Opinie

Acceptatie past niet bij onze gripzucht

Floor Rusman

‘We weten het niet.” „Waarschijnlijk wel, maar misschien ook niet.” „Verder onderzoek is nodig.” Je kunt nog zo fanatiek kranten, draadjes en journals afgrazen, maar als de experts ook niet precies weten hoe besmettelijk een nieuwe virusvariant is en hoe dat ons leven gaat beïnvloeden, komt er een moment dat je de onzekerheid moet accepteren.

„Acceptatie” is een modewoord in allerlei hoeken van de samenleving, van psychotherapie tot het bedrijfsleven. De centrale gedachte: richt je op de dingen die je kunt beïnvloeden, en accepteer wat buiten je macht ligt. Maar acceptatie verhoudt zich slecht tot gripzucht. We willen graag grip op ons leven: een idee van waar we staan, waar we heengaan en hoe wijzelf die weg kunnen beïnvloeden.

Grip kun je krijgen door je kennis te vergroten. Zo waren er in het voorjaar, vlak nadat corona ons overrompelde, allerlei mensen met verstand van reproductiegetallen en exponentiële groei. Met hun sommetjes en grafiekjes trachtten ze de angst voor het onbekende beheersbaar te maken.

Een andere vorm van gripvergaring is het vertrouwen op routines. Sommige oude gewoontes, zoals naar kantoor gaan of aan de bar hangen, zijn ons afgenomen. Maar een echt routinebeest verzint daar iets op. Bij vrienden thuis werken, glühwein drinken op straat. De afgelopen maanden veranderde de markt waar ik zaterdags kom in een festivalterrein, omdat ‘rondlopen met een biertje’ voor jongeren ineens de leukste optie is. Sinds vorige week mag er rondom de markt geen drank meer verkocht worden.

Dat is wat deze fase zo zwaar maakt: de continue dreiging dat ook de nieuwe routines ons worden afgepakt. „Ik heb tijdslots geboekt in vier musea!” vertelde mijn moeder – het enige uitje dat voor dit bezige bijtje nog mogelijk was. De dag erna gingen de musea dicht.

„Als ik maar elke dag met m’n zoontje naar de speeltuin kan, hou ik het vol”, zei een vriendin die in Londen woont. De week erna sloten de speeltuinen.

„Ik ga nu elke week zwemmen met een vriendin”, zei een vriend, de dag voor de zwembaden dicht moesten.

Alles waaraan we ons vasthouden is onder voorbehoud – zelfs het kerstdiner-in-kleine-kring kan worden gecanceld, zoals we nu in Engeland zien. Ik doe boodschappen voor mijn eigen kerstdiner en denk: misschien eet ik die toastjes straks in m’n eentje.

We moeten in het nu leven, zoals de goeroes ons voorhouden. Maar wat als we bang zijn in het nu? Wat als we gewend zijn om het nu te zien in het licht van de toekomst? Leven zonder grip – is dat niet te veel gevraagd?

Floor Rusman (f.rusman@nrc.nl) schrijft elke woensdag op deze plek een column.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.