Pure passie en totale ontembaarheid onderscheidden El Diego van anderen

Diego Maradona Diego Maradona trok zijn hele leven aandacht van pers en bewonderaars, om tal van redenen. Maar hij was bovenal een geniale voetballer met een oneindige liefde voor het spel.

Maradona scoort in de kwartfinale van het WK van 1986 tegen Engeland, in Mexico.
Maradona scoort in de kwartfinale van het WK van 1986 tegen Engeland, in Mexico. Foto Juha Tamminen/Reuters

In het uitverkochte La Bombonera van Boca Juniors golft zijn naam op 10 november 2001 als nooit tevoren over de tribunes: Maradoooooo! Als een ode aan voetballer Diego Armando Maradona Franco. De dan 41-jarige ‘nummer 10’ speelt op die dag zijn afscheidsduel. Daarna is het voetballeven van Pluisje voorgoed voorbij. Zonder bal is alles anders. Hij weet het. „La pelota no se mancha”, zijn de legendarische woorden die hij uitspreekt. Oftewel zeer vrij vertaald: je kunt alles over hem zeggen, maar over Maradona met de bal niets dan goed.

Na de dood van Maradona is de voetbalwereld in rouw gedompeld. Nooit eerder maakte het sterven van een voetballer zoveel emoties los. Waar komt de vrijwel onvoorwaardelijke adoratie in alle steden waar de Argentijn speelde vandaan? Maar vooral: wat maakte Maradona als voetballer nu zo bijzonder?

Het levensverhaal van Maradona is dat van David tegen Goliath. Van de 1,65 meter lange volksjongen, die met beperkte middelen uitgroeit tot de allerbeste in de grootste sport ter wereld. En dat doet Maradona met vallen en opstaan. Meerdere keren lijkt zijn carrière door drugsgebruik en schorsingen tot een abrupt einde te komen, maar hij staat met zijn ijzersterke lichaam steeds weer op uit een voetbaldood. Geen enkele voetballer die zoveel aanstekelijke passie uitstraalt als Maradona. Maradona en voetbal zijn bijna synoniem voor elkaar.

De bal aan een touwtje

De unieke relatie tussen man en bal begint in de jaren zestig van de vorige eew in Villa Fiorito, een volksbuurt in de buitenwijken van Buenos Aires. Op één van de eerste beelden die er zijn van Maradona is een 10-jarig jongetje te zien, die in een arme omgeving allerlei trucjes doet. Hij houdt de bal hoog op zijn linkervoet, wipt hem op zijn hoofd en laat hem daar rollen waar hij wil. Alsof de bal aan een touwtje zit. Diep in zijn hart is Maradona altijd dit jongetje gebleven.

Maradona kan als kind al alles met een bal, waar anderen slechts een heel leven lang van kunnen dromen. Als hem in zijn eerste televisie-interview wordt gevraagd naar zíjn dromen antwoordt hij kort en bondig: „Ik wil een WK met Argentinië spelen. En ik wil dat WK winnen.”

Lees ook: Diego Maradona: hij was de beste, maar ging ten onder aan drank en drugs

De woorden klinken zeer aandoenlijk uit de mond van de krullenbol. Maar Maradona zal zijn dromen waar maken. Op 29 juni 1986 houdt hij in het Aztekenstadion in Mexico-stad de gouden wereldbeker in zijn handen. Sindsdien is de voetballer Maradona voor vele Argentijnen onsterfelijk. „Diego es enterno”, zeggen ze na zijn dood, afgelopen woensdag.

De nalatenschap van Maradona aan dribbels, doelpunten, vrije trappen, rushes, passjes en vliegende tackles is ongekend. De basis daarvan wordt op stoffige veldjes in Buenos Aires gelegd. Onder de vleugels van Francisco Cornejo – ook wel de ontdekker van Maradona genoemd – ontwikkelt hij zich als tiener in een elftal met allemaal jongetjes uit het geboortejaar 1960. Maar hij steekt figuurlijk met kop en schouders uit boven zijn ploeggenoten van Los Cebollitas, onderdeel van Argentinos Juniors. Maar liefst 136 wedstrijden op een rij blijven ze ongeslagen. Maradona mag op speeldagen van de profclub het publiek in het stadion vermaken met zijn trucjes. Het liefst zonder veters in zijn schoenen zodat het contact met de Tango-bal nog beter aanvoelt. Dat zou hij later in Barcelona, Napels en Sevilla tijdens de warming-up voor een wedstrijd blijven doen.

Diego Maradona met zijn ploeggenoten bij Napoli, tijdens een training. Foto EPA

Maradona is echter al snel heel veel meer dan een circusact. Bij zijn debuut in het shirt van Argentinos Juniors op 20 oktober 1976 tegen Talleres de Córdoba is hij nog geen zestien jaar. El pibe de oro, oftewel het gouden jongetje, luidt dan nog zijn bijnaam. Bij zijn allereerste balcontact steelt Maradona de harten van het publiek. Met nummer 16 op zijn rug speelt hij de bal door de benen van Juan Cabrera, die daar tot zijn dood in 2007 aan herinnerd wordt. Maradona maakt zo, met de bal aan zijn voet, met één actie duidelijk voor niets en niemand bang te zijn.

Maradona is als tiener al zo goed dat toenmalig bondscoach César Luis Menotti hem in 1977 laat debuteren in de nationale ploeg in een duel met Hongarije. Even mag Maradona dan al dromen van een rol tijdens het WK voetbal van 1978 in eigen land, maar hij wordt uiteindelijk nog te jong bevonden voor een plek in de selectie. Voor Maradona voelt het als een groot onrecht dat hij als toeschouwer ziet hoe zijn land in de finale afrekent met Nederland. Hij zal het Menotti nooit meer vergeven. Vanaf dat moment is de drang om zijn droom waar te maken alleen nog maar groter.

Nieuwe superster

Een jaar later krijgt Maradona de kans om zich op een internationaal podium te presenteren. Weliswaar een treetje lager. Op het jeugd-WK van 1979 in Japan verovert Maradona met zijn land de titel en wordt hij tot de beste speler van het toernooi gekroond. Zijn klasse is zo groot dat zijn wijk, zijn stad, zijn land en de wereld ervan overtuigd zijn dat er na Pelé en Johan Cruijff een nieuwe superster op komst is. River Plate, de Argentijnse club van het establishment, belooft hem de best betaalde speler van de club te maken, maar Maradona volgt liever zijn hart. Hij kiest voor volksclub Boca Juniors. Bij zijn debuut maakt Maradona meteen twee treffers. Boca en Maradona zijn sindsdien voor altijd met elkaar verbonden.

Maradona voor een interland met Argentinië in Israël, in 1990. Foto Sven Nackstrand/AFP

Het is zo’n keuze waarmee Maradona enorm veel goodwill kweekt bij de arbeidersklasse. Als exponent van de onderklasse gaat hij de strijd aan met de Argentijnse bourgeoisie. De wijze waarop hij in april 1981 namens Boca Juniors de 3-0 tegen aartsrivaal River Plate maakt, is illustratief voor de dan onstuitbare Maradona. Met de punt van zijn linkervoet controleert hij een voorzet van Carlos Córdoba, kapt met dezelfde voet doelman Ubaldo Fillol uit en tikt de bal met links binnen. Alles vrijwel in één vloeiende beweging met zijn gouden linkerbeen.

Maradona dwingt zelfs zoveel respect af dat zijn grootste tegenstanders gedwongen worden voor hem te applaudisseren. Beroemd is zijn doelpunt uit 1983 in het shirt van FC Barcelona tegen Real Madrid als Maradona na een lange rush doelman Augustín Rodríguez uitspeelt, naar het lege doel loopt, maar voordat hij de bal binnen tikt eerst nog even de toesnellende verdediger Juan José uitkapt. Er klinkt een ovatie in het Estadio Santiago Bernabéu voor El Diego. Het is één van de 38 doelpunten die Maradona in 58 wedstrijden voor FC Barcelona zou maken. De liefde tussen Barcelona en Maradona had nog veel groter kunnen worden, maar onenigheid met toenmalig clubvoorzitter Josep Lluís Núñez drijft hem in de armen van Napoli. Ruzies met bestuurders, trainers en politici lopen als een rode draad door zijn carrière.

De volksjongen uit Buenos Aires laat zich door niets en niemand het zwijgen opleggen. Het is de pure passie en de totale ontembaarheid die hem onderscheidt van anderen. Bij Napoli en het nationale elftal van Argentinië is Maradona niet alleen de absolute leider, maar weet hij met een surplus aan kwaliteit middelmatige elftallen om te turnen in kampioensploegen. Maar niet zonder zijn ploeggenoten mee te laten delen in het succes.

Maradona is voor Napels en Argentinië veel meer dan een succesvolle voetballer. Hij heeft de armste stad van Italië nooit verwachte kampioenschappen en zelfvertrouwen geschonken. De beeltenis van Maradona zal voor altijd in Napels te zien zijn. In Buenos Aires is dat niet anders. Op 22 juni 1986 komt alles wat Maradona zo bijzonder maakt samen. Geslepen en geniaal. ‘Voetbalgod’ Maradona toont zich in de kwartfinales tegen Engeland met een werelddoelpunt en een handsbal de meester van het goede én het kwade.

Correctie (26 november 2020): in een eerdere versie van dit artikel stond abusievelijk vermeld dat Maradona 1,70 meter zou zijn. Dat klopt niet en is hierboven aangepast.