het Europese Medicijn Agentschap (EMA) het vaccin van farmaceut Pfizer en biotechnologiebedrijf BioNTech goed voor gebruik binnen de Europese Unie. Na goedkeuring van de Europese Commissie is het middel het eerste coronavaccin dat vrijkomt op de Europese markt. Na de goedkeuring kunnen de eerste vaccinatiecampagnes op het Europese vasteland van start: Duitsland begint als een van de eerste lidstaten met prikken op 27 december. De eerste Nederlander wordt op 8 januari ingeënt.

Lees ook: Screent Nederland genoeg om het Engelse virus hier te vinden?

Franse minister: afspraken tussen Macron en Johnson over grensmaatregelen

De Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Boris Johnson zijn het eens geworden over maatregelen om de Frans-Britse grens open te stellen voor goederenvervoer. Dat heeft de Franse minister van Europese Zaken Clément Beaune gezegd tegen de BBC. De precieze maatregelen worden volgens de minister later aangekondigd en zullen vanaf woensdag ingaan. Het is niet duidelijk of de grens dan ook direct open kan.

Wereldwijd schrapten sinds zondag zeker veertig landen al het inkomend verkeer vanuit het Verenigd Koninkrijk vanwege de ontdekking daar van een nieuwe, vermoedelijk zeer besmettelijke variant van het coronavirus. Zondagavond ontstond hectiek bij transportbedrijven, toen ook Frankrijk bekendmaakte de grens met het VK zeker 48 uur dicht te gooien. Daarmee sloten zowel de Kanaaltunnel als de veerdienst tussen Calais en Dover, een gebruikelijke route voor vrachtverkeer tussen het Europese vasteland en het VK. Rond Kerst maken dagelijks zo’n tienduizend vrachtwagenchauffeurs uit verschillende landen de oversteek van en naar Dover.

Verschillende supermarktketens stelden vanwege de situatie te vrezen voor bevoorrading rond de Kerstdagen. Maandag hielden zowel de EU als het VK crisisberaad over de nieuwe virusvariant en een gecoördineerde reactie daarop. Premier Johnson gaf maandagavond een persconferentie en stelde toen contact te hebben gehad met president Macron. Johnson sprak de hoop uit dat Frankrijk en het VK snel tot een oplossing zouden komen. Ook verzekerde Johnson dat Britten zich geen zorgen hoeven te maken over de Britse winkelbevoorrading, omdat deze „robuust” zou zijn.

Lees ook: Hectiek bij transportfirma’s door Brexit en virusvariant

Amerikaanse Congres keurt coronasteunpakket goed

Het nieuwe coronasteunpakket van 892 miljard dollar (729 miljard euro) in de Verenigde Staten is goedgekeurd door zowel het Huis als de Senaat. Dat meldt persbureau Reuters in de nacht van maandag op dinsdag. Onder het pakket vallen een cheque van 600 dollar voor de meeste Amerikanen, extra uitkeringen voor werkloosheid en leningen voor kleine ondernemingen.

Democraten hadden gehoopt op een ruimer pakket van 3.000 miljard dollar, waaronder ook gerichte steun voor overheden op staatsniveau zou vallen. Daarover zei de Democratische voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi dat ze het nog eens zou proberen zodra Joe Biden is aangetreden.

Het steunpakket komt op een moment dat de Verenigde Staten door een heftige derde golf van het coronavirus worden getroffen, met recordaantallen dagelijkse sterfgevallen. In verschillende staten raken de intensive cares overspoeld en gelden daarom strenge coronamaatregelen.

Mitch McConnell na de stemming in de Senaat. Foto Cheriss May/Getty Images/AFP

Laatste nieuws Covid-19

In dit blog houdt NRC de laatste ontwikkelingen bij rond de mondiale uitbraak van het coronavirus. Lees hier het belangrijkste nieuws van maandag 21 december terug:

  • Bij het RIVM werden maandag 11.212 positieve coronatesten gemeld. Dat aantal was net iets lager dan het weekgemiddelde. Ook werden er 31 coronadoden gemeld. Het aantal coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen is voor de elfde dag op rij toegenomen. In totaal lagen er maandag 2.152 coronapatiënten in het ziekenhuis, waarvan 586 op de IC.
  • Aankomend president Joe Biden heeft zich live op de Amerikaanse televisie laten vaccineren met het Pfizer-vaccin. Daarmee wil Biden het Amerikaanse volk laten zien dat de vaccins veilig zijn voor iedereen.
  • Het Europese geneesmiddelenbureau EMA heeft het Pfizer-vaccin goedgekeurd voor gebruik binnen de EU. Later op maandag keurde ook de Europese Commissie het vaccin goed, waardoor vaccinatiecampagnes in Europa een kwestie van tijd lijken.
  • In Zuid-Afrika is ook een nieuwe variant van het coronavirus ontdekt. De variant zou anders zijn dan de variant die in het Verenigd Koninkrijk is opgedoken, maar autoriteiten denken wel dat de variant veel besmettelijker is dan het oorspronkelijke coronavirus.
  • Steeds meer landen hebben hun grenzen gesloten voor reizigers uit het Verenigd Koninkrijk. Naast verschillende EU-landen legden landen als Canada, Chili, Argentinië, Colombia en Iran reisbeperkingen op.

Lees hier het hele blog van maandag 21 december