Reportage

Zonder trouwfeest staan Turkse levens in de wachtstand

Turkse bruiloften Pas na een groot huwelijksfeest kunnen Turkse jongeren zelf een huishouden beginnen. Door corona zitten ze bij hun ouders vast.

Een bruid in Istanbul begin juli staat op het punt haar boeket traditiegetrouw naar de gasten op haar trouwerij te gooien. Sindsdien zijn de voorschriften weer strenger geworden.
Een bruid in Istanbul begin juli staat op het punt haar boeket traditiegetrouw naar de gasten op haar trouwerij te gooien. Sindsdien zijn de voorschriften weer strenger geworden. Foto Sedat Suna/EPA

Tussen het gemeentehuis in de wijk Galata en de ingang van een parkeergarage staat een witte open tent op palen. Het is een van de overdekte trouwlocaties die de gemeente Istanbul buiten heeft gecreëerd vanwege de corona-epidemie. Rond de tent staat een houten tribune met stickers erop om de bruiloftsgasten aan te sporen op gepaste afstand te zitten. Tussen de gebouwen door kun je nog net een glimp van de Gouden Hoorn opvangen, glinsterend in de najaarszon.

Op een zaterdag in november voltrok een trouwambtenaar hier het ene na het andere huwelijk. Het waren sobere ceremonies. De bruidsparen droegen verplicht mondkapjes, die ze alleen afdeden om elkaar na het ja-woord een kus te geven. Daarna vormden de eveneens gemaskerde gasten een rij om hen te feliciteren.

Zoenen en knuffels bleven achterwege. En veel tijd om te kletsen was er niet. Na een uur stond het volgende bruidspaar, omringd door familie, al te wachten voor de parkeergarage.

Zo worden huwelijken voltrokken in Turkije sinds de regering in september besloot om bruiloften, verlovingsfeesten en besnijdenissen opnieuw aan banden te leggen.

Dit brengt veel bruidsparen in de problemen. Want veel Turken wonen nog bij hun ouders voordat ze trouwen. Ze gaan pas samenwonen na het feest, want dat is het moment dat iedereen weet dat ze getrouwd zijn. Een bruiloftsfeest is dus het begin van een nieuw leven, waarna je uit huis gaat, op eigen benen leert staan, en wordt gezien als volwassene.

Contracten voor feesten

Er zijn jaarlijks zo’n 600.000 bruiloften in Turkije, waarvan tweederde is uitgesteld wegens corona. „Maar de contracten voor het feest worden maanden van te voren al getekend”, zegt Emek Kirbiyik, directeur van dugun.com, de grootste huwelijksplanningswebsite van Turkije.

„Dit leidt tot geldproblemen, want stellen geven vaak meer uit dan ze hebben. Gemiddeld geeft een paar 500.000 lira (ruim 50.000 euro) uit en hetzelfde bedrag aan meubels, witgoed en andere spullen voor het huis – meer dan een jaarsalaris. Met de cadeaus van de bruiloftsgasten, vaak goud, kunnen ze hun schulden aflossen.”

In de zomermaanden had de regering de teugels wat laten vieren na druk vanuit de huwelijkssector, waar volgens Kirbiyik jaarlijks zo’n 60 miljard lira in omgaat en een miljoen mensen werken. „Het zijn vaak kleine bedrijven en seizoensarbeiders die niet in aanmerking komen voor financiële steun van de overheid.”

Maar er golden wel beperkingen. Zo was de bruiloftsdans halay alleen toegestaan als mensen een stok tussen elkaar in hielden in plaats van schouder aan schouder te dansen.

Horrorverhalen

Desondanks stonden Turkse kranten de hele zomer vol met horrorverhalen over bruiloften en corona. In Trabzon, een stad aan de Zwarte Zee, moesten tientallen vrouwen in quarantaine nadat ze een hennafeest hadden bezocht waar een van de gasten corona bleek te hebben. Toen er op sociale media video’s opdoken van uitbundige huwelijksfeesten, waarbij mensen zonder masker arm in arm de halay dansten, besloot de regering opnieuw maatregelen te treffen.

Het aantal bruiloftsgasten werd beperkt tot vijftig, er mocht niet langer eten worden geserveerd, muziek worden gedraaid en worden gedanst. Veel Turken hebben hun bruiloft daarom uitgesteld naar volgend jaar.

„Niemand wil onder zulke omstandigheden een huwelijksfeest geven”, zegt Yasemin Durak (27), die op 20 juni trouwde maar haar feest naar volgend jaar heeft verplaatst. „Het was geen moeilijke beslissing, maar wel een treurige. Want we waren er helemaal klaar voor.”

Het was lang onzeker of Durak in juni kon trouwen, want ieder weekend voor haar trouwdag was er wel een lockdown. „We hoorden pas tien dagen van te voren dat het doorging, dus we hadden weinig tijd om ons voor te bereiden”, zegt ze aan de telefoon vanuit de Ford-fabriek in Izmit, waar ze op de personeelsafdeling werkt. „We mochten maar vijftig gasten uitnodigen. En het was moeilijk om cadeaus voor hen te bestellen, want we wisten niet hoeveel er zouden komen.”

Stiekem naar de kapper

Op hun trouwdag gold er tot drie uur ’s middags een lockdown vanwege de universiteitsexamens. „We trouwden om vijf uur ’s avonds, maar vanwege de lockdown kon niet iedereen komen”, zegt Durak met spijt in haar stem. „Ik ben ’s ochtends stiekem naar de kapper gegaan, want dat was verboden. We hadden in de trouwzaal een doos neergezet voor de cadeaus en een pop in een trouwjurk waar de gasten goud op konden spelden, zodat we geen direct contact met hen hadden.”

Durak komt uit een seculier gezin en woont al enkele jaren op zichzelf. Omdat het lastig was om middenin een pandemie een huis te vinden en meubels te kopen, zou haar man na het huwelijksfeest bij haar intrekken. „Maar dat is helaas uitgesteld naar volgend jaar”, zegt ze. „Gelukkig hoeven we geen huur of hypotheek te betalen voor een huis waar we nog niet kunnen wonen.”

Lees ook: Anderen begroeven mijn vader in Turkije