Iran beschuldigt Israël van liquidatie nucleaire topwetenschapper

Iran Mohsen Fakhrizadeh, gezien als het brein achter Irans nucleaire programma, werd vrijdag geliquideerd. De politieke leiding van Iran wijst Israël – en in mindere mate de VS – als schuldige aan.
De plek waar de aanval zou zijn uitgevoerd.
De plek waar de aanval zou zijn uitgevoerd. Foto Fars News Agency/AP

Kort na de moordaanslag op de prominente Iraanse nucleaire wetenschapper Mohsen Fakhrizadeh vrijdag, wijst Iran naar Israël als dader. President Hassan Rouhani zei zaterdag op Iraanse staatstelevisie dat „opnieuw de kwaadaardige handen van wereldwijde arrogantie” zijn besmeurd met het bloed van „het zionistische regime” en dat Iran de dood van Fakhrizadeh zal wreken, meldt persbureau Reuters. Eerder verklaarde de Iraanse gezant bij de Verenigde Naties, Majid Takht Ravanchi, al dat er „serieuze aanwijzingen” zijn van Israëlische betrokkenheid bij de liquidatie. Het is vooralsnog onduidelijk of de aantijgingen kloppen en waarop ze zijn gebaseerd.

Fakhrizadeh werd vrijdag geliquideerd in zijn auto in de buurt van de Iraanse hoofdstad Teheran. Volgens Iraanse staatsmedia werd hij beschoten en vond een explosie plaats. Mogelijk zijn nog meer mensen gewond geraakt of omgekomen.

De wetenschapper wordt gezien als het brein achter het nucleaire programma van Iran. Dankzij die rol wordt hij ook wel „de vader van de Iraanse bom” genoemd. De commandant van de Revolutionaire Garde van Iran heeft aangekondigd dat „het doden van wetenschappers zoals altijd gewroken zal worden”. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Javad Zarif, noemt de aanval een „terroristische aanslag” en stelde vrijdag ook al dat er aanwijzingen zijn voor betrokkenheid van Irans aartsvijand Israël.

Archiefbeeld van Mohsen Fakhrizadeh (r) en twee onbekenden. Foto Office of the Iranian Supreme Leader/AP

In een brief aan VN-secretaris-generaal António Guterres waarschuwde Irans VN-gezant Majid Takht Ravanchi voor „avontuurlijke maatregelen door de Verenigde Staten en Israël” tegen zijn land, „met name in de overgebleven periode van de huidige regering van de Verenigde Staten”. Ook stelt hij dat Iran zich het recht voorbehoudt om „alle nodige maatregelen te nemen om zijn bevolking te verdedigen en zijn belangen te beschermen”.

Guterres heeft vrijdagavond opgeroepen tot terughoudendheid. Hij stelde bij monde van zijn woordvoerder dat voorkomen moet worden dat de liquidatie leidt tot een „escalatie op het gebied van spanningen in de regio”.

Hossein Dehghan, een belangrijke militaire adviseur van ayatollah Ali Khamenei, uit nog dreigendere taal. „De zionisten proberen in de laatste dagen van hun politieke leven de druk op Iran te versterken en een complete oorlog uit te lokken”, schrijft hij op Twitter. Volgens persbureau Reuters doelt ook hij op Israël en de VS, waar de ambtstermijn van president Donald Trump afloopt. „We zullen als bliksem neerdalen op de moordenaars van deze onderdrukte martelaar en ze zullen spijt hebben van hun daden!” Israël en de VS hebben vooralsnog niet gereageerd op de beschuldigingen en bedreigingen.

Twitter avatar JZarif Javad Zarif Terrorists murdered an eminent Iranian scientist today. This cowardice—with serious indications of Israeli role—shows desperate warmongering of perpetrators Iran calls on int’l community—and especially EU—to end their shameful double standards & condemn this act of state terror.

‘Escalatie voorkomen’

Het is niet de eerste keer dat een nucleaire wetenschapper uit Iran wordt geliquideerd. Tussen 2010 en 2012 werden vier prominente wetenschappers omgebracht en raakte een vijfde zwaargewond bij een aanval. Iran wees toen ook al Israël als schuldige aan. Dat dit nu weer gebeurt zou mede komen doordat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu de naam van Fakhrizadeh in de mond heeft genomen toen hij de Iraanse nucleaire plannen openlijk bekritiseerde tijdens een presentatie in 2018.

Overigens heeft Iran altijd ontkend te streven naar de productie van een kernbom en voor zover bekend heeft de Islamitische Republiek nooit een dergelijk wapen geproduceerd. Het land stelt al jaren dat het nucleaire programma er alleen voor vreedzame doeleinden is.

Lees ook deze necrologie over Fakhrizadeh: De ‘vader van de Iraanse bom’ is geliquideerd