Interview

Viola Davis over Ma Rainey: ‘Net als Ma heb ik woede in mij’

Interview | Viola Davis De Amerikaanse actrice Viola Davis wordt getipt voor de Oscars voor haar rol in ‘Ma Rainey’s Black Bottom’. „Ik ben geen acteur geworden om alleen de fantasieën van Hollywood te verkopen.”

Viola Davis behoort tot de kleine elite van acteurs die de zogeheten ‘triple crown’ op hun naam hebben staan: de belangrijkste Amerikaanse prijzen voor beste acteur in theater, televisie én film. Davis won een Emmy voor haar rol als strafadvocaat in How to Get Away With Murder. Ze kreeg zowel een Tony als een Oscar voor haar rol als de bedrogen echtgenote Rose in Fences van schrijver August Wilson – op Broadway en in de film uit 2016 van Denzel Washington.

Davis zal vermoedelijk ook komend jaar weer hoge ogen gooien bij de Oscars in een nieuwe verfilming van een toneelstuk van August Wilson. In Ma Rainey’s Black Bottom is ze te zien als blueszangeres Ma Rainey: een imposante vrouw die zich eind jaren twintig stevig laat gelden bij een opnamesessie voor een wit platenlabel. De jonge trompettist Levee probeert ondertussen uit haar schaduw te komen. Levee is de laatste rol van de veel te vroeg overleden acteur Chadwick Boseman, die wereldfaam bereikte met zijn rol als Black Panther.

Davis is aanvankelijk nauwelijks te herkennen als Ma Rainey met haar stevige postuur, felle make-up en extravagante jurken. Davis liet zich inspireren door wat ze allemaal over de zangeres te weten kon komen; Ma Rainey was destijds ongeveer even beroemd als blues-icoon Bessie Smith. „Ik ging voor de waarheid”, zegt Davis via Zoom vanuit Los Angeles. „Waarheid is soms een schaars goed in mijn beroep. Mensen willen het liefst een mooi plaatje zien. Maar ik ben geen acteur geworden om alleen de fantasieën van Hollywood te verkopen. Ma Rainey was in werkelijkheid een vrouw met een mond vol gouden tanden, die altijd droop van het zweet bij optredens.

„Ze droeg zoveel make-up dat ze soms haast een masker op leek te hebben. Ze was ook niet iemand die even voor 500 dollar een visagist kon inhuren. Ze deed alles zelf. Door haar zweet begon de make-up uit te lopen. Daar heb ik allemaal recht aan willen doen, want dat is de vrouw die ze was.”

Davis wilde ook recht doen aan de suggestieve en sensuele stijl van zingen van Rainey – vooral in de openingsscène van de film. „De vrouwen die ik zelf ken die in het leven staan zoals Ma zijn heel seksuele wezens. Dat zijn geen vrouwen die netjes wachten totdat hun seksuele behoeften zijn bevredigd, daar zorgen ze zelf wel voor. Dat zijn ook geen vrouwen die zich laten vertellen hoe ze zich moeten kleden en die hun boezem altijd keurig bedekt houden. Zulke vrouwen laten hun borsten gewoon zien. Vanaf mijn vroege jeugd heb ik dat soort vrouwen gekend. Een acteur moet altijd het echte leven bestuderen.”

Ma Rainey vertegenwoordigt een levenshouding, die wel ‘unapologetically black’ is genoemd: zwart zonder gêne. „De personages van August Wilson maken nooit excuses voor wie ze zijn. Ma Rainey leefde in een tijd waarin assimilatie geen optie was. Er zit een scène in de film in een hotel met keurige mensen die haar met de nek aankijken. Dat zijn mensen met een licht-gekleurde huid. Daar kon ze zich niet bij aansluiten, omdat ze zelf een donkere huid had. Ze had geen andere keus dan volledig te omarmen wie ze was. Dat werkt bevrijdend, zeker in een cultuur die voortdurend aanpassingen eist die ten koste gaan van iemands authenticiteit.”

B.B. King

Ook bluesmuziek was een inspiratiebron voor Davis. „Mijn vader speelde gitaar. Hij was verzot op de blues. B.B. King was alles voor hem. Hij zette een plaat van B.B. King op, pakte zijn gitaar en een fles whisky en begon mee te spelen met de muziek. Wij zaten dan in de huiskamer mee te deinen. Voor mijn vader was de blues een manier om te verwerken wat hij in zijn leven had meegemaakt en gezien, als een zwarte man uit het zuiden van de VS, die geboren was in 1936. Zo ben ik opgegroeid.”

Ma Rainey is een zwarte vrouwelijke kunstenaar in een industrie die haar niet altijd op waarde schat. Daar ligt nog een persoonlijk raakvlak voor Davis. „Vlak onder de oppervlakte zit woede in haar. Die woede komt voort uit het feit dat ze als Afro-Amerikaanse vrouw niet wordt gezien en geen erkenning krijgt. Alle vrouwen worden onderschat, maar het verschil tussen zwarte vrouwen en witte vrouwen is ook nog steeds enorm. Die woede zit in mij. Daar heb ik veel aan gehad bij het spelen van Ma.”

Lees hier de recensie van ‘Ma Rainey’s Black Bottom’

Behalve woede straalt haar personage ook vermoeidheid uit. „Dat is de vermoeidheid van altijd maar een strijd moeten leveren om te tonen wat je waard bent. Ook als je misschien meer bereikt hebt in je carrière dan je ooit durfde dromen blijft het gevoel bestaan dat je steeds opnieuw je bestaansrecht moet bewijzen. Dat is nooit vanzelfsprekend. Nog altijd bestaat er een sterke onderstroom in de cultuur die zegt dat mensen met een donkere huid minderwaardig zijn. Dat kan heel uitputtend zijn.”

Davis weigert om louter de tragiek te zien van haar tegenspeler Chadwick Boseman, die eerder dit jaar zo jong stierf. „Chadwick heeft ongelooflijk veel uit zijn leven kunnen halen. Voor een jonge Afro-Amerikaanse acteur is er geen mooiere rol dan Levee. Hij heeft die rol mogen spelen op film. Dat is voor altijd vastgelegd. Chadwick heeft James Brown en Black Panther kunnen spelen. Hij laat echt een ongelooflijke erfenis na. De kwantiteit van een leven zegt niet altijd alles. De kwaliteit is minstens zo belangrijk.”