Trump klaagt en tiert in Georgia

Senaatsverkiezingen De president was in Georgia om Republikeinse Senatoren te steunen, maar tijdens de rally ging het vooral over stemfraude.

Vliegveld Valdosta in Georgia, vlak voor Trump zaterdag een toespraak hield over hoe hem door fraude de verkiezingswinst is ontnomen.
Vliegveld Valdosta in Georgia, vlak voor Trump zaterdag een toespraak hield over hoe hem door fraude de verkiezingswinst is ontnomen. Foto Ben Gray/AP

Met de steun van nog altijd een meerderheid van de Republikeinse kiezers en een ongekende 170 miljoen dollar aan post-verkiezingsdonaties in kas streek president Trump zaterdag neer in het stadje Valdosta, Georgia. Daar sprak hij enkele duizenden kiezers toe om hen aan te moedigen voor twee Republikeinse Senaatskandidaten te stemmen op 5 januari. Maar hij nam zeker twee keer zoveel tijd om hen voor te houden dat niet Joe Biden, maar hij de verkiezingen heeft gewonnen – in Georgia en in de VS. „Laat me dit zeggen: de verkiezingen waren doorgestoken kaart.”

Het optreden van Trump in Georgia werd met argusogen bekeken, vooral door zijn partijgenoten. Trumps weigering zijn nederlaag te erkennen – terwijl alle controlerende instanties zeggen dat de verkiezingen eerlijk verliepen en Trumps advocaten geen gehoor vonden bij een reeks rechtbanken – verlamt de Republikeinse Partij. The Washington Post vroeg alle 249 Republikeinse Congresleden wie de verkiezingen heeft gewonnen. Twee antwoordden Donald Trump, 26 zeiden Joe Biden en 221 konden of wilden die vraag niet beantwoorden.

In de eerste dagen nadat Joe Biden werd uitgeroepen tot winnaar, werd gespeculeerd dat Trump zijn fraudebeschuldigingen alleen maar volhield omdat hij de verontwaardiging van zijn trouwe aanhang op peil wilde houden. Was het niet om druk te zetten op het politieke systeem, dan wel om de stroom donaties op gang te houden.

Maar dat het Trump nog altijd ernst is, blijkt wel uit feit dat hij eerder op zaterdag belde met gouverneur Brian Kemp van Georgia, om hem te vragen de verkiezingen te laten beslechten in het parlement van de staat waar Biden met slechts 15.000 stemmen verschil won. Kemp, een Republikein, hield de president af. In Valdosta trakteerde Trump hem op een reeks sneren: „Jullie gouverneur zou dit (de veronderstelde fraude, red.) gemakkelijk kunnen beëindigen, als hij maar bij zijn gezonde verstand was.”

Twittervolgers

Dit is het dilemma waar de Republikeinen voor staan: Trump heeft geen reguliere kans meer om zijn nederlaag in winst om te buigen – zijn minister van Justitie William Barr zei afgelopen week dat hij geen bewijs van grootschalige onregelmatigheden ziet, terwijl het bewijs van de advocaten van de president door de rechters telkens wordt gediskwalificeerd als volkomen onvoldoende. Maar zolang Trump volhoudt dat er sprake is van fraude, kan geen prominente Republikein dat weerspreken zonder aanvallen van de president met zijn 88 miljoen Twittervolgers. Zelfs de door en door loyale Barr werd meteen aangevallen door Trump-fans.

Dat de president over zijn partijgenoten heen walst, maakt álle Republikeinen nerveus. Hun zorgen gaan in de eerste plaats uit naar de cruciale Senaatsverkiezingen in Georgia.

Het resultaat op 3 november maakte een tweede ronde nodig voor beide Senaatszetels daar. In peilingen gaan de Republikeinse en Democratische kandidaten nek aan nek. Deze twee zetels kunnen het verschil maken tussen een Republikeinse of een Democratische meerderheid in de Senaat. Een Democratische meerderheid kan Biden helpen zijn beleid te verwezenlijken, en Trumps erfenis van de afgelopen vier jaar te onttakelen.

Trumps boodschap – ‘Democraten zullen altijd frauderen’ – moet kiezers niet ontmoedigen, hopen de Republikeinen. Trump leek zich zaterdag aan het script te houden. Van het uur en drie kwartier dat hij sprak, nam hij zo’n half uur voor de Senaatsrace. Hij vond dat jammer „want ik spreek liever over de presidentsrace”. Maar hij hamerde op het belang van een goede opkomst.

Populairste politicus

Ook op langere termijn is Trumps handelwijze niet onverdeeld gunstig voor de Republikeinen. Hij is de populairste politicus onder hun kiezers. Als hij moet toegeven dat hij de verkiezingen heeft verloren, kan hij zich opnieuw kandidaat stellen voor 2024. Zaterdag zei hij: „Daar heb ik helemaal geen zin in, ik wil nu door.” Maar een eerste peiling liet deze week zien dat 53 procent van de Republikeinse kiezers hem zou steunen.

Zelfs als Trump geen president meer is, heeft hij nog een compleet electoraat aan Twittervolgers. Daarbij komen geruchten over plannen voor een eigen tv-zender om „de verraders” van Fox News te beconcurreren. Dan zullen vooral Republikeinse politici rekening moeten houden met de luimen van ambteloos burger Trump.

Dat geldt vooral voor de Republikeinen die zelf een gooi naar het presidentschap in 2024 overwegen. Nieuwssite The Hill citeerde de voormalige woordvoerder van Senator Marco Rubio, van wie wordt verwacht dat hij in 2024 voor de tweede maal een gooi zal doen naar het presidentschap. Dat wordt lastig met Trump erbij, zei de ex-woordvoerder: „Hij is de 800 pound gorilla in the room.”