Reportage

Burenruzie in Heerlen werd nationale rel: was het discriminatie of stalking?

Heerlen Boze BN’ers zagen ‘vreemdelingenhaat’ tegen een Syrisch gezin in Heerlen. Volgens sommige buren hebben juist de Syriërs zich misdragen.

Na een vuurwerkbom, een oploop en een inbraak wordt een woning in in Heerlen dichtgetimmerd.
Na een vuurwerkbom, een oploop en een inbraak wordt een woning in in Heerlen dichtgetimmerd. Foto Bas Quaedvlieg/ANP

Twee panden in de Ingenieur C. Blankevoortstraat in Heerlen zijn dichtgespijkerd. De twee gezinnen die er woonden, een Nederlands gezin en een Syrische vluchtelingenfamilie, zijn elders ondergebracht. Tussen geparkeerde auto’s houden agenten vanuit een politiewagen de boel in de gaten. Om snel op alle verdachte bewegingen te kunnen reageren, geldt sinds donderdag een noodverordening in heel Heerlen. Wie hier niks te zoeken heeft, mag worden tegengehouden. Zonder verdenking mogen mensen preventief gefouilleerd worden.

En dat vanwege een burenruzie die de grenzen van de stad oversteeg. De twee eenvoudigste versies van het verhaal achter die ruzie kennen een duidelijke verdeling tussen goed en kwaad. In het ene verhaal is het het Nederlandse gezin dat de Syrische buren terroriseert. Dit verhaal leidde afgelopen week tot massale ophef op internet, waarbij ook tal van BN’ers van zich lieten horen.

In deze lezing regent het verwensingen aan het adres van de Syriërs. Er wordt meerdere keren aangebeld en op hun ramen en deuren gebonsd. De Nederlandse buren proberen binnen te dringen. Het hoofddoekje van de dochter wordt afgetrokken, een grote hond op de Syriërs afgestuurd. En op 14 november komt een zware vuurwerkbom tegen hun huis tot ontploffing. Voor oorlog en geweld gevluchte mensen voelen zich opnieuw onveilig. De kinderen hebben last van nachtmerries. Mohammed, de vader van het gezin, zegt: „Deze buurt haat Arabieren en de islam.”

Het andere verhaal, gezien vanuit het Nederlandse gezin, heeft vooral een seksuele lading . Hierin zijn het juist de Syriërs die zich al snel na de verhuizing van het Nederlandse gezin naar de straat, december vorig jaar, tot de treiteraars ontpoppen. De vader van het gezin, Mohammed, zou zich samen met zijn zoon op het balkon hebben bevredigd. Ook zou hij foto’s en filmpjes maken van de Nederlandse buurvrouw en haar kinderen.

Lees ook over Muslim Rights Watch: Wij zijn actiegroep en geen terroristen

Influencers

De noodverordening in Heerlen volgt op een oploop donderdagavond en een inbraak met vernieling de daaropvolgende nacht, beiden aan het adres van het Nederlandse gezin. Die gebeurtenissen kwamen nadat Muslim Rights Watch Nederland een video met beelden van intimidatie door de Nederlanders had gepubliceerd. Dat filmpje ging al snel een eigen leven leiden op internet. Onder meer programmaker Tim Hofman, rapper Appa en spelers van Ajax deelden de beelden met verontwaardigde teksten.

„Kwalijk”, vindt de Heerlense burgemeester Roel Wever (VVD). „Influencers met zoveel volgers zouden zich bewuster moeten zijn van het zomaar verspreiden van een versie van het verhaal zonder zich er verder in te verdiepen.” Jack van Kleef, woordvoerder van politiekorps Limburg: „In de video kruipt de Syrische familie in de slachtofferrol. De discriminatiekaart wordt wel erg gemakkelijk getrokken.”

Burgemeester Wever spreekt van „een veelkantige zaak, waarbij aan twee kanten zaken zijn gebeurd die niet horen. ” Vanaf april, zegt de burgemeester, toen de ruzie begon, zijn instanties betrokken geweest. „Toen het gewelddadige kanten kreeg, werd het ook een openbare-ordezaak.”

Na de vuurwerkbomaanslag in november zocht het Syrische gezin uit veiligheidsoverwegingen zijn toevlucht bij familie in België. De afgelopen week hebben beide gezinnen door de gemeente Heerlen een ander tijdelijk woonadres toegewezen gekregen. De woningbouwstichting bood de Syriërs onlangs een andere huurwoning aan, maar die plek werd geweigerd. „Geen goede buurt en een te klein huis”, aldus Peter Bolton, advocaat van de Syriërs. „Een gezin met zeven mensen krijg je niet overal ingelepeld.” Inmiddels zegt het gezin niet meer terug te willen naar Limburg.

Bolton voert ook het woord in de ophef veroorzakende video van Muslim Rights Watch Nederland. „Omdat de autoriteiten niet wilden luisteren”, aldus de advocaat. „Nu heeft de zaak wel ieders aandacht. Het was niet de bedoeling dat het deze vorm aan zou nemen, maar als je de zaak zo op zijn beloop laat als de gemeente Heerlen heeft gedaan, hoeft het niet te verbazen dat mensen het recht in eigen hand gaan nemen. Dan regeert het recht van de sterkste.” Mohammed zelf zegt niet te willen „dat mensen die buurman aanvallen. Ik wil dat de wet hem straft.”

Lees ook: Tweehonderd Syrische gezinnen in Rotterdam; het eerste onderzoek

Stalkgedrag

De buren willen juist dat justitie optreedt tegen de Syrische familie. Tientallen keren hebben ze bij instanties aangeklopt, verscheidene malen hebben ze aangifte gedaan. Zij spreken op een verklaring op internet van „een regelrechte nachtmerrie” met onder meer stalkgedrag van de buurman die dat vergezeld zou hebben laten gaan van gegraai in zijn kruis, likken langs zijn lippen en kreungeluiden. Nadat de Nederlandse buurvrouw duidelijk had gemaakt dat ze geen interesse had in de ‘toenaderingspogingen’ van haar buurman „brak de hel compleet los.”

Mohammed werd twee keer opgepakt, in ieder geval een keer na beschuldiging van het slaan van twee meisjes. Hij ontkent alle aantijgingen: „Als wij zouden doen wat van ons wordt gezegd, zou je onze armen en benen mogen afhakken en ons tien jaar opsluiten. De buren willen bewust ons imago schaden.” Bij eventuele vreemde gedragingen van zijn zeventienjarige zoon tekent hij aan dat die „een ziekte” heeft. „Hij is mentaal vijf jaar oud, maar dat weten zij niet.”

Advocaat Alper Çinar van het Nederlandse gezin is inmiddels gestopt met zijn bijstand. „Naar aanleiding van berichten in WhatsApp-groepen”, zegt een medewerkster van zijn kantoor. Meer wil ze er niet over kwijt.

Ook Bolton, advocaat van het Syrische gezin, merkt dat de gemoederen hoog oplopen. „Het verbaast me eigenlijk dat er nog geen verf tegen mijn gevel is gesmeten”, zegt de advocaat, die kantoor houdt op een paar straten van de Blankevoortstraat. „Veel mensen vinden dat de buurt te kakken is gezet. Maar als het hier echt zo multiculti is, hadden ze zich misschien eerder moeten bekommeren om mijn cliënten. Twee vrouwen in de buurt van het gezin hebben het voor de familie opgenomen, moet ik wel zeggen.”