Aanhouding Quincy Promes raakt ook het merk Ajax

Voetbal Voor Ajax – Nederlands grootste profclub, met een beursnotering – is de aanhouding van international Quincy Promes wegens een vermeende steekpartij pijnlijk. Het plaatst de club voor een dilemma: imagoschade beperken versus zorgplicht voor een werknemer.

Quincy Promes afgelopen woensdag na de nederlaag van Ajax in de Champions League tegen Atalanta.
Quincy Promes afgelopen woensdag na de nederlaag van Ajax in de Champions League tegen Atalanta. Foto Peter Dejong/AP

Ajax is in ernstige verlegenheid gebracht door de arrestatie van de 28-jarige aanvaller Quincy Promes. Hij wordt verdacht van mishandeling met zwaar lichamelijk letsel tot gevolg. Hij zou een familielid met een mes hebben gestoken. Het slachtoffer liep onder meer zeer ernstig knieletsel op. Dat schreef De Telegraaf zondag.

Promes werd zondagochtend gearresteerd. De avond ervoor maakte hij nog een doelpunt in het met 4-0 gewonnen duel tegen PEC Zwolle. Het steekincident zou in juli hebben plaatsgevonden tijdens een door hem georganiseerd familiefeest in een loods op een bedrijventerrein in Abcoude. Het pand staat op naam van het kledingbedrijf Mask QP, waar Promes zakelijk bij betrokken is. Op het feest zou, om onduidelijke redenen, een ruzie zijn ontstaan met een neef van hem.

Pas een maand geleden is aangifte gedaan. Vervolgens is een politie-onderzoek gestart. Na zijn aanhouding zondag blijft Promes in ieder geval tot deze maandag vastzitten, liet de politie weten na zijn verhoor. Maandag zal waarschijnlijk besloten worden of hij langer in voorarrest blijft.

Promes ontkent iedere betrokkenheid bij de steekpartij, liet hij via zijn advocaat aan persbureau ANP weten. Die stelde: „Promes was op het moment van het incident niet ter plaatse. Promes werkt volledig mee aan het onderzoek.”

Maximaal vier jaar staat er voor mishandeling met zwaar lichamelijk letsel tot gevolg, zegt strafrechtadvocaat Christian Visser, bekend in de voetbalwereld, en niet betrokken bij deze zaak. Het zou mogelijk ook onder zware mishandeling kunnen vallen, waar maximaal acht jaar voor staat, zegt Visser. „Al wordt in Nederland niet vaak de maximumstraf opgelegd.”

Dat Promes pas een maand na de aangifte is aangehouden is relatief laat, maar valt te verklaren, zegt Visser. „De politie heeft waarschijnlijk afgewogen: we willen niet over één nacht ijs gaan en iemand alleen op basis van een aangifte aanhouden. Dan richt je heel veel publicitaire schade aan omdat het hier om een speler van Ajax gaat.”

Oogappeltje van Ten Hag

Promes was vorig jaar met 15,7 miljoen euro de duurste zomeraankoop van Ajax, dat hem overnam van Sevilla FC. Hij heeft een contract tot medio 2024 en behoort tot de topverdieners van de selectie. Bij Ajax werd hij herenigd met coach Erik ten Hag – zij promoveerden in 2013 met Go Ahead Eagles naar de Eredivisie. Promes was in die periode het oogappeltje van Ten Hag.

Promes zat zes jaar in de jeugdopleiding van Ajax en werd op zijn zestiende weggestuurd, mede door zijn houding. „Ik had een heel grote mond en zei altijd wat ik dacht, maar niet altijd op het goede moment”, vertelde hij in 2016 in een interview op de site van wereldvoetbalbond FIFA. „Ik was ook hebberig op het veld en overtuigde mezelf dat ik beter was in voetbal dan wie dan ook op de planeet omdat ik op de Ajax-jeugdopleiding zat, waar iedere jongen in Nederland van droomt. Ik kwam op een punt waar mijn gedrag zo storend was dat ze van me af wilden.”

Van Promes is bekend dat hij een extravagante levensstijl heeft en niet schroomt om dit ook te laten zien op social media. Hij maakte de afgelopen jaren bescheiden naam als rapper en is volgens Het Parool door zijn omgeving vaak gewaarschuwd voor zijn omgang met criminele Amsterdamse rappers. Maar die contacten zou hij in stand blijven houden.

Promes werkte onder meer mee aan een album dat rapper ‘Djaga Djaga’ vanuit de gevangenis maakte – deze Jason L. (zijn echte naam) zit een celstraf van achttien jaar uit voor zijn betrokkenheid bij een liquidatie.

‘Vervelende kwestie’

Voor Ajax, een beursgenoteerde onderneming, is de aanhouding van Promes pijnlijk. De club wil als grootste profclub van Nederland juist de maatschappelijke waarde van voetbal uitdragen. De club wilde zondag niet inhoudelijk reageren en liet het bij deze reactie: „Het is een vervelende kwestie. Maar als je ergens van wordt beschuldigd, dan wil dat nog niet zeggen dat je het hebt gedaan.”

Een algemene ontwikkeling is dat misdragingen van topsporters die buiten de sport plaatsvinden, nu eerder gevolgen hebben voor hun relatie met de sport, zegt Marjan Olfers, hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit. Als voorbeeld noemt ze American Footballspeler Ray Rice. In een video was te zien dat hij zijn echtgenote na een ruzie neersloeg en haar de lift uitsleepte. De NFL schorste hem in 2014 voor het leven en zijn club Baltimore Ravens ontsloeg hem.

In het verleden werden gedragingen in de privésfeer losgekoppeld van het professionele bestaan, zegt Olfers. Zo raakte de veroordeling van oud-voetballer Patrick Kluivert in 1996 voor zijn betrokkenheid bij een dodelijk verkeersongeluk hem niet als Ajax-speler. Op de dag dat het slachtoffer werd begraven maakte Kluivert zijn rentree in het tweede elftal.

Mede door de verregaande commercialisering van sport nemen clubs en bonden nu eerder stelling. Om het imago van de club of sport te beschermen, wordt bij privégedragingen nadrukkelijker gekeken wat dit voor arbeidsrechtelijke consequenties kan hebben, zegt Olfers.

Dat is de afweging die Ajax nu moet maken. „Je hebt iemand in je gelederen die mogelijk ernstig geweld heeft gepleegd. Wil je dat als club?”, zegt Olfers. „Het heeft niets te maken met zijn sportprestaties, maar wel mét het imago van de club en de sport. Wat doet dat bijvoorbeeld met de sponsorrelaties, als A-merk in Nederland? En richting jongeren die je wilt aanspreken, om voor Ajax te komen voetballen. Daar zal het Ajax-bestuur stelling in gaan nemen.”

Dynamiek

Tegelijkertijd, en dat is een van de dilemma’s, moet Ajax zich als „goed werkgever” opstellen richting Promes, zegt Olfers. „Je hebt ook een zorgplicht naar je werknemers.” Daarnaast moet ook de „binnenwereld” worden gemanaged. „Wat heeft dit voor invloed op het team? Wat heeft het voor effect dat hij voorlopig niet kan spelen omdat hij vast zit?”

Ajax speelt komende woensdag al, in de KNVB-beker tegen FC Utrecht. Het wordt interessant om te zien hoe Ten Hag zal omgaan met de dynamiek rond het nieuws én het ontbreken van Promes. Ook kan het doorwerken bij het Nederlands elftal, richting het EK komende zomer. Promes – 47 interlands, 7 doelpunten – is een vast selectielid en regelmatig basisspeler, al gebruikte de nieuwe bondscoach Frank de Boer hem de afgelopen duels nauwelijks.

Jeugdspelers

Zaken van vergelijkbare ernst waarbij voetballers betrokken zijn, zijn niet bekend. Al werd Ajax ook in 2015 zwaar in verlegenheid gebracht na vermeende mishandeling van een vrouw door drie jeugdspelers. Ze werden destijds tijdelijk geschorst door de club, totdat vast kwam te staan wat er precies was gebeurd. Tot een veroordeling is het nooit gekomen.

Eljero Elia moest in zijn periode bij Feyenoord een nacht in een politiecel doorbrengen omdat hij verdacht werd van betrokkenheid bij een mishandeling in een Rotterdamse uitgaansgelegenheid, na een bekeroverwinning van Feyenoord op AZ, in 2016. Feyenoord liet hem zes dagen later gewoon weer spelen, nadat hij aan trainer en medespelers zijn excuses had aangeboden. Het OM legde hem later een boete op van 750 euro.

Bij FC Groningen besloot doelman Sergio Padt in 2018 zijn aanvoerdersband in te leveren, nadat hij was vervolgd voor misdragingen in een trein. Ook hij moest een nacht in de cel doorbrengen. Toenmalig bondscoach Ronald Koeman liet hem die week buiten de selectie van Oranje. Voor het mishandelen, beledigen en bedreigen van een conducteur werd Padt uiteindelijk veroordeeld tot een werkstraf van 50 uur .