Parlementariërs uit 34 landen steunen verzet tegen Amazon

Webwinkel Vakbonden en milieuorganisaties voeren actie tegen Amazon, wegens onderbetaling en milieuschade. Honderden parlementariërs sluiten zich nu bij hun protest aan.

Actievoerders in Italië protesteren tegen Amazon.
Actievoerders in Italië protesteren tegen Amazon. Foto Alberto Pizzoli/AFP

Een groep van vierhonderd voornamelijk links-progressieve parlementariërs uit 34 landen heeft donderdag Amazon-topman Jeff Bezos opgeroepen arbeidsomstandigheden van zijn werknemers te verbeteren en meer te doen tegen klimaatverandering.

Tot de ondertekenaars behoren onder anderen Tweede Kamerleden Gijs van Dijk (PvdA), Paul Smeulders (GroenLinks) en Bart van Kent (SP).

De politici sluiten zich hiermee aan bij een internationale coalitie van klimaatactivisten, milieu-organisaties, vakbonden en Amazon-werknemers die zich onder het motto Make Amazon Pay sinds vorige week hebben verenigd. Zij eisen dat de webwinkel onder meer de lonen voor magazijnmedewerkers verhoogt en zich committeert aan een plan om in 2030 Co2-neutraal te opereren.

„Amazons dagen van straffeloosheid zijn voorbij”, schrijft de groep aan topman Bezos. „De wereld weet dat Amazon het zich kan veroorloven werknemers, milieumaatregelen en belastingen te betalen. En toch heeft u keer op keer uw verantwoordelijkheid tegenover arbeiders, samenlevingen en de planeet ontweken.”

Lees ook deze reportage uit een distributiecentrum van Amazon: ‘Bij Amazon dwingen werknemers zelf verandering af’

Tweede werkgever VS

Door de coronapandemie is online winkelen sterk toegenomen, en daarmee de omzet van Amazon (96 miljard dollar vorig kwartaal). Het bedrijf nam tussen januari en oktober ruim 400.000 mensen extra in dienst en is nu met 1,2 miljoen medewerkers de grootste werkgever in de VS, na supermarktketen Walmart. Arbeidskrachten werven in een dergelijk tempo zie je anders alleen in tijden van oorlog, zo beschreven historici vorige week in The New York Times.

De koers van de aandelen Amazon is sinds maart van dit jaar verdubbeld. Bezos, die zo’n 10 procent ervan bezit, is met een vermogen van ruim 200 miljard dollar (167 miljard euro) de rijkste mens op aarde. Sinds de pandemie uitbrak, is zijn vermogen ruim 90 miljard dollar toegenomen.

Met de groei van het bedrijf verhevigt ook het protest van groepen die een deel van de toegenomen waarde opeisen. Vorige week vrijdag, op ‘Black Friday’, legden duizenden magazijn- en callcentermedewerkers van Amazon overal ter wereld het werk neer. Amazon stelde daarop een half miljard dollar beschikbaar voor eenmalige bonussen om de toegenomen werkdruk te compenseren.

In reactie op kritiek besloot Amazon eerder het minimumloon van zijn magazijnpersoneel in de VS te verhogen naar 15 dollar per uur. Daarmee zit de webwinkel fors hoger dan het wettelijke minimumloon, maar andere bedrijven betalen medewerkers in magazijnen doorgaans beter. In Duitsland verdient een magazijnwerker van Amazon minimaal 11,61 euro per uur, ruim 2 euro boven het wettelijke minimumloon. Het gaat hier vooral om laagopgeleide arbeidskrachten en immigranten.

Elektrische bestelbusjes

Nadat duizenden Amazon-werknemers vorig jaar een petitie van de actiegroep Amazon Employees for Climate Justice hadden ondertekend om hun bedrijf te dwingen tot ‘groener’ beleid, kwam Bezos met een klimaatplan voor zijn bedrijf. Daarin beloofde hij onder meer honderdduizenden elektrische bestelbusjes aan te schaffen, om schadelijke uitstoot te verminderen, en een groen investeringsfonds te beginnen. Ook kondigde Bezos in februari dit jaar aan 10 miljard dollar van zijn persoonlijke vermogen in te zetten in de strijd tegen klimaatverandering.

Volgens de actievoerders zijn deze plannen „best ambitieus, maar nog lang niet goed genoeg”, aldus Casper Gelderblom van Progressive International, de organisatie achter de campagne. „Amazon is zo ongelofelijk machtig geworden. Het is tijd dat het bedrijf zijn verantwoordelijkheid neemt.”

Amazon laat weten dat de brief „voortkomt uit een reeks misleidende beweringen van slecht geïnformeerde groepen, die het profiel van Amazon lijken te gebruiken uit eigenbelang”, aldus een woordvoerder. „Amazon heeft een grote staat van dienst in het ondersteunen van onze werknemers, onze klanten en onze gemeenschappen.”