De Royals houden niet van pottenkijkers

Netflix-serie Feiten en fictie zijn in het vierde seizoen van The Crown moeilijk te onderscheiden. Maar hoe erg is dat?

Feit (links): verloving Charles en Diana (1981). Fictie (rechts): verloving Charles (Josh O’Connor) en Diana (Emma Corrin).
Feit (links): verloving Charles en Diana (1981). Fictie (rechts): verloving Charles (Josh O’Connor) en Diana (Emma Corrin). Foto’s EPA/STR en Netflix

‘We praten bijna elke dag.' Camilla zegt het in de Netflix-serie The Crown tussen neus en lippen door tijdens een lunch met Diana, pas verloofd met prins Charles. En passant laat ze ook even merken hoeveel ze van hem weet. Dat hij nooit luncht bijvoorbeeld, en bij ieder maal een gekookt ei eet.

Eieren blijven de Britse kroonprins achtervolgen sinds journalist Jeremy Paxman in diens boek On Royalty schreef dat Charles’ staf, onzeker of diens ontbijteitje wel goed gekookt was, er iedere ochtend zeven op tafel zette. De claim werd zo vaak herhaald, dat Charles op zijn eigen website liet zetten dat hij gewoon één eitje per dag tikt. Dat feit is bij de veelgestelde vragen verdwenen, maar daar staat nog wel dat hij inderdaad nooit luncht.

Doet het ertoe of zo’n feitje klopt? The Crown is immers historische fictie, geen geschiedschrijving. Met zo’n lunchscène wil schrijver Peter Morgan toch vooral schetsen dat er „altijd drie in dit huwelijk” waren, zoals Diana zélf formuleerde in het beroemde BBC-interview uit 1995? Ook al kloppen de details niet, de intentie is duidelijk.

Maar The Crown is wél fictie gebaseerd op een werkelijkheid die zich nog niet eens zo lang geleden voltrok. Veel kijkers herinneren zich de échte trouwjurk van Diana, zo precies nagemaakt in de serie. Dat échte verlegen lachje onder de blonde lok – zo perfect door Emma Corrin nagespeeld. En dus zullen die kijkers, zo vrezen vooral ‘bronnen rondom’ prins Charles, vergeten dat niet alles klopt. Van de eitjes tot de veel grotere onderwerpen. Voor een kroonprins die in de jaren negentig de schuld kreeg van de scheiding, de boulimie van Diana en zelfs haar dood, maakt het uit hoe feiten en fictie door elkaar lopen en hoe hij wordt geportretteerd.

Lees ook deze recensie: Spokend door kille paleiszalen smacht de adel van The Crown naar erkenning

Charles doet er sindsdien alles aan zijn imago en reputatie te verbeteren en te laten zien dat hij een waardige troonopvolger is. Zijn echtgenote Camilla wordt inmiddels gezien als de vrouw die hem gelukkig maakt, ook door zijn moeder en kinderen. Alleen is het in The Crown nog lang niet zo ver.

Waar bij eerdere seizoenen het paleis zijn eigen motto volgde („never complain, never explain”), roeren vrienden zich nu wel. Camilla zou niet hebben uitgekeken naar het vierde seizoen, zei haar neef. Prins William zou vinden dat zijn ouders verkeerd en te simplistisch worden weergegeven, zeggen zijn vrienden.

Journalisten met goede contacten met de Windsors schrijven analyses en factchecks. Ze wijzen erop dat Charles de eerste jaren van zijn huwelijk met Diana geen contact had met Camilla, en niet, zoals in The Crown wordt gesuggereerd, hun relatie voortzette. Pas later, toen het huwelijk reddeloos was verloren, werd zij zijn minnares.

Maar de sfeer die Morgan wil oproepen, is niet verzonnen. Die is gebaseerd op de interviews die Diana en Charles gaven over hun huwelijk en op de boeken die zij autoriseerden. Daarmee komt in dit vierde seizoen van The Crown voor het eerst veel informatie uit de eerste hand. Terwijl tot nu toe alles over koningin Elizabeth uit de tweede hand kwam: het enige inkijkje dat de koningin in de jaren zestig in haar privéleven gaf was de BBC/ITV-documentaire Royal Family. Het was meteen het laatste.