Ook in Georgia blijft Trump van verkiezingsfraude spreken

Verkiezingen De president was in Georgia om Republikeinse Senatoren te steunen in aanloop naar de Senaatsverkiezingen in de staat. Tijdens de rally ging het echter vooral over de vermeende verkiezingsfraude.
Trump spreekt zijn aanhangers toe.
Trump spreekt zijn aanhangers toe. Foto Evan Vucci / AP

Met de steun van nog altijd een meerderheid van de Republikeinse kiezers, een ongekende 170 miljoen dollar aan post-verkiezingsdonaties en in zijn kielzog een groep die onder zijn leiding een „bijbels burgerschap” in de Verenigde Staten wil vestigen, streek president Trump zaterdagavond neer in Valdosta, Georgia, een stadje ter grootte van Den Helder. Op het plaatselijke vliegveld sprak de president enkele duizenden kiezers toe om hen aan te moedigen voor twee Republikeinse Senaatskandidaten te stemmen op 5 januari. Maar hij nam zeker twee keer zoveel tijd om hen voor te houden dat niet de Democraat Joe Biden, maar hijzelf de verkiezingen heeft gewonnen – in Georgia en in de VS. „Laat me dit zeggen: de verkiezingen waren doorgestoken kaart.”

Het optreden van Trump in Georgia, vlak voordat de registratietermijn voor deze laatste Senaatsverkiezingen op maandag sluit, werd met argusogen bekeken. Niet zozeer door zijn politieke tegenstanders, maar vooral door zijn eigen partijgenoten. Trumps weigering zijn nederlaag te erkennen – ondanks dat alle controlerende instanties zeggen dat de verkiezingen eerlijk zijn verlopen en ondanks een reeks nederlagen voor de rechtbanken - verlamt de Republikeinse Partij. The Washington Post vroeg alle 249 Republikeinse leden van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden wie de verkiezingen heeft gewonnen. Twee antwoordden dat het Donald Trump is, 26 zeiden dat het Joe Biden is en 221 konden of wilden die vraag niet beantwoorden. Er waren er ook twee die antwoordden dat zij Biden niet zullen erkennen als hij op 20 januari wordt geïnaugureerd.

In de eerste dagen nadat Joe Biden door Amerikaanse media zoals persbureau AP werd uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen, werd gespeculeerd dat Trump alleen maar volhield dat in de cruciale staten massale fraude was gepleegd, omdat hij de verontwaardiging van zijn trouwe aanhang op peil wilde houden. Was het niet om druk te zetten op het politieke systeem, dan wel om de stroom donaties op gang te houden – wat in de Amerikaanse context ‘woede-giften’ worden genoemd.

Maar dat het Trump nog altijd ernst is, blijkt wel uit feit dat hij eerder op zaterdag belde met gouverneur Brian Kemp van Georgia, om hem ertoe te bewegen de verkiezingen te laten beslechten in het parlement van de staat waar Biden met slechts 15.000 stemmen verschil won. Kemp, een Republikein, hield de president af. In Valdosta trakteerde Trump hem op een reeks sneren: „Jullie gouverneur zou dit (de veronderstelde fraude, red.) gemakkelijk kunnen beëindigen, als hij maar bij zijn gezonde verstand was.” En: „Jullie gouverneur zou zich moeten schamen.”

Lees ook: Zo zet Trump Biden op achterstand

Nek aan nek

Dit is het dilemma waar de Republikeinen voor staan: Trump maakt geen serieuze kans meer om de verloren verkiezingen alsnog in een overwinning om te buigen – zijn eigen minister van Justitie William Barr zei afgelopen week dat hij geen bewijs van grootschalige onregelmatigheden heeft gezien, terwijl de advocaten van de president van rechtszaak naar rechtszaak gaan en hun bewijs daar telkens door de rechters wordt gediskwalificeerd als volkomen onvoldoende. Maar zolang Trump blijft volhouden dat er sprake is van massale fraude, kan geen prominente Republikein dat weerspreken zonder te worden aangevallen door de president met zijn 88 miljoen Twittervolgers. Zelfs de door en door loyale Barr werd de afgelopen dagen meteen aangevallen door Trump-fans. In Georgia smeekte een hoge (Republikeinse) medewerker van de kiesraad de president om te stoppen met zijn beschuldigingen. „Anders wordt iemand neergeschoten of gedood.” Trump had de hoogst verantwoordelijke voor de verkiezingen in Georgia een „vijand van het volk genoemd”.

Dat de president in zijn eigen frustraties over de verkiezingsnederlaag over zijn eigen partijgenoten heen walst, maakt álle Republikeinen nerveus. Hun zorgen gaan in de eerste plaats uit naar de cruciale Senaatsverkiezingen in Georgia. Het resultaat op 3 november maakte een tweede ronde nodig voor beide Senaatszetels. In de peilingen gaan de Republikeinse en Democratische kandidaten nek aan nek. De verdeling van deze twee zetels kan het verschil maken tussen een Republikeinse dan wel een Democratische meerderheid in de Senaat. Een Democratische meerderheid kan Joe Biden helpen zijn beleid te verwezenlijken. Ze kan bovendien Trumps erfenis van de afgelopen vier jaar onttakelen, zoals Trump dat deed met de verworvenheden van zijn voorganger Obama. Een Republikeinse meerderheid kan de hindermacht worden die de laatste termijn van Obama frustreerde.

De boodschap van Trump – ‘Democraten zullen altijd frauderen bij verkiezingen’ – moet hun kiezers vooral niet ontmoedigen, hopen de Republikeinen. Trump leek zich zaterdag aan het partij-scenario te houden, hoewel niet van harte. Van het uur en drie kwartier dat hij sprak, nam hij zo’n half uur voor de Senaatsrace. Hij vond dat jammer, zei hijzelf, „want ik spreek liever over de presidentsrace”. Maar hij hamerde op het belang van een goede opkomst.

Hij deed enkele intrigerende uitspraken over zijn strategie om de verkiezingen naar zich toe te trekken. Trump zei dat hij nog „mensen” spreekt in andere staten waarvan hij de uitslag hoopt om te draaien. „Wij zeggen: ga achter ze aan”, zei Trump, kennelijk doelend op wat hij als fraudeleus uitgebrachte stemmen ziet. Hij hintte op een soortgelijke poging druk uit te oefenen op de gouverneur van Arizona: „Ik denk dat hij net zo’n gouverneur is als die van jullie, maar dat horen jullie over een week.”

Gorilla

Ook op de wat langere termijn is Trumps handelwijze niet onverdeeld gunstig voor de Republikeinen. Hij is veruit de populairste politicus onder hun kiezers. Als hij uiteindelijk moet toegeven dat hij deze verkiezingen van Biden heeft verloren, kan hij zich opnieuw kandidaat stellen voor 2024. Zaterdag zei hij: „Daar heb ik helemaal geen zin in, ik wil nu door.” Maar een eerste peiling liet deze week zien dat 53 procent van de Republikeinse kiezers hem zou steunen bij zo’n kandidatuur. Nummer twee, de huidige vicepresident Mike Pence, kreeg 12 procent van de ondervraagden achter zich.

Lees ook: Wat je ziet als je bij Fox News naar rechts zapt

Zelfs als Trump geen president meer is, heeft hij nog altijd een compleet electoraat aan Twittervolgers. Daarbij komen geruchten over plannen voor een eigen tv-zender om „de verraders” (aldus de aanhangers in Valdosta zaterdag) van Fox News te beconcurreren. Het betekent dat alle politici, maar speciaal de Republikeinse, rekening zullen moeten houden met de luimen van ambteloos burger Trump.

Dat geldt in het bijzonder voor de Republikeinse politici die zelf een gooi naar het presidentschap in 2024 overwegen – als Trump even oud is als Joe Biden nu, die hij in de campagne voortdurend seniel noemde. Politico ondervroeg Republikeinse congresleden, die in grote meerderheid een kandidatuur van Trump in 2024 zeiden te zullen steunen. De Republikeinen die geen antwoord wilden geven op die vraag, zijn of gekende tegenstanders van Trump, of ze hoopten zelf te kunnen meedingen. Nieuwssite The Hill citeerde de voormalige woordvoerder van Senator Marco Rubio, van wie wordt verwacht dat hij in 2024 voor de tweede maal een gooi zal doen naar het presidentschap. Dat wordt lastig met Trump erbij, zei de ex-woordvoerder: „Hij is de 800 pound gorilla in the room.”