Wat te doen met een 14-jarige die haar kamer niet opruimt?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Illustratie Viola Lindner

Vader: „Onze dochter (14) is de jongste van drie kinderen. Haar oudere broers zijn sloddervossen, maar zij spant de kroon. Haar kamer is een enorme zwijnenstal. Het is er vies, overal ligt rommel, zij ruimt niets op en laat alles slingeren. Hoe kunnen wij als haar ouders hier het beste mee omgaan? Moeten wij dit loslaten, zodat zij er zelf achter kan komen wat de consequenties van haar keuze zijn? Moeten wij haar helpen met opruimen? Moeten wij het in haar plaats doen? Of moeten wij haar juist dwingen om op te ruimen? Wat zou hierin het deskundig advies zijn?”

Naam is bij de redactie bekend. (Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen.) Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Basisregels stellen

Wim Meeus: „Gezinsleden hebben invloed op elkaar, dat blijkt hier uit het feit dat niet alleen de jongste dochter nogal slordig is, maar ook haar twee oudere broers. Daarom is het nodig dat de ouders hun aanpak op alle drie de kinderen te richten. Die aanpak zou eruit kunnen bestaan dat de ouders een aantal basisregels afspreken met alle drie. Dat zouden dingen kunnen zijn als: geen etensresten laten slingeren op de kamer, vieze kleren in de wasmand doen en schoolboeken altijd in het boekenrek zetten.

„Ik begrijp de aarzeling van de vader hierbij wel, want pubers vanaf 14 jaar zijn heel gevoelig voor bemoeienis van ouders met dingen die zij als privé zien. En de eigen kamer vormt voor hen het hart van het privégebied. Die gevoeligheid hoort bij de normale ontwikkeling. Wij willen dat pubers zich ontwikkelen tot zelfstandige personen en ze krijgen die boodschap ook steeds te horen thuis en op school. Het zou dus gek zijn als ouders tot op detail zouden voorschrijven hoe de kamer van hun kinderen eruit moet zien. Wel zijn pubers bereid om algemene en begrijpelijke regels over hygiëne en school van hun ouders te accepteren blijkt uit onderzoek. Een lijstje basisregels op dat gebied zou dus wel effectief kunnen zijn.”

Inspireren

Jelle Jolles: „Het helpt als u zich realiseert dat ‘zwijnenstal’ het oordeel van een volwassene is. Uw dochter ziet het niet zo: zij voelt zich juist lekker in die kamer, met alles wat haar dierbaar is om zich heen. Bovendien is het haar eigen omgeving en onderdeel van haar ontwikkelende identiteit, dus ga daar respectvol mee om.

„Dat het ‘gewoon opgeruimd moet zijn’ is niet helder voor haar. Het is duidelijker om te noemen waar u concreet last van heeft: stinkt het, loopt er ongedierte rond? Daarover kunt u afspraken maken.

„Kinderen kunnen leren opruimen in de loop van hun jeugd, een chaotisch meisje kan een heel geordende studente worden. Dat gebeurt vaak op basis van eigen ervaring. Heel effectief is het als ze haar sportbroekje niet kan vinden terwijl de vriendin met wie ze naar de wedstrijd rijdt al voor de deur staat en ‘schiet op’ roept. Daarom zou ik zeker niet voor haar gaan opruimen. Commentaar van leeftijdgenoten zoals ‘Hé, zou je niet eens opruimen!’ helpt ook.

„Als uw dochter 14 is, zou ik niet meer zeggen: ‘Zo doe je dat’, omdat veel jongeren juist op die leeftijd principieel B zeggen als de ouder A vindt. Maar u kunt haar wel op verschillende opties wijzen. Bijvoorbeeld door op een niet-opdringerige manier te laten zien hoe u zelf uw spullen opruimt. Zo kunt u de veel leukere rol van de inspirerende ouder spelen.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.