Opinie

‘Rafelranden’ in Noord? Huizen bouwen willen ze

Stadsranden Amsterdam | Reactie De ontwerpers die hun plannen voor de stadsranden ontvouwden willen gewoon woningbouw, stelt de GroenLinks-fractie in Amsterdam-Noord.

Patty Muller van GroenLinks Noord: „Vanuit het park bij Elpermeer kom je vlak na het tunneltje onder de ringweg via dit bruggetje in het groengebied dat in de plannen voor bebouwing moet wijken.”
Patty Muller van GroenLinks Noord: „Vanuit het park bij Elpermeer kom je vlak na het tunneltje onder de ringweg via dit bruggetje in het groengebied dat in de plannen voor bebouwing moet wijken.” Foto Michel de Groot

Wat lekker wegleest is niet altijd waar. We moeten beducht zijn voor mooie verhalen zonder feiten. Het met ijdele metaforen opgetuigde verhaal over het probleem van de rafelranden van Amsterdam-Noord is daar een ernstig voorbeeld van. Ernstig, omdat architecten langs die weg proberen om bouwgrond te creëren in een beschermd en uniek groengebied. Mensen die niet beter weten worden met deze sprookjes naar woningbouwprojecten toegetrokken, die een oplossing moeten vormen voor niet-bestaande problemen. Vertelsels geconstrueerd door architecten, als flinterdun schaamlapje om hun bouwhonger mee te verhullen.

Lees ook: Vergaande plannen voor de rafelranden van Amsterdam

Het artikel begint met de introductie van de retorische term „rafelrand”. Zonder uitleg over wat een rafelrand nou precies zou zijn, lezen we dat deze „vaak unheimisch” zijn. We struikelen daarna over een reeks aan sferische kwalificaties die leuk lezen; termen als „Film Noir”, „anonieme” bedrijven en „rommelig niemandsland”. Maar nergens worden problemen concreet aangetoond. Met metaforisch termen hoef je niks uit te leggen, je kan gewoon alles suggereren zonder concrete feiten. De ontwerpers proberen met een dergelijke ‘framing’ lezers vanuit onderbuikgevoelens mee te nemen in hun standpunt.

NRC gaat met stedenbouwer Joost Vorstenbosch en een ‘stadschrijver’ op pad en ze concluderen dat „de barrière” tussen stad en land „onoverbrugbaar” is. En even verderop lezen we dat stad en Waterland „rug aan rug” liggen en dat de A10 een „onneembare scheidingswand” zou zijn. ‘Onoverbrugbaar’, ‘onneembaar’: dat zou letterlijk betekenen dat niemand uit de stad ooit in Waterland zou komen. Het tegendeel is het geval: veel Noorderlingen én mensen uit de stad weten Waterland vroeg of laat uitstekend te vinden. Je hoeft enkel een tunneltje onderdoor en hoe prachtig: daar ligt het unieke Waterland breed voor je open, groen, een oase van rust, nog steeds ongeschonden, juist dankzij de beschermde rand van de A10, die de grens van de stad voor de achterliggende natuur bewaakt.

De Ring A10 in Noord: de stadsrand als barrière. Foto Quirijn Kuchlein

En in plaats van „rug aan rug” staan voelt het voor anderen juist alsof je een andere wereld instapt, als je vanuit Noord op een zomeravond op je fiets of lopend nog een rondje Waterland maakt. Even heerlijk weg uit de ruis van de stad, dat gevoel kennen de ontwerpers aan de tekentafel blijkbaar niet. Nee, Noord en Waterland zouden op „elkaar gericht moeten zijn”. Op elkaar gericht? Laten we concreet zijn en constateren dat Noord het stadsdeel is waar de natuur overal dicht bij de hand is, juist omdat je niet eerst nog allerlei woonwijken door moet.

De ontwerpers gaan in hun slotbetoog helemaal los en komen nu zelfs met „alsof Noord Waterland niet mag zien”. Alsof Noord en Waterland mensen zijn met een contactverbod. Personificaties en holle frasen in plaats van feiten.

Als de heren in hun verhaal dan toch concreter worden gaat het over een tunneltje dat „morsig” is. Wij kennen het tunneltje al jaren en weten dat er een prachtig graffiti-kunstwerk te zien is, maar misschien dat de nieuwe (of oude) tuttigheid de groep hier parten speelt. Juist in Noord past ook de ruige kunst, en de ruige charme van een oud tunneltje. Het piepkleine tunneltje geeft een doorgang, waarna ons de prachtige en avontuurlijke verrassing staat te wachten van het zich ontvouwende Waterland.

Foto Michel de Groot

Zonder feiten, maar enkel met meeslepende sferische beelden, worden problemen gesuggereerd die er of niet zijn („de stad rug aan rug met Waterland”) of waarvan volstrekt onduidelijk is hoe het bouwen in de natuur die op zouden lossen (criminaliteit en onveiligheid). De verhalen lijken vooral handig om de eigen woningbouwdromen te promoten.

Vogelvlucht van een mogelijk toekomstig Amsterdam-Noord met weilandboulevards, groenverbindingen en nieuwbouw langs én over de Ring A10 in Landelijk Noord. Ontwerp XOOMlab

Er zijn in Noord geen rafelranden, er is juist een scherpe afbakening van de stad, dankzij de A10. En de doorgangen onder de A10 zorgen voor een coulisseachtige – je ziet niet direct wat er achter de coulissen ligt – structuur die juist de verrassende ervaring versterkt van een schitterend weilandenlandschap. De architecten houden blijkbaar niet van die verrassingen want zij willen de coulissen vervangen door een overzichtelijke „weilandboulevard”. Smaken verschillen.

In de gepresenteerde visie is Waterland iets waar je van buitenaf, vanuit je boulevard, naar kijkt vanuit de stad – en niet de natuur die je beleeft als je er doorheen loopt of fietst, terwijl dat juist is wat Noorderlingen en andere Amsterdammers zo graag doen. In Waterland ben je even in de natuur en daar is niet veel van over. Waterland is een uniek en historisch landschap dat deel uitmaakt van de Amsterdamse Hoofdgroenstructuur, en bebouwing is niet wat we daar nodig hebben.

In de laatste sectie van het artikel komt de aap uit de mouw en dat is dat de architecten zoeken naar een plek om te bouwen. Een legitieme wens, en de discussie over locaties moet zeker gevoerd worden, maar niet door elkaar fabels te vertellen en problemen te suggereren die er niet zijn. Laten we een eerlijke, open en feitelijke discussie voeren over woningbouw, en niet een beschermd weidelandschap confisqueren voor woningbouw op basis van onderbuikgevoelens gevoed door metaforen.

Patty Muller en Wijbe Langeveld, namens fractie en bestuur van GroenLinks Noord

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.