Nu de pretparken uitgestorven zijn, is Disney+ topprioriteit

The Walt Disney Company Voor het eerst in veertig jaar sluit Disney een boekjaar af met verlies. Pretparken werden het hardst geraakt door de pandemie. Disney+, de nieuwe streamingdienst, overtreft echter de verwachtingen en is nu topprioriteit.

De ingang van Walt Disney World op 2 juli 2020 in Florida.
De ingang van Walt Disney World op 2 juli 2020 in Florida. Foto AP / John Raoux

In december 2019 leek The Walt Disney Company onverslaanbaar. De entertainmentreus haalde miljarden binnen met bombastische bioscoophits, volgeladen pretparken en kleurrijke merchandise. Een jaar later ziet de wereld er heel anders uit. De coronacrisis heeft ook het Amerikaanse bedrijf hard geraakt, op vrijwel ieder vlak. Voor het eerst in veertig jaar wordt een boekjaar afgesloten met verlies, 2,8 miljard dollar om precies te zijn. Een jaar eerder werd een winst van 10,4 miljard dollar behaald.

De hardste klappen vielen tot nu toe bij de pretparken. In september ontsloeg het bedrijf 28.000 medewerkers van deze tak. Veel parken zijn momenteel gesloten, andere draaien op beperkte capaciteit. Heropeningen gaan met vallen en opstaan: Hong Kong Disneyland moest vorige week voor de derde keer dit jaar worden gesloten, Disneyland Paris blijft zeker tot en met februari 2021 dicht. Vakblad The Hollywood Reporter deed afgelopen donderdag verslag van een ontslagronde bij een ander bedrijfsonderdeel. Meer dan honderd leidinggevenden van de tak ‘general entertainment content’ moesten vertrekken. Ingewijden spreken van een bloedbad.

Bob Chapek

Om de toekomst van The Walt Disney Company veilig te stellen neemt topman Bob Chapek, die sinds februari de leiding heeft, drastische beslissingen. Zo wordt streaming nog belangrijker dan het al was. Chapek besloot in oktober om het bedrijf grondig te herstructureren en de videostreamingdienst Disney+ nog meer prioriteit te geven. Chapek noemt deze ontwikkeling in een interview met nieuwszender CNBC geen directe reactie op corona: „Covid versnelt het tempo waarmee we deze overgang maken, maar het zou hoe dan ook gebeuren. De consument stuurt ons die kant op. Ze stemmen met hun portemonnee, en ze stemmen voor Disney +.”

Disney+ werd in november 2019 officieel gelanceerd, na een korte testperiode in Nederland. Het is een platform waar zowel de (film)klassiekers uit het rijke Disney-archief als nieuwe producties te vinden zijn. De dienst heeft wereldwijd 73,7 miljoen abonnees en overtreft daarmee de verwachtingen van analisten. Het oorspronkelijke doel van Disney was om in 2024 tussen de 60 tot 90 miljoen betalende gebruikers te hebben. De kostbare investeringen in het platform maken Disney+ op dit moment nog wel verliesgevend: streaming zorgde voor een verlies van 580 miljoen dollar in het laatste kwartaal (Disney runt ook Hulu, een streamingdienst waar series te vinden zijn die niet bij het familievriendelijke Disney+ passen).

Lees ook deze recensie: Met The Mandalorian op Disney+ is Star Wars herboren

Mandalorian en Marvel

De grote concurrent op streaminggebied blijft Netflix, marktleider met ruim 195 miljoen abonnees. Dat bedrijf groeide vooral in de eerste helft van 2019 hard, mede door een constante stroom aan nieuwe content aan te bieden. Ook Amazon, Apple en Warner vechten om marktaandeel.

Op het gebied van nieuwe content blijft Disney+ nog achter bij de rest. Toch is er al wel een grote hit. Het eerste seizoen van de Star Wars-serie The Mandalorian groeide vorig jaar uit tot een popculturele sensatie. Publiek en critici reageerden enthousiast op de ruimtewestern waarin een mysterieuze premiejager een schattig groen wezentje (door fans Baby Yoda genoemd) moet beschermen. De serie ontving zelfs een Emmy-nominatie voor beste dramaserie, de belangrijkste categorie van de prestigieuze tv-prijzen. Terwijl andere series vanwege corona uitgesteld werden, waren de opnames van het tweede seizoen net op tijd afgerond. Ook de nieuwe afleveringen worden goed ontvangen.

De volgende potentiële hit laat hierna niet lang op zich wachten: op 15 januari begint WandaVision, een serie die zich afspeelt in het superheldenuniversum van Marvel (in 2009 gekocht door Disney). Later in het jaar volgt de serie The Falcon and the Winter Soldier. Het zogeheten Marvel Cinematic Universe (MCU) bracht miljarden in het laatje met bioscoopfilms als Avengers en Black Panther. Vooralsnog staan nieuwe MCU-films als Black Widow nog in de planning voor de bioscoop, maar dat kan snel veranderen. Met de nieuwste animatiefilm van Disneystudio Pixar gebeurt het al: op Eerste Kerstdag gaat de langverwachte film Soul rechtstreeks naar Disney+.

Deze ontwikkeling bezorgt bioscopen veel kopzorgen. En Disney is zeker niet het enige bedrijf waar gekeken wordt naar nieuwe distributiemodellen.

Warner: alles naar streaming

Warner Bros., onderdeel van telecomconcern AT&T, deed de filmindustrie vorige week op zijn grondvesten schudden. De filmstudio zal in de VS het komende jaar nieuwe films tegelijk in de bioscoop én via de eigen streamingdienst HBO Max aanbieden. Daarmee zijn grote blockbusters als Dune en The Matrix 4 meteen thuis te bekijken. Deze stap leek tot voor kort ondenkbaar en betekent mogelijk het einde van het ‘theatrical window’ – het gat tussen het uitbrengen van films in de bioscoop en het moment waarop ze thuis beschikbaar komen.

Vóór corona verscheen een bioscoopfilm pas drie tot zes maanden later op on demand-diensten (betaling per titel) en nog later op streaming (abonnement voor volledig aanbod). Warner zegt nu nog dat deze strategie alleen voor 2021 zal gelden, maar het zal moeilijk worden om de geest weer in de fles te krijgen. In Nederland zullen de nieuwe films van Warner vooralsnog exclusief in bioscopen draaien. Maar ook hier raakt de consument door partijen als Netflix steeds meer gewend aan blockbusters en Oscarwaardige films die meteen te streamen zijn.

Ook bij Disney zullen alle opties op tafel liggen.