Recensie

Recensie Film

Ma Rainey, moeder van de blues

Drama ‘Ma Rainey’s Black Bottom’ is een groots geacteerde adaptatie van een beroemd toneelstuk van August Wilson.

Ma Rainey (Viola Davis) probeert de controle te houden over haar muziek, in ‘Ma Rainey’s Black Bottom’.
Ma Rainey (Viola Davis) probeert de controle te houden over haar muziek, in ‘Ma Rainey’s Black Bottom’. Foto David Lee / Netflix

Acteur Denzel Washington werd benaderd door de nabestaanden van de schrijver of hij een reeks films wilde maken naar August Wilsons fameuze cyclus van tien toneelstukken over de levens van Afro-Amerikanen in de twintigste eeuw; elk stuk in die zogeheten ‘Pittsburgh Cycle’ speelt zich af in een ander decennium. Washington was bereid om de gigantische taak op zich te nemen, aangezien hij naar eigen zeggen in een fase van zijn carrière is beland waarin hij ruimte heeft om zich dienstbaar op te stellen aan anderen. Als acteur, regisseur en producent heeft Washington inderdaad al zo ongeveer alles bereikt wat er in Hollywood te bereiken valt.

De eerste vrucht van die opdracht was vier jaar geleden de schitterende verfilming van het familiedrama Fences. Washington was daarin zelf te zien in een van de hoofdrollen en hij was ook regisseur van die film. Bij de tweede film in zijn Wilson-cyclus, Ma Rainey’s Black Bottom, treedt Washington nu alleen op als producent. Voor de regie tekende George C. Wolfe, die vooral een enorme staat van dienst heeft op Broadway.

Fences speelde zich af in de jaren vijftig, Ma Rainey’s Black Bottom gaat terug naar de jaren twintig. Viola Davis is te zien als blueszangeres Ma Rainey, die met haar band een opnamesessie doet tijdens een snikhete dag in Chicago. Haar jonge trompettist Levee, gespeeld door de eerder dit jaar overleden Chadwick Boseman, probeert een moderne draai te geven aan haar traditionele blues uit het zuiden van de VS, maar daar wil ‘Ma’ niets van weten.

Tijdens scherpe discussies tussen de musici komen diepe trauma’s bloot te liggen. De ‘moeder van de blues’ laat ondertussen haar witte manager en platenbaas met steeds nieuwe eisen flink zweten; dat is voor haar de enige manier om de controle te houden over haar muziek.

Een film naar een toneelstuk blijft altijd een enigszins hybride fenomeen, hoeveel aanpassingen de makers ook doen om het toneeldrama te vertalen naar het nieuwe medium. Simpel gezegd gaat film primair over handeling en actie en theater vooral over dialogen en taal. Voor filmpuristen zal een verfilmd toneelstuk daarom nooit helemaal bevredigend zijn.

Lees ook een interview met hoofdrolspeelster Viola Davis over ‘Ma Rainey’s Black Bottom’: ‘Net als Ma heb ik woede in mij’

Maar zulke puristen doen zichzelf dan wel ernstig tekort. Ma Rainey’s Black Bottom is en blijft misschien een toneelfilm, maar zo dicht op de acteurs kan de toeschouwer in het theater nooit komen. De cast is voortreffelijk: niet alleen de twee beroemde hoofdrolspelers, maar ook de kleinere rollen zijn stuk voor stuk prachtig geschreven en fantastisch bezet. Wel is het bij vlagen wrang om Boseman hier te zien in zijn laatste rol, terwijl hij juist als Levee zoveel jeugdig elan en jongensachtige overmoed uitstraalt.

Geen enkel detail is zonder betekenis in Wilsons zeer geraffineerd opgebouwde stuk. Wellicht dat Fences de kijker nog net iets directer in het hart raakt, maar Ma Rainey’s Black Bottom blijft daar niet ver bij achter. De film doet in ieder geval gretig uitzien naar de volgende film in Washingtons ambitieuze reeks, die een van de mooiste filmprojecten van deze tijd belooft te worden. Voor wie van groots acteren houdt, is Ma Rainey’s Black Bottom een buitengewoon genoegen.