‘Maak sneltesten op onderwijsinstellingen mogelijk’

Onderwijs Met een motie willen GroenLinks en D66 sneltesten op het mbo, hbo en de universiteit afdwingen. Onderwijsinstellingen hopen meer fysieke lessen te kunnen geven.

De XL-coronateststraat op Schiphol begin deze maand. Op deze locatie kunnen alle Nederlanders terecht voor zowel sneltests als reguliere tests.
De XL-coronateststraat op Schiphol begin deze maand. Op deze locatie kunnen alle Nederlanders terecht voor zowel sneltests als reguliere tests. Foto Sem van der Wal/ANP

Het kabinet moet eind januari sneltesten mogelijk maken voor alle mbo-instellingen, hogescholen en universiteiten. Daarvoor dienen GroenLinks en D66 woensdag tijdens het Kamerdebat over corona een motie in, die waarschijnlijk wordt aangenomen.

GroenLinks wil meer sectoren openen met behulp van sneltesten, te beginnen bij het onderwijs. „Op veel andere plekken op de wereld gebeurt dat al”, zegt GroenLinks-Kamerlid Lisa Westerveld. „In Slowakije is het hele land getest, in Liverpool de stad. Het is geen wensdenken.”

Onderwijsinstellingen willen al snelteststraten inrichten op de campus zodat ze meer fysieke colleges en praktijklessen kunnen geven. De Rijksuniversiteit Groningen wil in januari starten met een proef, de Vrije Universiteit in Amsterdam, de TU Delft en de TU Eindhoven zijn bezig met plannen voor proeven.

„We willen meer studenten naar de campus halen”, zegt rector magnificus Cisca Wijmenga van Groningen. „Hoe mooi zou het zijn als we een sneltestlocatie neer kunnen zetten voor een van onze grote tentamenzalen, waardoor er weer meer fysiek les gegeven kan worden en we in plaats van online tentamens weer op de campus tentamens kunnen afnemen.”

Een half miljoen mbo-studenten en ruim 700.000 studenten in het hoger onderwijs volgen momenteel vooral online colleges, afgewisseld met een kleine hoeveelheid fysieke werkcolleges of praktijklessen. Studenten én docenten lijden hieronder, zegt Pieter Duisenberg, voorzitter van de Vereniging van Universiteiten (VSNU). De prestaties zijn tot nu toe niet minder – studenten halen gemiddeld zelfs meer studiepunten dan voor de coronacrisis – maar eenzaamheid en somberte nemen toe.

Lees ook over het welzijn van studenten: Meer geleerd, maar eenzaam en depressief

Gezamenlijke aanpak

De onderwijsinstellingen kunnen niet op eigen houtje sneltesten invoeren, zeggen ze. Er is een gezamenlijke aanpak nodig, met de GGD’s. Bovendien: sneltesten op grote schaal kost geld. Wijmenga: „Je hebt het alleen voor Groningen al snel over 35.000 euro per dag. Dat kunnen wij nooit ophoesten.”

„Prima idee”, reageert voorzitter Maurice Limmen van de Vereniging Hogescholen. „Alles wat er kan gebeuren om meer ruimte te geven aan ons praktijkonderwijs juichen we toe. Maar het moet wel kúnnen. Om hoeveel sneltesten gaat het, hoeveel geld wil de overheid hiervoor uittrekken? ” Limmen is in gesprek met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om de praktische kanten van het voorstel van GroenLinks en D66 verder uit te werken.

Lees ook: Chagrijnig, apathisch, eenzaam: ‘studenten raken beschadigd’

Ook de mbo’s zien sneltesten wel zitten. „Maar het is niet de oplossing voor alles”, zegt een woordvoerder van de MBO Raad. „Sneltesten betekent voor ons op voorhand niet dat we dan ook binnen onze gebouwen geen anderhalve meter afstand meer hoeven te houden. Het is vooral een manier om snel te kunnen zien wie ziek is en wie niet, waardoor we hopelijk minder lesuitval hebben.”

Een aantal mbo’s heeft al ‘eigen teststraten’. Die zijn eerder dit jaar met de plaatselijke GGD’s ingericht en worden ook gebruikt als alternatieve stageplek voor mbo-studenten. Deze groep lijdt relatief het meest onder de coronacrisis: praktijkonderwijs is het minst geschikt voor online lessen.