Brieven

Brieven 2/12/2020

Zorgkosten (2)

Stijging niet voorzien?

‘Ingrijpen in zorgkosten nu nodig’ (30/11) is het advies aan minister Tamara van Ark voor Medische Zorg (VVD). Niet langer betalen voor zorg die onnodig is, is de noodkreet. Eigenaardig. In 2006 kregen we een nieuwe verzekering voor ziektekosten ingevoerd, via de Zorgverzekeringswet. In dat nieuwe stelsel kregen consumenten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars meer ruimte om eigen keuzes te maken en hadden ze meer verantwoordelijkheid. De jaarlijkse premie die Nederlanders betalen voor hun zorgverzekering is sinds de invoering met ruim 300 euro gestegen, en het verplichte eigen risico is in tien jaar tijd meer dan verdubbeld, blijkt uit cijfers op de website Zorgwijzer. Vergrijzing, chronische ziekten en geneesmiddelen zijn de oorzaak. Was dat niet te voorzien? In het plan van de Nederlandse Zorgautoriteit en het Zorginstituut is gerekend op samen nadenken over de beste zorg voor de patiënt. Daar hebben we het woord „leefstijlprogramma” weer bij nodig. Als je dat nu maar volgt hoef je misschien geen operatie meer. Het wordt „passende zorg”. Dat gaat over geld. Als we nu eens besluiten te bezuinigen op lifestyle coaches kan dat jaren zorg schelen. De patiënt knapt ervan op als hij naar eigen wens kan leven. En er zou eens nagedacht kunnen worden over de salarissen van de medici. Net zoals de piloten kunnen zij aan loonmatiging denken.

Zorgkosten (3)

Veel werkgelegenheid

De uitgaven aan de zorg geven voor een belangrijk deel ook weer werkgelegenheid. Oppassen dus om met economisch tunnelzien (‘de zorgkosten moeten naar beneden’) het mensen straks onmogelijk te maken nog zorg te krijgen.

Toeslagenaffaire

Te ambitieuze plannen

In de zoektocht naar een verklaring voor het uit de rails lopen van grote projecten van de overheid (en ook commerciële organisaties), zoals de kindertoeslagenramp van de Belastingdienst, worden als oorzaken vaak genoemd: versnipperde verantwoordelijkheid (dus niemand verantwoordelijk), en het efficiency-streven, op korte termijn gericht, met als gevolg een vaak onrealistische planning. Een aspect dat over het hoofd wordt gezien en dat zich al in het begin van het proces doet gelden, waardoor het ook zo onstuitbaar uit de hand kon lopen, is het eenzijdig positieve denken in kansen en mogelijkheden. De keerzijde van dit ooit uit Amerika overgewaaide denken over organisatieontwikkeling en de bijbehorende managementtaal is dat mensen die een probleem aankaarten gezien worden als negatief, conservatief en niet meewerkend, kortom dode paarden waar je vanaf moet. Ze worden niet serieus genomen, vaak gezien als elementen die vooruitgang en de (onrealistisch positieve) planning en beoogde efficiency in de weg staan. Hoog tijd om de voorzichtigen en probleemsignaleerders weer te gaan zien als waardevolle betrokken medewerkers die hoge kosten en veel ellende kunnen helpen voorkomen, als ze serieus worden genomen en gewaardeerd vanwege hun betrokkenheid.

Coronafeestdagen

Eerst vrij, dan lockdown

Er is al weken veel discussie over de feestdagen in tijden van corona. Ik stel voor dat we tot half december het huidige beleid voortzetten. Daarna vindt een versoepeling van de maatregelen plaats tot het niveau, zoals dat gold tijdens afgelopen zomer. Dit betekent dat het vieren van Kerst en Oud en Nieuw in zowel huiselijke kring als daarbuiten mogelijk wordt met inachtneming van de dan geldende maatregelen. Deze aanpak zal een hoop sociale spanning uit de samenleving wegnemen. De besmettingscijfers zullen begin januari ongetwijfeld flink zijn opgelopen. Vanaf begin januari wordt dan gedurende twee weken een strenge lockdown ingevoerd, waarbij tevens scholen en vrijwel alle winkels gesloten worden. Bij voldoende testcapaciteit kan een bevolkingstest worden uitgevoerd. Alle positief getesten worden daarbij verplicht om in isolatie gaan. Met deze aanpak kunnen we met zijn allen mooie feestdagen hebben en eind januari waarschijnlijk een forse daling van het aantal besmettingen tegemoetzien.