Laatste nieuws Covid-19

Kabinet versoepelt eindexamenregeling: flexibel rooster en extra herkansing

In dit blog houdt NRC het laatste nieuws bij over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Dit blog over het coronavirus van woensdag 16 december is gesloten.

Lees hier verder in het blog van 17 december

Directeur Schiphol roept op alleen noodzakelijke reizen te maken

Directeur van Schiphol Dick Benschop heeft woensdagavond in televisieprogramma Nieuwsuur opgeroepen alleen noodzakelijke reizen te maken. „We zitten in een moeilijke situatie in Nederland waar we met z’n allen doorheen moeten. We moeten allemaal doen wat ons geadviseerd wordt, dat geldt ook voor het reizen”, zei hij.

Volgens Benschop moet iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid nemen. „Dan doen wij dat ook en zorgen we dat de regels worden nageleefd. Ik voel me soms net een burgemeester, van de stad Schiphol. We hebben maatregelen en regels, en doen ons best om die te handhaven.” Woensdag viel het volgens Benschop nog wel mee met de drukte maar zaterdag ging het „echt mis”. „Ik kan uitleggen waarom dat mis ging, maar dat klinkt als een excuus en daar gaat het niet om. Als zoiets voorkomt moet je ervan leren.”

Woensdag bleek het op Schiphol niet minder druk te zijn dan eerdere dagen, ondanks de aankondiging van dinsdagavond dat de hele wereld vanaf woensdagavond een oranje reisadvies krijgt. Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur, VVD) zei eerder op de dag „boos en teleurgesteld” te zijn over de drukte.

Directeur van Schiphol Dick Benschop heeft iedereen opgeroepen alleen nog maar noodzakelijke reizen te maken. Foto Sem van der Wal/EPA

Denemarken in lockdown en Frankrijk hoopt in laatste week december te vaccineren

  • Tijdens Kerst en Oud en Nieuw geldt in heel Denemarken een harde lockdown. Dat heeft premier Mette Frederiksen woensdag bekendgemaakt. Donderdag moeten warenhuizen de deuren sluiten en vanaf 25 december moet alle niet-essentiële winkels dicht. Vanaf maandag gaan ook de scholen dicht. „Onze gezondheidszorg staat onder druk. We moeten nu ingrijpen”, zei Frederiksen. Denemarken registreerde het afgelopen etmaal 3.692 nieuwe besmettingen. Voor vandaag verschilden de coronamaatregelen per gemeente.
  • Frankrijk kan in de laatste week van december beginnen met vaccineren tegen het coronavirus, mits het vaccin tijdig wordt goedgekeurd door de Europese autoriteiten. Dat heeft de Franse premier Jean Castex woensdag gezegd, aldus persbureau Reuters. Frankrijk hoopt de eerste maanden zo’n miljoen ouderen in verpleeghuizen te vaccineren. In maart en juni zijn zo’n 14 tot 15 miljoen kwetsbare Fransen aan de beurt. Frankrijk heeft tweehonderd miljoen doses vaccins besteld, aldus Castex.
  • In Spanje maken de autoriteiten zich zorgen over het stijgend aantal coronabesmettingen met de kerstdagen in het vooruitzicht. De situatie is zorgwekkend: we zien het aantal besmettingen toenemen terwijl het nog niet eens Kerst is geweest”, zei minister van Volksgezondheid Salvador Illa. Regio’s mogen nu zelf nieuwe coronamaatregelen opleggen in aanloop naar de kerstdagen. Zo kan een maximale groepsgrootte van zes mensen en een reisverbod tussen verschillende regio’s worden opgelegd.

‘Vaccinatiebereidheid Nederlanders afgelopen maand toegenomen’

De bereidheid van Nederlanders om een coronavaccin te halen wanneer ze aan de beurt zijn, is sinds vorige maand toegenomen. Dat concludeert onderzoeksbureau I&O Research in een woensdag verschenen peiling onder 2.353 Nederlanders van 18 jaar en ouder in opdracht van de NOS. Momenteel zou bijna 70 procent van de ondervraagden een prik halen. In november lag dat percentage op bijna 60 procent.

Twee op vijf mensen stelde de prik „zeker wel” te zullen halen, een kwart stelt zich „waarschijnlijk” te laten inenten. 18 procent laat zich „zeker of waarschijnlijk niet” inenten. Vorige maand lag het percentage van „zeker wel” op 29 procent, „waarschijnlijk” op 30 procent en „zeker of waarschijnlijk niet” op 23 procent. Onder de respondenten waren ook 848 zorgmedewerkers. Volgens de peiling zijn zij nagenoeg even bereid om de inenting te halen als andere ondervraagden: 70 procent van de zorgmedewerkers zegt zich te willen laten vaccineren, 16 procent zeker of waarschijnlijk niet.

Reden voor de stijgende vaccinatiebereidheid is volgens I&O Research dat de angst voor en het wantrouwen over het vaccin is gedaald. Andere, principiële redenen voor de minderheid die zich niet wil laten vaccineren, werden ongeveer even vaak genoemd. Dan gaat het om redenen als „mijn immuunsysteem kan het coronavirus weghouden” of „ik ben tegen de dierproeven die voor de vaccinontwikkeling nodig zijn”.

RIVM: Vaccinatiegegevens vanaf eind maart online in te zien

Medio eind maart moet iedereen die is ingeënt tegen het coronavirus zijn of haar vaccinatiegegevens kunnen terugvinden in een centraal online systeem van de overheid. Een woordvoerder van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid (RIVM) zegt woensdag dat privacy daarbij het uitgangspunt is, en dat gevaccineerden akkoord moeten geven alvorens info wordt gedeeld met het RIVM.

Een centrale registratie is volgens het gezondheidsinstituut belangrijk om het overzicht te houden over de vaccinatiegraad, alsook over eventuele bijwerkingen van de vaccins. Het RIVM is nog in gesprek met de partijen die de vaccinaties gaan uitvoeren, bijvoorbeeld over welke informatie precies zal worden uitgewisseld.

Het systeem moet straks als volgt werken: het RIVM verzamelt vaccinatiedata via een centraal register. Gevaccineerden krijgen met hun DigiD toegang tot een (apart) systeem, waarop te zien is wanneer ze welk vaccin hebben gekregen. Die informatie kan vervolgens ook worden gedownload en eventueel worden gebruikt als ‘vaccinatiebewijs’. Ook kunnen (huis)artsen straks contact opnemen met het RIVM als ze willen weten met welk middel hun patiënt is gevaccineerd, mits de patiënt daarvoor toestemming heeft gegeven.

Patiënten moeten hun vaccinatiegegevens rond eind maart online kunnen inzien. Foto Adrian Wyld/Reuters

Nieuwe coronamaatregelen Suriname na stijging positieve tests

Suriname heeft nieuwe coronamaatregelen ingevoerd om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Dat heeft de Surinaamse regering woensdag bekendgemaakt, melden lokale media. Het afgelopen weekend werden 25 nieuwe positieve tests vastgesteld, dinsdag alleen al maakte het land melding van 22 nieuwe positieve testuitslagen. Suriname heeft zo’n 575.000 inwoners, waarvan ongeveer 240.000 in hoofdstad Paramaribo wonen.

Vanaf woensdag geldt in Suriname een avondklok vanaf 19.00 uur in het weekend en vanaf 21.00 uur doordeweeks, tot 05.00 uur. Eerder gold de avondklok iedere dag vanaf 23.00 uur. Daarnaast moeten alle restaurants dicht, behalve voor afhaalmaaltijden, zijn alle evenementen in het land afgelast en zijn de vluchten naar Nederland verder beperkt tot twee per week. Bij religieuze bijeenkomsten en begrafenissen mogen maximaal tien mensen samenkomen. Het is niet bekend hoe lang de maatregelen van kracht blijven.

Lees ook deze reportage van correspondent Nina Jurna en Euritha Tjan A Way: In Suriname zweren inheemsen bij hun eigen coronamedicijn

Kabinet versoepelt eindexamenregeling: flexibel rooster en extra herkansing

De eindexamens voor leerlingen op het havo en vwo gaan komend jaar door, maar wel mét versoepelingen. Zo komt er een flexibel examenrooster, waarbij het schoolexamen wordt verspreid over twee momenten. Ook krijgen álle leerlingen, ook diegene die staatsexamen doen, een extra herkansing. Dat maakte het Ministerie van Onderwijs (OCW) woensdag bekend. Met de maatregelen wil minister Arie Slob (ChristenUnie) scholieren een steuntje in de rug geven. „Iedere leerling moet een volwaardig diploma kunnen halen. Juist tijdens een crisis als deze.”

Door het flexibele rooster kan een leerling die ziek is of in quarantaine zit, op een later moment alsnog eindexamen doen, zónder dat daarvoor een herkansing moet worden ingezet. Daarnaast mogen scholieren ook een of meerdere vakken verplaatsen naar het tweede tijdvak, waardoor ze een aantal weken extra voorbereidingstijd krijgen.

Of en in welke vorm de eindexamens voor havo en vwo door zouden gaan, was tot nu toe niet duidelijk. De afgelopen weken vonden er stevige onderhandelingen plaats tussen Slob en afvaardigingen vanuit het voortgezet en het hoger onderwijs waarbij verschillende scenario’s op tafel lagen. De vertegenwoordigers uit het hoger onderwijs, de universiteiten en hogescholen hamerden op het belang van een centraal eindexamen.

Onderwijsachterstanden
Volgens het kabinet blijkt uit onderzoek dat de meeste scholen er dit jaar in zijn geslaagd om onderwijsachterstanden in te halen of „stabiel te houden”. Toch zijn er ook scholen die daar meer moeite mee hebben. Daardoor kunnen leerlingen het eindexamen mogelijk minder goed voorbereiden dan zonder de coronapandemie het geval zou zijn. Met de huidige maatregelen wil de minister „alle eindexamenleerlingen de beste uitgangspositie geven om hun diploma te halen tijdens de coronacrisis”. Gedurende de lockdown mogen eindexamenleerlingen overigens wel gewoon naar school. De centrale examens vinden plaats tussen 17 mei en 25 juni. In juli worden de herkansingen gepland.

Vorig schooljaar ging het centraal eindexamen niet door en werden diploma’s behaald op basis van schoolexamens. Het resultaat was dat gemiddeld 99 procent slaagde, 10 procent meer dan in een normaal jaar. Het leidde een grotere toestroom van eerstejaarsstudenten aan universiteiten en hogescholen. Het is nog niet te zeggen of dit jaar meer studenten de lat niet halen en voortijdig uitvallen, maar het hoger onderwijs wil voorkomen dat ook komend collegejaar weer studenten instromen die eigenlijk nog niet voldoen aan de eisen.

Nederlandse ondernemers denken in 2021 minder investeringen te doen

In verband met (de nasleep van de) coronacrisis verwachten Nederlandse ondernemers volgend jaar minder investeringen te doen dan in 2020. Met name het kleinbedrijf (vijf tot vijftig werknemers) ziet komend jaar wat dat betreft somber in. Kleine ondernemers verwachten per saldo 11 procent minder investeringen. In het middenbedrijf (vijftig tot 250 werknemers) is dat -4 procent en in het grootbedrijf (meer dan 250 werknemers) gaat het om -2 procent. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woensdag op basis van onderzoek voor het Jaarbericht Staat van het MKB 2020.

Vooral horecaondernemers verwachten volgend jaar met -25 procent een flinke investeringsafname ten opzichte van 2020. Ook in de cultuur- sport en recreatiesector worden minder investeringen verwacht, zowel door ondernemers in het kleinbedrijf (-23 procent) als in het middenbedrijf (-14 procent).

Verhuurders van onroerend goed zijn daarentegen een stuk optimistischer over komend jaar. Zo verwachten ondernemers in middelgrote bedrijven komend jaar een investeringstoename van maar liefst 42 procent vergeleken met 2020. Woningverhuurders in het kleinbedrijf verwachten een toename van 8 procent.

Verder gaven ondernemers in het grootbedrijf aan dat 45 procent van de geplande investeringen in het derde kwartaal langzamer zijn doorgevoerd of later zijn gestart. Hetzelfde gold voor 36 procent van de investeringen in het middenbedrijf en 27 procent in het kleinbedrijf.

Schiphol: vandaag niet minder druk ondanks oranje adviezen

Het is vandaag niet minder druk op Schiphol dan voorgaande dagen, ondanks de aankondiging van dinsdagavond dat de hele wereld vanaf woensdagavond een oranje reisadvies krijgt. Dat laat een woordvoerder van de luchthaven weten. „Mensen die deze week gaan, hebben hun vlucht al voor de aankondiging geboekt”, aldus de woordvoerder. Het oranje reisadvies schrijft voor om enkel noodzakelijke reizen te maken. Vakanties vallen daar niet onder, maar zijn formeel ook niet verboden.

Woensdagmiddag circuleren op sociale media beelden van een drukke terminal op Schiphol. Volgens de woordvoerder betreft het de incheckbalie van een vlucht naar Curaçao. Dat eiland kent sinds vorige week al het oranje advies. Volgens de woordvoerder was het „inderdaad wel druk” bij de balie, maar konden reizigers er wel afstand houden. Schiphol controleert niet of passagiers een noodzakelijke reis maken of niet: „die verantwoordelijkheid ligt bij de reiziger zelf”.

Vanaf woensdagavond geldt voor heel de wereld een oranje reisadvies. Eerder gold voor delen van het Caribisch gebied en de Canarische eilanden nog een geel advies („reizen kan, maar wees waakzaam”). Ook aan het begin van de pandemie in het voorjaar kleurde de hele wereld oranje. Verschil met toen was dat in het voorjaar de meeste vluchten geannuleerd waren en veel landsgrenzen waren gesloten.

Twitter avatar PetterMalou Malou Petter De incheckbalie naar Curaçao vanochtend. Opnieuw lange rijen. #schiphol #lockdown https://t.co/66YUk4rY8N

Tweede Kamerlid Jan Paternotte (D66) heeft woensdagmiddag Kamervragen ingediend namens hemzelf en Kamerleden van onder meer GroenLinks, ChristenUnie, VVD, CDA, PvdA, 50Plus, SP en SGP. De politici vragen zich onder meer af welke voorzorgsmaatregelen er zijn getroffen om drukte te voorkomen. Ook afgelopen weekend doken beelden op van grote drukte in een hal van Schiphol. Volgens de woordvoerder was dat te danken aan „een samenloop van omstandigheden”, waaronder de aankomst van meerdere vluchten op hetzelfde moment en onderhoud aan een aantal automatische poorten voor paspoortcontrole.

Twitter avatar jpaternotte Jan Paternotte Kamervragen! Over niet naleven van coronaregels Schiphol, reisadviezen en testen reizigers met collega’s @suzanne_GL(GL), @remcovvd(VVD), @MustafaAmhaouch(CDA), @dijkvangijs(PvdA), @CemLacin(SP), @eppobruins(CU), @CvanBrenk(50plus), @chris_stoffer (SGP), @HenkKrol & @FemkeMerel https://t.co/Fp7ZehNPR1

Recordaantal positieve testuitslagen: 11.214

Het aantal positieve coronatestuitslagen is het afgelopen etmaal flink gestegen. Het RIVM meldt woensdagmiddag 11.214 positieve tests; een dagrecord. Het oude record lag op 30 oktober toen het RIVM 11.083 positieve uitslagen meldde.

De stijging kan deels toe te schrijven zijn aan een inhaalslag van afgelopen dagen toen het aantal positieve tests lager was uitgevallen door een rapportageachterstand bij de GGD’s. Het is niet bekend hoeveel van de achterstallige testuitslagen woensdag zijn meegenomen. Het weekgemiddelde (de rode lijn in onderstaande grafiek) laat sinds begin december een stijgende lijn zien.

Ziekenhuisbezetting opnieuw iets gestegen

Het aantal coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen is voor de zesde dag op rij gestegen. Woensdag worden er 1.964 bedden bezet door mensen met Covid-19, tien meer dan dinsdag, blijkt uit de meest recente cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Sinds 24 november lagen er niet zoveel coronapatiënten in het ziekenhuis.

Op de intensive care bereikte de bezetting het hoogste punt sinds 26 november: daar zijn nu 526 mensen met corona opgenomen. Dinsdag waren dat er twee minder. De instroom van nieuwe patiënten was woensdag wel lager dan de voorgaande dagen. Op reguliere verpleegafdelingen werden 142 mensen opgenomen, terwijl 28 patiënten op de IC belandden. Dinsdag waren dat er nog respectievelijk 262 en 46.

Den Haag en Amsterdam verruimen winkeltijden supermarkten

Amsterdam en Den Haag staan toe dat supermarkten rondom de feestdagen langer open kunnen blijven. In de hoofdstad mogen verswinkels en supermarkten groter dan 300 m2 op 21, 22 en 23 december open blijven tussen 22.00 uur en 0.00 uur. Op kerstavond mogen deze winkels tot 22.00 uur publiek ontvangen. Dat maakt de gemeente woensdag bekend. Met de ruimere openingstijden hoopt de gemeente het winkelend publiek te spreiden, zodat niet iedereen tegelijkertijd naar dezelfde winkel gaat.

Met hetzelfde idee heeft ook de gemeente Den Haag de openingstijden rond de feestdagen aangepast. In de hofstad mogen supermarkten ook op zondag 20 december tussen 8.00 en 10.00 uur open. Op 22 en 23 december kunnen de winkels een uurtje langer open blijven: van 23.00 uur tot 24.00 uur. Supermarkten kunnen ook op kerstavond klanten ontvangen tussen 19.00 en 22.30 uur. Den Haag staat ook toe dat de winkels op Eerste en Tweede Kerstdag tussen 8.00 en 10.00 uur opengaan; datzelfde geldt voor Nieuwjaarsdag. Vorig jaar openden Haagse supermarkten op 1 januari om 10.00 uur of 12.00 uur.

Met de verruiming stemt de gemeente in met een verzoek van de supermarktbranche. Volgens de gemeente gaat het om een eenmalige verruiming.

Kabinet scherpt regels voor winkels aan, HEMA vanaf donderdag dicht

Het kabinet heeft de regels aangescherpt die bepalen welke winkels open mogen blijven tijdens de lockdown. Winkels met een omzetaandeel van tussen de 30 en 70 procent uit levensmiddelen, drogisterijartikelen en diervoeding moeten nu ook dicht. Eerder mochten zij nog gedeeltelijk in bedrijf blijven. Dat heeft het ministerie van Economische Zaken woensdag per brief laten weten aan de detailhandel.

Alleen winkels die minstens 70 procent van hun omzet uit ‘essentiële artikelen’ halen, hoeven de deuren niet te sluiten. Ook grote warenhuizen die een aparte ingang hebben voor hun levensmiddelenafdeling mogen open blijven.

HEMA heeft naar aanleiding van de aanscherping besloten vanaf donderdag al zijn winkels dicht te doen. Dinsdag waren de zaken juist deels open gegaan, omdat HEMA’s ook een afdeling hebben voor eten en drinken. Naar eigen zeggen deed HEMA dat ten dele om de drukte in de supermarkten te verminderen.

„Het is jammer dat de eerder gemaakte heldere afspraken die konden leiden tot een bijdrage van HEMA aan de spreiding van het winkelbezoek niet gerealiseerd konden worden”, zegt directeur Tjeerd Jegen woensdag. „Tegelijkertijd vraagt deze tijd om flexibiliteit en verdraagzaamheid. Dat geldt ook voor ons. Als dat betekent dat wij onze deuren moeten sluiten om de gezondheid te waarborgen, dan doen we dat.”

Lees ook: HEMA is ineens ‘essentieel’, of niet?

Ook voor ketens als Action en Wibra, die woensdag eveneens zeiden weer klanten te zullen toelaten, betekenen de scherpere regels waarschijnlijk dat sluiting onvermijdelijk is. De ketens hebben nog niet gereageerd op de laatste ontwikkelingen. Branchevereniging INretail laat in een reactie weten dat afhalen op bestelling bij de winkeldeur een „coronaproof oplossing” biedt voor „de dramatische behoefte om nog een beetje omzet te kunnen realiseren”.

Onder de winkels die nog wel boven de 70-procentsnorm voor het omzetaandeel van essentiële producten zitten, vallen bijvoorbeeld supermarkten, slijterijen, slagers en bakkers. Ook bepaalde non-foodwinkels mogen open blijven. Het gaat dan onder andere om apotheken, audiciens, dierenwinkels, garages, opticiens, tankstations en wasserijen. Ook mogen bouwmarkten nog afhaalloketten inrichten.

De HEMA in Alkmaar op dinsdag, de eerste dag van de lockdown. Foto Melissa Fenijn

De Jonge over budgetwinkels: ‘niet het moment om randen op te zoeken’

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) vindt het niet in de haak dat budgetwinkelketens zoals Action en Wibra hun filialen deels geopend willen houden. „Dit is niet het moment om de randen van de regels op te zoeken, en daarom kan het gewoon niet”, zei hij woensdag volgens persbureau ANP. Later op de dag zal De Jonge uitleggen hoe het kabinet ervoor zal zorgen dat dergelijke winkels toch gesloten blijven.

Action en Wibra hopen net als de HEMA gedeeltelijk onder de winkelsluiting uit te komen door de delen van hun zaken te openen waar essentiële producten worden gekocht. Dat zijn onder meer voedsel, drinken en drogisterijartikelen. „De ernst van de situatie vraagt van ons allemaal maximale inspanning om onze contacten te beperken”, zei De Jonge woensdag volgens de NOS. „Dat vraagt solidariteit van ons allemaal.”

Voorlopig blijven de winkels van Action open, zegt een woordvoerder van het bedrijf tegen ANP. „Maar als de regels veranderen zullen we daar gehoor aan geven en sluiten. Wij zijn ook niet voor corona.” Action vindt het verwijt van De Jonge „niet fair”, aldus de woordvoerder. „Wij hebben niet de randen opgezocht, maar de regels gevolgd zoals ze staan op Rijksoverheid.nl en zijn uitgelegd na navraag bij het ministerie van Economische Zaken.” Niet-essentiële producten kunnen bovendien niet meer worden verkocht: deze zijn niet meer te scannen bij de kassa.

Geen diensten op Kerstavond en -nacht in katholieke kerken

Katholieke kerken in Nederland blijven op Kerstavond en in de Kerstnacht gesloten. Dat hebben de bisschoppen gezamenlijk besloten, laat de Rooms-Katholieke Kerk Nederland woensdag weten. „Juist de vieringen op Kerstavond en in de Kerstnacht worden doorgaans door veel mensen bezocht. De bisschoppen willen in deze periode van lockdown een beweging van veel mensen tegelijk voorkomen.”

Het besluit houdt concreet in dat alle diensten tussen 17.00 uur op 24 december en 07.00 uur op 25 december worden geschrapt. Diensten daarna op Eerste en Tweede Kerstdag kunnen wel doorgaan. Daar mogen dan, conform de richtlijnen van de overheid, maximaal dertig gelovigen bij aanwezig zijn. Zij moeten anderhalve meter afstand houden, worden geadviseerd een mondkapje te dragen en kunnen niet zoals gebruikelijk samen liederen zingen.

Ontslagen keeper ontkent lockdownparty te hebben georganiseerd

De Kameroense keeper Fabrice Ondoa reageert vol ontsteltenis op zijn ontslag bij KV Oostende. De Belgische club verscheurde het contract van Ondoa omdat hij een lockdownparty zou hebben georganiseerd, maar de keeper zelf bestrijdt die beschuldiging.

Oostende maakte dinsdag bekend het contract van Ondoa te beëindigen omdat hij aanwezig was bij een lockdownparty, die hij zelf georganiseerd zou hebben. Dat feest zou door de politie zijn ontdekt in het appartement van de keeper. „Een tiental personen” zou de coronaregels hebben geschonden. „Als voetbalclub kunnen wij dergelijk egoïstisch en onverantwoord gedrag niet tolereren”, zei president Gauthier Ganaye.

Woensdag laat Ondoa via sociale media weten geschokt te zijn. „Ik heb niet de kans gekregen om mijn versie van het verhaal te vertellen. Het is schandalig. Als ze me hadden uitgenodigd voor een gesprek, hadden ze begrepen dat mij niets te verwijten viel. Ik heb helemaal niets georganiseerd, en zeker geen lockdownparty.” De 24-jarige Ondoa is de neef van Ajax-doelman André Onana. Beide doelmannen komen uit voor het nationale elftal van Kameroen.

Ondoa zelf bestrijdt een feest te hebben georganiseerd.
Foto Yuri Kochetkov/EPA

‘Kabinet gaat grote winkelketens alsnog sluiten’

Het kabinet gaat strengere regels opleggen aan grote winkelketens. Daardoor moeten deze alsnog gesloten blijven, zo melden de NOS en het AD woensdag op basis van ingewijden. Het is onduidelijk hoe de regels eruit moeten zien. Er heerst momenteel onduidelijkheid over welke winkels open mogen blijven tijdens de lockdown. Nadat HEMA dinsdag aankondigde enkele afdelingen met „essentiële” producten open te houden, volgden Wibra en Action vandaag met eenzelfde plan. Dat leidde tot verontwaardiging in de Tweede Kamer.

De Rijksoverheid presenteerde dinsdag een lijst met uitzonderingen van de verplichte sluiting. Als winkels 30 procent omzet genereren uit „essentiële diensten” als voedsel en drinken, drogisterijartikelen of producten voor dieren, mogen ze gedeeltelijk open. De ketens maken van deze uitzondering gebruik en openen hun winkels voor producten als schoonmaakmiddelen en voedsel. De afdelingen waar niet-essentiële producten liggen, worden ontoegankelijk gemaakt.

Een Utrechtse winkelstraat, afgelopen oktober. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

‘Nederland heeft goede kans op snel herstel na coronacrisis’

Nederland heeft goede papieren om economisch gezien sterk uit de coronacrisis te komen. Het World Economic Forum (WEF) inventariseerde de economische veerkracht van 37 landen en zet Nederland op de vierde plaats, blijkt uit een woensdag gepubliceerd rapport. Alleen Finland, Zweden en Denemarken hebben volgens het WEF betere kansen.

Landen die in staat zijn zich na de crisis goed te herstellen, zijn volgens het WEF bijvoorbeeld in hoge mate gedigitaliseerd. Ook bieden ze hun inwoners hoogwaardig onderwijs en is de zorg voor zieken, ouderen en kinderen goed geregeld. Nederland scoort op al die vlakken hoog. Op het gebied van eerlijke belastingheffing aan grote bedrijven en vermogende individuen doet Nederland het matig.

China staat op de ranglijst van het WEF vijfde, één plek achter Nederland. Ook Canada, Nieuw-Zeeland, België, Duitsland en Frankrijk staan bij de tien meest veerkrachtige landen. De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk eindigen in de middenmoot, terwijl Griekenland, Hongarije, Mexico en Rusland helemaal onderaan bungelen.

Kampen verbiedt ‘aanbiddingsbijeenkomst’ op drukke locatie

De gemeente van het Overijsselse Kampen heeft een streep gezet door een „aanbiddingsbijeenkomst”, die zaterdag op een grasveld achter een supermarkt zou plaatsvinden. Burgemeester Bort Koelewijn heeft de manifestatie in overleg met de GGD en politie verboden omdat hij voor de gezondheid van de organisatie en de verwachtte tweehonderd bezoekers vreest, zo bevestigt de gemeente. Een woordvoerder zegt dat er ook binnen een aantal kerken in Kampen zorgen leven over de gezondheid van deelnemers van de manifestatie.

De bijeenkomst is een initiatief van de organisatie #laatonsaanbidden, die God gezamenlijk wil aanbidden. De organisatoren schrijven op hun website ervan uit te gaan dat het evenement door kan gaan, maar op een andere locatie. „Wij geloven dat dit de tijd is om ons licht te laten schijnen over Nederland en onze overheid”, schrijft de organisatie. Er werd uitgegaan van tweehonderd bezoekers, maar de organisatoren konden een hogere opkomst niet uitsluiten.

De aanvankelijke locatie lag niet alleen vlakbij een supermarkt, maar ook in de buurt van het station. Volgens de gemeente heeft de organisatie een nieuwe, minder drukke, locatie voorgesteld. Die buigt zich daar nu over en verwacht woensdag of donderdag uitsluitsel te kunnen geven. De gemeente is niet van plan zelf een locatie aan te wijzen.

Action en Wibra openen vanmiddag toch weer hun deuren

Nu de Rijksoverheid heeft verduidelijkt welke winkels ondanks de lockdown toch (deels) open mogen blijven, openen verschillende grote ketens vandaag weer de deuren. Action opent later op woensdag delen van de vierhonderd winkels waar producten worden verkocht die op de lijst met essentiële boodschappen staan. Volgens FNV doet Wibra hetzelfde.

Dinsdag kwam de overheid met een lijst van winkels die uitgezonderd worden van de verplichte sluiting. Als een bedrijf ten minste 30 procent van zijn omzet haalt uit bijvoorbeeld eten en drinken, drogisterijartikelen of producten voor dieren, mag de winkel gedeeltelijk open. Als dat percentage op 70 procent ligt, zoals het geval is bij supermarkten, mag zelfs de hele winkel heropend worden.

Het besluit om veel winkels te sluiten leidde direct tot discussie over de praktische uitvoering daarvan. Lees ook: HEMA is ineens ‘essentieel’, of niet?

Action haalt 40 procent van de omzet uit deze essentiële producten, laat het bedrijf weten. De afdelingen waar uitgezonderde producten worden verkocht worden geopend, de rest van de winkel wordt afgesloten. Aan de kassa kunnen deze niet-essentiële spullen ook niet gescand worden. Het bedrijf zegt hier ervaring mee te hebben omdat de vijfhonderd Franse en tweehonderd Belgische vestigingen de afgelopen maanden op eenzelfde manier geopend konden blijven. Tegen de middag verwacht de keten klaar te zijn met de voorbereidingen en de winkeldeuren weer te kunnen openen.

Brancheorganisatie INretail ziet dat ondernemers in de non-foodsector bekijken of ook zij aan de voorwaarden voor gedeeltelijke heropening voldoen. De winkeliers moeten zich vervolgens ook afvragen of heropening financieel wel uit kan. Hoeveel bedrijven voor heropening in aanmerking komen, kan de organisatie niet zeggen. De organisatie bepleit bij de staat dat er een regeling komt waarmee klanten hun spullen wel mogen afhalen bij de winkel, zoals dat in de bouwmarkt of de horeca mag. Zo zou de druk op de bezorgketen verlicht worden, en de drukte over de winkelgebieden in het land worden gespreid. Bovendien, zo redeneert INretail, kunnen ondernemers zo nog iets van hun omzetten redden.

Drukte bij een Amsterdamse vestiging van de Action, eerder deze week. De keten gaat vanmiddag weer open. Foto Sabine Joosten/ANP

Kinderombudsman: ouders uit het buitenland moeten hun kind kunnen bezoeken

Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer vindt dat er een regeling moet komen voor ouders die buiten de Europese Unie wonen en hun kind in Nederland willen opzoeken. Zo’n uitzonderingspositie is er nu wel voor mensen met een buitenlandse partner, maar voor vaders en moeder moeten nu nog individuele uitzonderingen worden gemaakt. Dat kinderen daardoor soms al vele maanden hun ouders moeten missen vindt Kalverboer „echt heel triest”, zei ze vanochtend op NPO Radio 1.

Niet-essentiële reizen van buiten de EU zijn in principe niet toegestaan. Er zijn uitzonderingen voor mensen die voor hun werk moeten reizen, „dwingende familieomstandigheden”, en dus voor mensen met een buitenlandse partner. Voor normaal ouder-kindcontact is nog geen ruimte gemaakt, terwijl kinderen daar volgens het kinderrechtenverdrag wel recht op hebben, aldus Kalverboer. Zo’n uitzonderingspositie zou volgens haar ook mogelijk zijn binnen het Europese richtsnoer voor internationale reizen, dat ook wordt aangehouden voor de versoepelde regeling voor buitenlandse liefdespartners.

Hoeveel kinderen hun ouders door de coronamaatregelen niet kunnen zien, kon Kalverboer niet zeggen. Er zijn bij haar verschillende gevallen bekend en ze wist ook dat minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) in zeker één geval een uitzondering heeft gemaakt en een buitenlandse ouder naar Nederland heeft laten komen. Aanleiding voor de oproep was een item van het Jeugdjournaal waarin een jongen uit Iran vertelde dat hij zijn vader al maanden niet had gezien. Eerder deze maand overhandigden activisten die een versoepeling van de regels voor familieleden bepleitten al ruim driehonderd kindertekeningen op het ministerie van Grapperhaus.

Japanse premier onder vuur om etentjes in steakrestaurants

De Japanse premier Yoshihide Suga ligt in eigen land onder vuur omdat hij verschillende diners heeft bijgewoond terwijl hij zijn landgenoten aanraadt dit soort bijeenkomsten rond het eind van het jaar te vermijden. Zeker twee keer ging de eerste minister eten in chique steakrestaurants. Die diners werden bijgewoond door hooggeplaatste en vaak oudere regeringsfunctionarissen, ook waren er figuren uit de sport- en mediawereld bij. Er werd onder meer gepraat over honkbal, zei een aanwezige.

Japan heeft te maken met stijgende besmettingscijfers. In de afgelopen week werden recordaantallen positieve tests gemeld, op sommige dagen bijna 3.000. Volgens de Johns Hopkins University staat het dodental in het land op 2.581. De regering van Suga had vanwege het oplopende aantal besmettingen gewaarschuwd voor de risico’s van grote diners rond de jaarwisseling. Dat hij zelf wel in gezelschap ging tafelen, roept bij de pers en politiek vragen op over zijn geloofwaardigheid.

Een regeringswoordvoerder zei dinsdag dat de premier, die drie maanden geleden werd verkozen, geen regels heeft overtreden. „Het is belangrijk om individuele beslissingen te nemen, om het belang van etentjes in groepen af te wegen tegen de maatregelen om besmettingen te voorkomen.” Minister Yasutoshi Nishimura, verantwoordelijk voor het coronabeleid in het land, zei woensdag dat er op regels voor diners ook niet wordt gehandhaafd.

Yoshihide Suga tijdens een persconferentie, eerder deze maand. Foto Hiro Komae/AP

Duitsland: hoogste dagelijkse aantal sterfgevallen sinds begin pandemie

In Duitsland zijn de afgelopen dag 952 meldingen over sterfgevallen door Covid-19 binnengekomen bij de autoriteiten - het hoogste geregistreerde aantal sinds het begin van de coronacrisis. Dat blijkt uit woensdagmorgen gepubliceerde gegevens van het Robert Koch-Institut (RKI), de Duitse evenknie van het RIVM. Een dag eerder ontving het RKI nog 590 meldingen over coronadoden. De toename kan enigszins vertekend zijn, schrijft de Frankfurter Allgemeine Zeitung: er zit vertraging in het doorgeven van de gegevens van de deelstaat Saksen, waar de uitbraak naar verhouding momenteel het hevigst is.

Naast de bijna duizend doden registreerde het RKI de voorbije 24 uur ook 27.728 nieuwe positieve testuitslagen. Een week geleden waren dat er nog een kleine 24.000. Meestal piekt het aantal positieve tests in Duitsland tegen het einde van de week, om vanaf het weekend weer iets in te zakken. Gemiddeld genomen zit er een sterk stijgende trend in de cijfers. Vanwege de verslechterende coronasituatie heeft de Duitse regering zondag een ingrijpende lockdown afgekondigd.

Mensen staan in de rij voor een winkel in het centrum van München. Foto Lukas Barth-Tuttas/EPA

Het laatste nieuws

In dit blog houdt NRC de belangrijkste ontwikkelingen bij over de uitbraak van het coronavirus. Het belangrijkste nieuws van dinsdag was:

  • Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) wil op 21 december een besluit nemen over de toelating van het eerste coronavaccin in de EU. Het bureau had tot nog toe 29 december aangehouden als uiterlijke datum voor het zwaarwegende advies over het vaccin van Pfizer en BioNTech.
  • Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) stelde dinsdag tijdens een Kamerdebat dat de vaccinatie „zo snel als mogelijk en verantwoord” zal beginnen. Zijn ministerie bekijkt wat de EMA-aankondiging betekent voor de planning van Nederland. De Jonge heeft er vertrouwen in dat de GGD snel kan handelen.
  • Het aantal positieve tests op het coronavirus is vorige week fors toegenomen ten opzichte van een week eerder: met 36 procent. Er zijn in zeven dagen 58.412 besmettingen geregistreerd. Sinds maandagmiddag zijn er 6.682 positieve tests verwerkt. Eerder bleek al dat het reproductiegetal R van 1 naar 1,24 is gestegen.
  • Vanaf woensdag geldt voor alle landen in de wereld de kleur oranje voor alleen noodzakelijke reizen, vakanties vallen daar niet onder. Tot vandaag stonden alleen Aruba, Bonaire en de Canarische eilanden nog op ‘geel’.
  • Het kabinet maakt 160 miljoen euro extra vrij voor het creëren van tienduizend tijdelijke voltijdsbanen (fte) in de zorg, het onderwijs en toezicht- en handhaving. Het gaat om zogenoemde tijdelijke coronabanen met een looptijd van zes maanden, startend in januari.

 

Lees hier het vorige blog terug: De Jonge: personeel om te vaccineren geen enkel probleem