Twee vicevoorzitters gaan strijden om leiderschap FNV

Vakbond De bijna een miljoen leden van vakbond FNV kunnen vanaf februari kiezen of zij vicevoorzitter Kitty Jong of vicevoorzitter Tuur Elzinga als leider willen.

Kandidaat-voorzitter Tuur Elzinga (links) en voorzitter Han Busker. Foto Remko de Waal/ANP.
Kandidaat-voorzitter Tuur Elzinga (links) en voorzitter Han Busker. Foto Remko de Waal/ANP.

De twee vicevoorzitters van vakbond FNV, Kitty Jong en Tuur Elzinga, gaan met elkaar strijden om het voorzitterschap van de grootste vakbond. Vrijdag heeft het ledenparlement van de FNV, het hoogste orgaan waarin 105 actieve leden zitten, de kandidatenlijst vastgesteld voor een online verkiezing onder alle bijna een miljoen FNV-leden. Huidig voorzitter Han Busker vertrekt in maart volgend jaar, na één termijn.

Kort nadat Busker in september zijn vertrek aankondigde, maakte Kitty Jong (56) in NRC haar kandidatuur bekend. In 2017 was zij als relatieve buitenstaander toegetreden tot het FNV-bestuur. Daarvoor werkte ze voor de ondernemingsraad van de Vrije Universiteit in Amsterdam en als gemeenteraadslid voor de PvdA in Weesp. Wel was ze actief FNV-lid. Als vicevoorzitter hield ze zich bezig met sociale zekerheid, arbeidsgehandicapten, zorg, diversiteit en de energietransitie.

Lees hier het interview met Kitty Jong: ‘Ook jongeren en vrouwen hebben de vakbond nodig’

Bond ‘diverser’ maken

Jong ziet het als doel om de vakbond diverser te maken. Ze wil dat de FNV naast metaalarbeiders ook universiteitsmedewerkers aanspreekt. Net als vrouwen, mensen met een niet-westerse achtergrond en een handicap. „Zij zijn ondervertegenwoordigd bij de FNV”, zei Jong in NRC. „Dat vind ik zonde.” Verder wil ze dat de FNV terughoudender wordt in het sluiten van politieke akkoorden, zoals het sociaal akkoord van 2013, waar de Participatiewet uit voort is gekomen.

Tuur Elzinga (51) meldde zijn kandidatuur vorige week. Hij zegt zich vooral te willen inzetten voor een toename van het aantal vaste banen en een verhoging van het minimumloon. De FNV kan zichtbaarder worden, vindt Elzinga, als vakbondsbestuurders uit sectoren meer op de voorgrond treden.

Kandidaat-voorzitter Kitty Jong. Foto Merlijn Doomernik

Zelf was Elzinga de afgelopen jaren vooral zichtbaar als pensioenonderhandelaar. Hij sloot een akkoord met het kabinet en werkgeversorganisaties over een grote aanpassing van het pensioenstelsel in de komende jaren. Dat gebruikt hij als zijn belangrijkste wapenfeit: „Door vasthoudend te onderhandelen hebben we wel voor elkaar gekregen dat de AOW-leeftijd minder snel stijgt”, zei hij vorige week tegen het AD. Eerder werkte Elzinga jarenlang als beleidsmedewerker voor FNV Internationaal. Daarnaast zat hij van 2007 tot 2016 voor de SP in de Eerste Kamer.

Geen derde kandidaat

Een derde FNV’er die zich had gemeld, voldeed volgens een ‘toetsingscommissie’ niet aan de functievereisten. Het gaat om Niek Stam, een bestuurder van FNV Havens die al lange tijd kritisch is op de koers van de vakbond. Het ledenparlement had hem vrijdag alsnog kunnen toelaten tot de kieslijst, maar deed dat niet.

Stam is vooral geliefd onder de radicalere FNV-leden, die net als Stam willen dat de vakbond zich minder bezighoudt met het ‘polderoverleg’ met het kabinet en werkgeversorganisaties en zich meer richt op zijn kerntaak: het verbeteren van werknemersrechten op de werkvloer en in cao’s.

Lees ook: Achter de schermen bij moeizaam cao-overleg: ‘Zoals we al vreesden: ze laten ons in de steek’

Toch hebben de FNV-leden meer te kiezen dan in 2017. Toen konden ze alleen ‘ja’ of ‘nee’ zeggen tegen de voordracht van Han Busker, destijds voorzitter van politiebond NPB.

Onder Buskers leiding zakte de FNV, die al decennialang leden verliest, onder de symbolisch belangrijke grens van een miljoen vakbondsleden. Maar de vakbond had ook veel invloed door het afsluiten van een pensioenakkoord, waarin onder meer een tragere stijging van de AOW-leeftijd werd geregeld: een lang gekoesterde vakbondswens. En sinds het uitbreken van de coronacrisis, zit Busker iedere twee weken om tafel met de ministers Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66), Eric Wiebes (Economische Zaken, VVD) en de andere vakbonden en werkgeversorganisaties.

Op woensdag 10 maart, een week voor de Tweede Kamerverkiezingen wordt de nieuwe voorzitter benoemd door het ledenparlement.