Rotterdam liep 80 miljoen mis en bouw tweede Boijmans

Filantropie Droom en Daad wilde een tweede Boijmans-museum voor moderne kunst in Rotterdam-Zuid. Het plan mislukte en bleef geheim.

Museum Boijmans Van Beuningen kreeg een nieuw depot, hier in aanbouw. Een heel nieuw museum in Rotterdam Zuid kwam er niet.
Museum Boijmans Van Beuningen kreeg een nieuw depot, hier in aanbouw. Een heel nieuw museum in Rotterdam Zuid kwam er niet. Foto Robin Utrecht/

De „tegenvaller” rond de verbouwing van Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam blijkt veel groter dan gedacht. De filantropische Stichting Droom en Daad trok niet alleen een bijdrage van 40 miljoen euro voor de verbouwing terug, zoals vorig jaar bekend werd, maar óók het aanbod van 40 miljoen euro voor een permanent Boijmans-museum voor moderne en hedendaagse kunst in Rotterdam-Zuid.

In totaal is Boijmans zo een particuliere schenking van zeker 80 miljoen euro misgelopen, bevestigen bronnen die anoniem willen blijven. Het wordt een „grote gemiste kans” voor de stad genoemd. Een ‘Boijmans Modern’ kon een katalysator zijn voor de gebiedsontwikkeling in Rotterdam-Zuid, was het idee. Maar het plan sneuvelde, tot frustratie van burgemeester Ahmed Aboutaleb en cultuurwethouder Said Kasmi (D66).

Boijmans en Droom en Daad willen nu beide geen commentaar geven op de zaak. Ook het Rotterdamse college van B&W wil niet reageren. Het college heeft de gemeenteraad begin dit jaar alleen in het geheim geïnformeerd over de gevoelige kwestie.

Lees het artikel Boijmans: geen plan en geen geld

Het pand van Boijmans in het centrum (1935), eigendom van de gemeente, wordt na jarenlang uitstel opgeknapt en uitgebreid. De gemeente betaalt zelf 169 miljoen euro voor de renovatie, maar heeft grote moeite daarbij 55 miljoen euro aan extern geld te vinden voor de aanvullende ‘ambitieuze verbouwing’ naar een ontwerp van architectenbureau Mecanoo. Buiten Stichting Droom en Daad heeft ook de BankGiro Loterij nog geen financiële bijdrage toegezegd, zo werd begin dit jaar bekend.

Medio 2018 wilde Droom en Daad, van de familie Van der Vorm van investeringsmaatschappij HAL, 40 miljoen euro bijleggen om de ambitieuze uitbreiding mogelijk te maken. In die periode ontstond ook het plan om de Boijmans-collectie (ruim 150.000 objecten) in tweeën splitsen: de oude kunst in het bestaande museum en de moderne en hedendaagse kunst in een nieuw museum in Zuid.

Maar uiteindelijk trok de filantropische stichting zich geheel terug. Het gesprek over de verbouwing liep onder meer stuk omdat Droom en Daad een plan en een begroting wilde zien en niet de gewenste invloed op het bouwproces kreeg. Een bezwaar van Boijmans tegen een nieuw museum was dat de exploitatiekosten niet waren gedekt. Ook wilde Boijmans de volledige vrijheid over de programmering houden en geen ‘harde knip’ in de historische collectie.

Publiekelijk sprak het college van B en W tot nu toe alleen over de „tegenvaller” rond de externe financiering van de renovatie. Raadsleden waren gechoqueerd toen ze begin dit jaar óók hoorden van het mislukte plan voor Rotterdam-Zuid. Het hele proces moest geheim blijven om de vertrouwensrelatie met, en de belangen van „(potentiële) begunstigers” niet te schaden, was de officiële verklaring. Oppositiepartij Leefbaar Rotterdam sprak van een „doofpot”, zonder te zeggen wat werd bedoeld.

Lees het hele verhaal: ‘Boijmans Modern’ in Rotterdam-Zuid blijft slechts een droom Binnenland pagina 10-11