Recensie

Recensie Boeken

Enge, nieuwe en zielloze eilanden

Boekrecensie Alastair Bonnett komt op fonkelnieuwe eilanden en op eilanden waarvan het voortbestaan onzeker is.

‘Je bent gewoon bezig je midlifecrisis met de hele wereld te delen”, oordeelde de zeventienjarige dochter van Alastair Bonnett toen hij verkondigde een boek over eilanden te gaan schrijven en daarvoor naar de afgelegen archipel Tonga in de Stille Oceaan te vertrekken. En inderdaad had de Britse hoogleraar sociale geografie dit boek ook vanachter zijn keukentafel kunnen schrijven. Want de kracht van Bonnetts relaas ligt niet zozeer in de beschrijvingen van zijn reisavonturen, maar in de achtergrondinformatie.

In zijn zoektocht naar de opkomst en ondergang van eilanden komt Bonnett zowel op fonkelnieuwe eilanden – zoals The World, bij Dubai, in de vorm van een wereldkaart – en op eilanden waarvan het voortbestaan onzeker is, zoals Tonga, dat bedreigd wordt door de zeespiegelstijging. Soms raakt hij tijdens die reizen met de lokale bevolking in gesprek. Met Ruud bijvoorbeeld, „een lange, ruige kerel” uit Haarlem die hem vertelt over de Flevopolder: „Die heeft geen ziel, het gaat alleen om het geld.” Maar die gesprekjes en de snippertjes reisverslag zijn net te kort en te lukraak om je als lezer écht mee op reis te nemen. Want waarom moet uitgerekend een Haarlemmer zich uitspreken over de Flevopolder? Interessanter zijn de feiten waarmee Bonnett strooit: over het recentelijk ontstane eiland Hunga Tonga-Hunga Ha’apai, dat december 2014 uit de golven oprees als gevolg van een vulkaanuitbarsting in de Stille Oceaan. Of over de plannen voor Seasteading, een „drijvende, libertaire stad” die bestaat uit betonnen platforms en die op volle zee moet gaan ronddrijven – maar vooralsnog wil niemand die stad in zijn territoriale wateren hebben, vanwege milieuoverlast.

Eilandlofzangen zijn er volop, maar Bonnett kiest een originele insteek: hij laat ook de rafelranden zien. „Het huiveringwekkendste eiland ter wereld is ongetwijfeld Runit. Dat is een eilandje in de Stille Oceaan waar een monster woont. Aan het ene uiteinde staat een grote betonnen koepel, The Tomb, die ongeveer een kwart van het hele eiland in beslag neemt en vol kernafval zit.” Tot zover De magie van eilanden.