Opinie

Dansende giganten

Christiaan Weijts

Elke ochtend, met de kinderen op weg naar school, passeer ik een piepklein doe-het-zelf-zaakje van twee mannen die stipt op dat tijdstip hun Hollandse gevelvlaggen uithangen. Dan knikken we elkaar toe – Groundhog Day. Na dinsdagochtend hebben ze hun toonbank naar de deuropening verplaatst. Afhaalloket. Veel verandert dat niet. Voorheen liepen ze altijd met je mee naar het juiste schap en gaven ze uitgebreid advies. Het enige verschil is dat je niet meer achter hen aan sloft.

Branchevereniging INRetail pleit ervoor om deze afhaaluitzondering breder te trekken dan alleen voor kluszaken.

Ik ben ernstig vóór. Vooral omdat deze hele toestand nog wel tot de zomer kan duren. Dan is er nauwkeuriger gereedschap nodig dan telkens weer wanhopig naar ‘de hamer’ grijpen, die in de praktijk uitpakt als sloopkogel voor alles wat kleinschalig, uniek, persoonlijk en creatief is. Alleen een handjevol giganten – Bol.com, Thuisbezorgd.nl – boekt gigawinsten.

Koop online lokaal. Aardig bedoeld, maar het helpt niet. Nauwkeuriger gereedschap is nodig. Daarvoor moet je bij deze mannen zijn. En bij die duizenden en duizenden die met kleine winkeltjes, eettentjes en speciaalzaken die binnensteden maken tot wat ze zijn: levendig, gevarieerd, bezield.

Ik kreeg dit jaar een steeds grotere bewondering voor de onvermoeibare vindingrijkheid in deze groep. Te druk? We halveren het aantal tafeltjes, werken met shifts, delen onderling terrassen of keukens. Dertig man in het theater? We passen de opstelling aan, gooien onze voorstellingen om.

Leg ze een restrictie op en de volgende dag hebben ze iets bedacht en gebouwd. Bike-through-bookstores, drive-in-tuincentra, afhaal- en inpakstalletjes op de stoep. Wat een mentaliteit! Wat een bereidheid om mee te werken aan onverwachte oplossingen.

En precies dit raakt nu vermorzeld onder de botte lockdownhamer. Die ramt de cijfers misschien ietsjes omlaag, maar je krijgt ze niet in vijf weken naar een beheersbaar niveau. Daarna is die vitale creativiteit onmisbaar. Hamer die niet stuk.

Aan nauwkeuriger gereedschap is geen gebrek. Is de binnenstaddrukte het probleem? Los díe dan op. Maak tijdssloten met reserveringen in winkels, zoals in musea, waar nog nooit iemand is besmet. Of open musea op maandag, restaurants op dinsdag, theaters op woensdag, enzovoorts.

Wees specifieker. Is het de werkvloer? Grijp dáár in, in plaats van basisscholen te sluiten, wat niet alleen al die creatieve thuiswerkoplossingen doodslaat, maar ook de bereidwilligheid tegenover dit beleid. Zijn het de middelbare scholen? Laat dáár dan iets creatiefs ontstaan. Klassen half fysiek, half online? Ventilatie? Leerlingen verspreiden over lege evenementenhallen?

‘De hamer en de dans’ heet de dwangbehandeling waarmee we dit paardenmiddel krijgen toegediend. Als straks de kleintjes sterven en spookstraten nalaten, dansen alleen nog de giganten, zielloos in hun distributiecentra.

Christiaan Weijts schrijft elke vrijdag op deze plek een column.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.